Τα ελικόπτερα NH-90 επιστρέφουν: Νέα FOS και σταθερή υποστήριξη για την επόμενη μέρα

Η επιστροφή των ελικοπτέρων NH-90 σε ουσιαστική επιχειρησιακή χρήση αρχίζει να αποδίδει τα πρώτα αποτελέσματα. Η σύμβαση εν συνεχεία υποστήριξης τίθεται σε εφαρμογή, η συντήρηση μέσω outsourcing ενεργοποιείται και ο σχεδιασμός για την επόμενη FOS βρίσκεται σε εξέλιξη, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για σταδιακή αύξηση των διαθεσιμοτήτων των ελικοπτέρων της Αεροπορίας Στρατού, μετά από χρόνια προβλημάτων και περιορισμένης αξιοποίησης.

Για τον Ιανουάριο του 2027 έχει προγραμματιστεί η παράδοση του πρώτου NH-90 που συντηρείται από εξωτερικό φορέα. Αφού ολοκληρωθούν οι εργασίες και παραδοθεί το ελικόπτερο, θα ακολουθήσει η ένταξη του δεύτερου στη διαδικασία, δίνοντας συνέχεια και συγκεκριμένο ρυθμό στην προσπάθεια ανάταξης.

Την ίδια ώρα, έχουν αρχίσει οι συζητήσεις για την υπογραφή της επόμενης σύμβασης υποστήριξης. Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική, καθώς το Γενικό Επιτελείο Στρατού επιδιώκει η τρέχουσα προσπάθεια να αποκτήσει διάρκεια και να εξασφαλίσει σταθερή παρουσία των NH-90 στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Από τη συμφωνία στην έναρξη της συντήρησης

Στις 4 Δεκεμβρίου 2025 υπεγράφη η συμφωνία που έθεσε σε κίνηση την επανεκκίνηση της υποστήριξης, ανάμεσα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, μέσω της ΓΔΑΕΕ, και την NH Industries. Η σύμβαση 014Α/2025 αποτέλεσε καθοριστική κίνηση για έναν στόλο που επί χρόνια αντιμετώπιζε σημαντικές δυσκολίες στην τεχνική υποστήριξη.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της NH Industries, η συμφωνία έχει διάρκεια πέντε ετών και ύψος 50 εκατομμύρια ευρώ, ενώ περιλαμβάνει ανταλλακτικά, υπηρεσίες συντήρησης και υποστήριξη για τα ελληνικά NH-90 TTH. Τώρα, σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, η εφαρμογή της περνά στο πεδίο των εργασιών και αρχίζει να δημιουργεί προοπτική βελτίωσης της εικόνας του στόλου.

Η ουσιαστική δοκιμασία αρχίζει κατά τη μετάβαση από τη συμφωνία στην πράξη. Μια FOS θέτει το συμβατικό πλαίσιο, αλλά οι διαθεσιμότητες εξαρτώνται από την έγκαιρη παραλαβή υλικών, την πραγματοποίηση των επιθεωρήσεων και την ολοκλήρωση των αναγκαίων ελέγχων. Κάθε ελικόπτερο χρειάζεται να επιστρέφει στη Μονάδα του με τις προβλεπόμενες εργασίες περατωμένες και την απαιτούμενη τεχνική τεκμηρίωση.

Η αλλαγή θα γίνεται ορατή σταδιακά, όσο περισσότερα ελικόπτερα θα εντάσσονται στο πρόγραμμα πτήσεων. Δεν αρκεί μια πρόσκαιρη αύξηση διαθεσιμότητας σε μία ημέρα· το ζητούμενο είναι να διατηρείται σε βάθος χρόνου επαρκής αριθμός ελικοπτέρων για εκπαίδευση και επιχειρησιακές απαιτήσεις.

