Αυτονομία ηλεκτρικών αυτοκινήτων: Γιατί διαφέρουν οι εργοστασιακές τιμές κατά WLTP, EPA και CLTC

Τρία διαφορετικά συστήματα τυποποιημένων μετρήσεων εφαρμόζονται σε ισάριθμες ηπείρους. Πώς εξηγούνται οι αποκλίσεις, που μπορεί να φτάνουν ακόμη και εκατοντάδες χιλιόμετρα, στην αυτονομία του ίδιου ηλεκτρικού αυτοκινήτου ανάλογα με την αγορά όπου διατίθεται;

Για πολλούς αγοραστές, η αυτονομία είναι καθοριστικός παράγοντας στην επιλογή ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Συχνά, όμως, οι τιμές που δημοσιοποιούν οι κατασκευαστές απέχουν από τις επιδόσεις που καταγράφονται στην πράξη, με αποτέλεσμα το κοινό να δυσκολεύεται να βγάλει άκρη όταν αναζητά στοιχεία από διαφορετικές χώρες και πηγές.

Το μπέρδεμα προκαλείται όταν ένα όχημα με ακριβώς το ίδιο σύστημα κίνησης και την ίδια μπαταρία παρουσιάζεται με αισθητά διαφορετική αυτονομία στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Κίνα.

Οι διαφορές οφείλονται στα τρία πρότυπα πιστοποίησης που ισχύουν σε αυτές τις αγορές: το WLTP στην Ευρώπη, το EPA στις Ηνωμένες Πολιτείες και το CLTC στην Κίνα. Οι διαφορετικές παράμετροι που χρησιμοποιεί κάθε δοκιμή έχουν άμεσο αντίκτυπο στο τελικό αποτέλεσμα.

Για τις μετρήσεις WLTP στην Ευρώπη, το αυτοκίνητο δοκιμάζεται σε δυναμόμετρο σε διαδικασία διάρκειας περίπου 30 λεπτών. Σε αυτό το διάστημα διανύει συνολικά 23,25 χιλιόμετρα.

Η διαδικασία περιλαμβάνει τέσσερα σκέλη, με συνθήκες που αναπαριστούν την αστική και περιαστική οδήγηση, καθώς και την κίνηση με μεγαλύτερη ταχύτητα. Οι ταχύτητες στις επιμέρους φάσεις κυμαίνονται από 56 έως 131 χλμ./ώρα, ενώ η θερμοκρασία μένει σταθερή στους 23°C και δεν χρησιμοποιούνται θέρμανση ή κλιματισμός.

Στον υπολογισμό του WLTP συνυπολογίζεται και η επίδραση του προαιρετικού εξοπλισμού, όπως οι μεγαλύτεροι τροχοί, στο βάρος του οχήματος και στην κατανάλωση ενέργειας. Το πρότυπο είναι σαφώς βελτιωμένο σε σχέση με το παλαιότερο NEDC, ωστόσο οι ελεγχόμενες δοκιμές εξακολουθούν να ευνοούν αυτονομίες υψηλότερες από εκείνες που συχνά επιτυγχάνονται στον δρόμο.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις δοκιμές διενεργεί η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), με διαφορετική και κατά κανόνα πιο αυστηρή μεθοδολογία. Το όχημα περνά επαναλαμβανόμενους κύκλους αστικής και υπεραστικής οδήγησης έως ότου αδειάσει η μπαταρία. Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα προσαρμόζονται για παράγοντες όπως το κρύο, η χρήση κλιματισμού και η επιθετική οδήγηση.

Στην πιο συνηθισμένη μέθοδο η εργαστηριακή τιμή πολλαπλασιάζεται με συντελεστή 0,7, οπότε η δηλωμένη αυτονομία μειώνεται κατά 30%. Η προσαρμογή αυτή δεν υποδηλώνει πως το όχημα θα έχει πάντα 30% μικρότερη αυτονομία στην πραγματικότητα· η EPA επιχειρεί να συνυπολογίσει συνθήκες που δεν είναι δυνατόν να αναπαρασταθούν πλήρως στο εργαστήριο.

Στην Κίνα χρησιμοποιείται το CLTC (China Light-Duty Vehicle Test Cycle), ένα πρότυπο που σχεδιάστηκε με γνώμονα την κυκλοφορία στις μεγάλες πόλεις της χώρας. Αν και η δοκιμή διαρκεί επίσης 30 λεπτά, καλύπτει μόνο 14,48 χιλιόμετρα. Η μέση ταχύτητα είναι 29 χλμ./ώρα και η μέγιστη φτάνει τα 114 χλμ./ώρα.

Σχεδόν το 22% του χρόνου της δοκιμής περιλαμβάνει στάσεις και το μεγαλύτερο βάρος πέφτει σε χαμηλές και μεσαίες ταχύτητες. Τέτοιες συνθήκες ευνοούν τα ηλεκτρικά οχήματα, αφού μειώνουν τις αεροδυναμικές απώλειες και δίνουν περισσότερες ευκαιρίες για ανάκτηση ενέργειας κατά την πέδηση. Γι’ αυτό οι τιμές αυτονομίας που προκύπτουν με CLTC είναι συνήθως οι υψηλότερες.

Οι τιμές των διαφορετικών προτύπων αποκλίνουν αισθητά. Για παράδειγμα, τα 500 χιλιόμετρα WLTP μπορεί να αντιστοιχούν σε περίπου 425–450 χιλιόμετρα με βάση το EPA, ενώ το CLTC μπορεί να δώσει αρκετά μεγαλύτερη αυτονομία. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν ενδεικτικές αναλογίες και δεν συνιστούν σταθερό κανόνα για όλα τα μοντέλα.

Παρόμοιες αποκλίσεις καταγράφονται και στις μετρήσεις κατανάλωσης των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Σε αυτές, οι τιμές EPA είναι συχνά κατά 10–20% υψηλότερες από τις αντίστοιχες του WLTP.

Γενικά, το EPA θεωρείται το πιο συντηρητικό από τα τρία πρότυπα και εκείνο που αποτυπώνει καλύτερα την αυτονομία σε μικτές συνθήκες οδήγησης. Για την ευρωπαϊκή αγορά, το WLTP παρέχει μια χρήσιμη κοινή βάση σύγκρισης, ενώ το CLTC προσεγγίζει περισσότερο τις αστικές μετακινήσεις με χαμηλές ταχύτητες.

Η αυτονομία στην πράξη επηρεάζεται πάντοτε από την ταχύτητα, τη θερμοκρασία, το ανάγλυφο της διαδρομής και τον τρόπο οδήγησης. Επομένως, ουσιαστική σύγκριση μεταξύ ηλεκτρικών αυτοκινήτων μπορεί να γίνει μόνο με στοιχεία που βασίζονται στο ίδιο πρότυπο μέτρησης.