Κλήσεις της Τροχαίας: Πότε διαγράφονται – Τι ισχύει για τα πρόστιμα του ΚΟΚ

Για τα πρόστιμα του ΚΟΚ προβλέπεται συγκεκριμένη προθεσμία καταχώρισης ως οφειλών, μετά την οποία οι αρμόδιες αρχές δεν δικαιούνται να απαιτήσουν την πληρωμή τους.

Η επιβολή προστίμου για παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν συνεπάγεται ότι οι αρχές έχουν τη δυνατότητα να αναζητούν την εξόφλησή του χωρίς χρονικό όριο, αφού η νομοθεσία ορίζει προθεσμίες για την ταμειακή βεβαίωση των οφειλών.

Το θέμα έχει τεθεί πολλές φορές τόσο στον Συνήγορο του Πολίτη όσο και στο Υπουργείο Εσωτερικών, καθώς αρκετοί οδηγοί έχουν κληθεί να καταβάλουν πρόστιμα για παραβάσεις που είχαν γίνει πολλά χρόνια πριν.

Όπως έχει διευκρινίσει το Υπουργείο Εσωτερικών, τα πρόστιμα του ΚΟΚ πρέπει να βεβαιώνονται ταμειακά, δηλαδή να καταχωρίζονται ως οφειλές προς είσπραξη, σε ορισμένο διάστημα που δεν ξεπερνά τα τρία χρόνια από τη λήξη του έτους στο οποίο σημειώθηκε η παράβαση. 

Αν, για παράδειγμα, η παράβαση βεβαιώθηκε το 2021 και το σχετικό έγγραφο εκδόθηκε την ίδια χρονιά, ο δήμος έπρεπε να καταχωρίσει ταμειακά την οφειλή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Αν αυτό δεν έγινε, η βεβαίωση είναι εκπρόθεσμη και ο οδηγός δικαιούται να ζητήσει να διαγραφεί η οφειλή.

Ο Συνήγορος του Πολίτη είχε διατυπώσει αυτή τη θέση από το 2012 και επανήλθε αρκετές φορές τα επόμενα χρόνια, τονίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν οι πολίτες να καλούνται να πληρώσουν για παλιές παραβάσεις όταν δεν τηρούνται οι νόμιμες προθεσμίες. Το πλαίσιο διευκρινίστηκε περισσότερο με το έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών υπ’ αριθμ. 17729/23.02.2024, που επιβεβαίωσε ότι η εκπρόθεσμη ταμειακή βεβαίωση των προστίμων του ΚΟΚ είναι παράνομη και ότι μετά την προθεσμία οι δήμοι δεν μπορούν πλέον να προχωρήσουν στη διαδικασία.

Εάν ένας οδηγός ειδοποιηθεί να πληρώσει παλιά κλήση, μπορεί να εξετάσει πότε βεβαιώθηκε η παράβαση και πότε καταχωρίστηκε ταμειακά η οφειλή· αν διαπιστώσει ότι η νόμιμη προθεσμία δεν τηρήθηκε, μπορεί να αιτηθεί τη διαγραφή της. Επίσης, αν έχει ήδη πληρώσει πρόστιμο που βεβαιώθηκε εκπρόθεσμα, μπορεί να υποβάλει αίτημα επιστροφής χρημάτων, το οποίο αξιολογείται ανάλογα με τα στοιχεία της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Αν η βεβαίωση του προστίμου έγινε νόμιμα και μέσα στην προθεσμία, η εξόφληση πρέπει να γίνει σε διάστημα 5 ετών από το τέλος του έτους της ταμειακής βεβαίωσης. Και σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, η οφειλή ενδέχεται να παραγραφεί, εφόσον στη διάρκεια της πενταετίας δεν έγιναν νόμιμες ενέργειες που αναστέλλουν ή διακόπτουν την παραγραφή, όπως η αποστολή ατομικής ειδοποίησης πληρωμής ή η κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού. Τότε ο δήμος δεν μπορεί πλέον να διεκδικήσει την εξόφληση.

Το συγκεκριμένο καθεστώς αφορά τα πρόστιμα του ΚΟΚ που βεβαιώνονται ταμειακά και εισπράττονται από τους δήμους, ακόμη κι αν την παράβαση έχει διαπιστώσει η Τροχαία.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, όμως, η κατάσταση μεταβάλλεται: η ψηφιοποίηση της βεβαίωσης τροχαίων παραβάσεων και η δημιουργία Ενιαίου Ηλεκτρονικού Συστήματος για την καταγραφή και διαχείριση παραβάσεων του ΚΟΚ και προστίμων αλλάζουν ουσιαστικά τον τρόπο έκδοσης και διαχείρισης των κλήσεων. Στο ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα προβλέπεται να συγκεντρώνονται οι παραβάσεις που καταγράφουν η Τροχαία, η Δημοτική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα.

Η Τροχαία εφαρμόζει ήδη τη νέα διαδικασία, η οποία σταδιακά επεκτείνεται και στις άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, δίνοντας τη δυνατότητα ηλεκτρονικής καταχώρισης των παραβάσεων και άμεσης ενημέρωσης των οδηγών από το Gov.gr Wallet. Προβλέπεται ακόμη σύνδεση με την ΑΑΔΕ, ώστε τα πρόστιμα που μένουν απλήρωτα για οκτώ μήνες από την κοινοποίησή τους να αποστέλλονται για είσπραξη, με προσαύξηση 20%, βάσει των διαδικασιών που εφαρμόζονται στις οφειλές προς το Δημόσιο.

Η αλλαγή αυτή περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα προσωπικών παρεμβάσεων, αφού η ηλεκτρονική καταγραφή και η παρακολούθηση κάθε παράβασης δυσκολεύουν πολύ το γνωστό «σβήσιμο» κλήσης μέσω γνωριμιών. Ταυτόχρονα, η αυτοματοποίηση της βεβαίωσης και είσπραξης των προστίμων αναμένεται να μειώσει αισθητά τις καθυστερήσεις, ώστε οι οφειλές να μην εξακολουθούν να εκκρεμούν επί χρόνια.