Οι απαιτήσεις του πλαισίου EMAR 145 στη συντήρηση

Η υλοποίηση της FOS ξεκινά, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, με αυστηρές απαιτήσεις αεροπλοϊμότητας, καθώς η συντήρηση πραγματοποιείται με βάση το πλαίσιο EMAR 145. Η διάσταση αυτή είναι ουσιώδης για την προσπάθεια: η επιστροφή των ελικοπτέρων απαιτεί τεχνική αξιοπιστία, πλήρη καταγραφή των εργασιών και τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Το EMAR 145 ορίζει τις απαιτήσεις που ισχύουν για τους οργανισμούς συντήρησης στρατιωτικών αεροσκαφών. Περιλαμβάνει κανόνες για την οργάνωση των εργασιών, τις εγκαταστάσεις, το εξειδικευμένο προσωπικό, τα εργαλεία και τα τεχνικά δεδομένα, καθώς και για τους ελέγχους και την αποδέσμευση μετά τη συντήρηση. Η εφαρμογή του πλαισίου εποπτεύεται από την αρμόδια στρατιωτική αρχή αεροπλοϊμότητας.

Στην περίπτωση των NH-90, οι απαιτήσεις αυτές είναι ακόμη πιο σημαντικές εξαιτίας της προηγμένης τεχνολογίας και του διαφορετικού ιστορικού υποστήριξης για κάθε ελικόπτερο. Για να επιστρέψει ένα μέσο σε υπηρεσία, πρέπει να αξιολογηθεί η κατάστασή του, να αντιμετωπιστούν οι εκκρεμότητες και να ολοκληρωθούν όλοι οι έλεγχοι που προβλέπει το εγκεκριμένο πρόγραμμα συντήρησης.

Επιδίωξη είναι κάθε παράδοση να πληροί τις προϋποθέσεις για ασφαλή και συστηματική αξιοποίηση. Η προσήλωση στις διαδικασίες αποτελεί θεμέλιο για την αύξηση του πτητικού έργου και για την εμπιστοσύνη των πληρωμάτων και των τεχνικών στην επόμενη ημέρα του προγράμματος.

Ο πρώτος σημαντικός σταθμός για τα NH-90 έρχεται τον Ιανουάριο του 2027

Το ελικόπτερο που περνά από συντήρηση μέσω outsourcing θα αποτελέσει την πρώτη πρακτική δοκιμή του νέου μοντέλου. Η προγραμματισμένη παράδοσή του τον Ιανουάριο του 2027 ορίζει πλέον συγκεκριμένο χρονικό σταθμό στην προσπάθεια επαναφοράς των NH-90.

Η ανάθεση εργασιών συντήρησης στην Aeroservices, με εγκαταστάσεις στα Μέγαρα, αποτελούσε βασικό μέρος της ενίσχυσης της τεχνικής υποστήριξης, όπως είχε αναφέρει το OnAlert. Η συνδρομή εξωτερικού φορέα προσφέρει τη δυνατότητα να πραγματοποιηθούν απαιτητικές εργασίες και ενδέχεται να βοηθήσει στην κάλυψη αναγκών που έχουν συσσωρευτεί.

Μετά την παράδοση του πρώτου ελικοπτέρου προβλέπεται να ξεκινήσει η συντήρηση του δεύτερου NH-90. Η σειρά αυτή είναι σημαντική, επειδή η εμπειρία από το αρχικό ελικόπτερο μπορεί να αξιοποιηθεί και να βελτιώσει τον προγραμματισμό για τα επόμενα.

Για να ολοκληρωθεί το χρονοδιάγραμμα, πρέπει να εκτελεστούν με επιτυχία οι εργασίες και οι προβλεπόμενοι έλεγχοι. Η τήρησή του θα προσφέρει το πρώτο απτό μέτρο για την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης προσπάθειας και θα επιτρέψει πιο ασφαλείς εκτιμήσεις για τα επόμενα βήματα.

Η δυνατότητα εκτέλεσης τεχνικών εργασιών στην Ελλάδα δημιουργεί, παράλληλα, τις προϋποθέσεις για πιο στενή συνεργασία της Μονάδας με τον φορέα συντήρησης και τον κατασκευαστή. Η έγκαιρη ανταλλαγή δεδομένων για κάθε ελικόπτερο βοηθά στην προετοιμασία, ώστε τα απαραίτητα υλικά και οι τεχνικές οδηγίες να είναι διαθέσιμα πριν αρχίσει μια απαιτητική επιθεώρηση.

Η αξία αυτού του σχεδιασμού ενισχύεται όσο τα ελικόπτερα εισέρχονται διαδοχικά στη συντήρηση. Η εικόνα που θα προκύψει από το πρώτο NH-90 μπορεί να συμβάλει στην ακριβέστερη πρόβλεψη των αναγκών του επόμενου, με δεδομένο, ωστόσο, ότι κάθε ελικόπτερο διαθέτει ξεχωριστό ιστορικό.

Η εμπειρία που συσσωρεύεται σταδιακά διευκολύνει τον επιμερισμό του προσωπικού και των εργασιών, ενώ επιτρέπει πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις για τους χρόνους παράδοσης. Για να αποτελέσει η πρώτη επιτυχής ολοκλήρωση το σημείο εκκίνησης για τις επόμενες, απαιτούνται συνέχεια, τεχνική πειθαρχία και σταθερή επικοινωνία μεταξύ όλων των εμπλεκομένων.

Η επόμενη FOS στο επίκεντρο των συζητήσεων

Οι συζητήσεις για την επόμενη FOS έχουν ξεκινήσει ήδη, παρότι η υφιστάμενη συμφωνία βρίσκεται ακόμη σε φάση εφαρμογής. Η έγκαιρη προετοιμασία είναι καθοριστική, προκειμένου να μην προκύψουν ξανά κενά στην υποστήριξη.

Η περίπτωση των NH-90 ανέδειξε πόσο δύσκολο είναι να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις μιας μακράς περιόδου με περιορισμένη τεχνική κάλυψη. Η συσσώρευση εκκρεμοτήτων μεγαλώνει τον όγκο των εργασιών που χρειάζονται για να τεθούν ξανά τα ελικόπτερα σε χρήση και παράλληλα επιβαρύνει τόσο τον προγραμματισμό όσο και το προσωπικό.

Το γεγονός ότι άρχισαν οι συζητήσεις δεν καθορίζει το ύψος, τη διάρκεια ή το οριστικό περιεχόμενο της επόμενης συμφωνίας. Καταδεικνύει, ωστόσο, ότι η συνέχιση της υποστήριξης εξετάζεται ήδη και θεωρείται αναγκαία για την επιχειρησιακή αξιοποίηση της επένδυσης.

Στόχος είναι να προγραμματίζονται ανταλλακτικά, επισκευές και επιθεωρήσεις ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες του στόλου. Η έγκαιρη εκτίμηση των μελλοντικών απαιτήσεων συντήρησης γίνεται ακόμη πιο σημαντική όσο εντείνεται η χρήση των ελικοπτέρων.

Η πορεία των NH-90 μέσα από τα ρεπορτάζ του OnAlert

Η τρέχουσα εξέλιξη αποτελεί συνέχεια των διαδοχικών ρεπορτάζ του OnAlert για την ανάταξη των NH-90. Τον Απρίλιο του 2024 είχε ήδη αναδειχθεί το ενδεχόμενο ανάθεσης εργασιών συντήρησης μέσω outsourcing, καθώς και η ανάγκη εξεύρεσης μιας λύσης με πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Τον Δεκέμβριο του 2024, το ρεπορτάζ αναφερόταν στις καθυστερήσεις που σημειώνονταν στην ολοκλήρωση των διαδικασιών για τη FOS. Το καλοκαίρι του 2025, η προσοχή στράφηκε στη διασφάλιση της συνέχειας στην υποστήριξη, καθώς πλησίαζε το τέλος των παραδόσεων της αρχικής παραγγελίας.

Στη συνέχεια, ελικόπτερο μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις της Airbus Helicopters στο Marignane. Τον Φεβρουάριο του 2026 έγινε γνωστή η ανάθεση των εργασιών συντήρησης στην Aeroservices, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται πλέον στην υλοποίηση της συμφωνίας και στην επιστροφή του πρώτου ελικοπτέρου.

Η διαδοχή των εξελίξεων αναδεικνύει ότι έχει αλλάξει το βασικό ερώτημα. Έπειτα από τη μακρά πορεία των παραδόσεων και την εξασφάλιση συμβατικού πλαισίου υποστήριξης, στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον η αποτελεσματικότητα των εργασιών, οι χρόνοι παράδοσης και η διατήρηση των μέσων σε λειτουργία.

Περισσότερες πτήσεις και συνέχεια στην εκπαίδευση

Η βελτίωση της διαθεσιμότητας επηρεάζει άμεσα την εκπαίδευση. Όταν περισσότερα ελικόπτερα βρίσκονται σε πτητική κατάσταση, τα πληρώματα μπορούν να προγραμματίζουν καλύτερα τις δραστηριότητές τους, να εκπαιδεύονται με μεγαλύτερη συνέπεια και να συνεργάζονται συχνότερα με τις δυνάμεις που πρόκειται να μεταφέρουν.

Η εξοικείωση των πληρωμάτων και των επιβαινόντων με τις διαδικασίες μιας αποστολής αποτελεί βασικό μέρος της επιχειρησιακής αξίας ενός μεταφορικού ελικοπτέρου. Απαιτούνται επαναλαμβανόμενες ασκήσεις και κοινή αντίληψη για τις ενέργειες που αφορούν την επιβίβαση, την αποβίβαση, τη φόρτωση υλικών και τον συντονισμό στον χώρο προσγείωσης.

Η σταθερή πρόσβαση στα κατάλληλα εναέρια μέσα δίνει στις δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων τη δυνατότητα να προετοιμάζονται πιο ουσιαστικά. Τα NH-90 μπορούν να στηρίξουν αυτή την προσπάθεια, με βάση τη διαμόρφωση, την πιστοποίηση και τις δυνατότητες κάθε ελικοπτέρου.

Κέρδος υπάρχει και για τους τεχνικούς. Η συστηματική λειτουργία των ελικοπτέρων προσφέρει σταθερό αντικείμενο εργασίας, εμπλουτίζει την εμπειρία και διευκολύνει την παρακολούθηση των αναγκών. Η υποστήριξη γίνεται αποτελεσματικότερη όταν ο σχεδιασμός του πτητικού έργου συντονίζεται με εκείνον της συντήρησης.

Η επιχειρησιακή σημασία της επιστροφής των NH-90

Για την Αεροπορία Στρατού, η αξιοποίηση των NH-90 προσθέτει δυνατότητες αεροκίνησης και μεταφοράς προσωπικού και υλικών. Οι μεγάλες αποστάσεις στην ελληνική γεωγραφία, ο νησιωτικός χώρος και η ανάγκη ταχείας ενίσχυσης καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική τη διαθεσιμότητα μεταφορικών ελικοπτέρων.

Το πόσα ελικόπτερα θα μπορούν να εκτελούν με συνέπεια τις αποστολές που τους ανατίθενται θα καθορίσει την πραγματική συνεισφορά τους. Με προβλέψιμη διαθεσιμότητα, ο στόλος διευκολύνει τον αξιόπιστο σχεδιασμό, αφού οι Μονάδες γνωρίζουν ποια μέσα μπορούν να χρησιμοποιήσουν και σε ποιο χρονικό πλαίσιο.

Η επαναφορά της υποστήριξης μειώνει επίσης την επιβάρυνση που προκύπτει όταν πολλές απαιτήσεις καλούνται να καλυφθούν από λίγα ελικόπτερα. Έτσι, το πτητικό έργο μπορεί να επιμερίζεται πιο ισορροπημένα, ενώ οι προγραμματισμένες επιθεωρήσεις εντάσσονται καλύτερα στον κύκλο λειτουργίας του στόλου.

Το «come back» των NH-90 παίρνει πλέον πιο απτή μορφή. Η FOS βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, η πρώτη παράδοση μέσω outsourcing αναμένεται τον Ιανουάριο του 2027 και η επόμενη συμφωνία υποστήριξης συζητείται ήδη. Η πορεία από εδώ και πέρα θα εξαρτηθεί από την επιστροφή των ελικοπτέρων στις Μονάδες και από το αν θα παραμένουν διαθέσιμα, εκτελώντας τακτικά πτήσεις για τις ανάγκες της Αεροπορίας Στρατού.