Σκωτία: Μουσείο απέσυρε μούμιες λόγω έλλειψης συγκατάθεσης – Τι προβλέπει η νέα πολιτική για τα ανθρώπινα λείψανα

Το Kelvingrove Art Gallery and Museum απέσυρε πρόσφατα από την έκθεσή του αιγυπτιακά μουμιοποιημένα λείψανα, καθώς δεν είχε «τεκμηριωμένη και ενημερωμένη συγκατάθεση από το θανόν άτομο».

Η απόσυρση εντάσσεται στη νέα πολιτική του Glasgow Life, του οργανισμού που έχει την ευθύνη για τα μουσεία της πόλης, και ευθυγραμμίζεται με τον αναθεωρημένο Κώδικα Δεοντολογίας του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM). Σύμφωνα με τον κώδικα, οι φορείς οφείλουν να διαφυλάσσουν την εγγενή αξιοπρέπεια των ανθρώπινων λειψάνων.

Ανάμεσα στα εκθέματα που απομακρύνθηκαν ήταν το φέρετρο με τα λείψανα του ιερέα Νεχτ, ένα μουμιοποιημένο δεξί χέρι που βρέθηκε στην Κοιλάδα των Βασιλέων, στο Λούξορ της Αιγύπτου, καθώς και ένα ανδρικό μουμιοποιημένο κεφάλι και ένα δεξί πόδι.

Όπως έγραψε η Daily Mail, η Glasgow Life —φιλανθρωπικός οργανισμός που χρηματοδοτείται από το δημοτικό συμβούλιο της Γλασκώβης, υπό τη διοίκηση του SNP— σχεδιάζει να αποσύρει και άλλα ανθρώπινα λείψανα τόσο από το Kelvingrove όσο και από το Μουσείο St Mungo.

Την αλλαγή πρόσεξε ο επισκέπτης Jonny McFarlane, ο οποίος είχε πάει με την κόρη του στην έκθεση για την αρχαία Αίγυπτο.

«Η κόρη μου έχει ένα βιβλίο για τους αρχαίους Αιγύπτιους και έχει ενθουσιαστεί αρκετά, οπότε την πήγαμε στο Μουσείο Κέλβινγκροουβ για να δει τη μούμια τους», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Εκτός από το ότι δεν υπάρχει πια εκεί. Όλα τα «ανθρώπινα λείψανα» εξαφανίστηκαν με την ακόλουθη εγγραφή στη θέση των εκθεμάτων που υπήρχαν εκεί εδώ και χρόνια».

Η νέα ρύθμιση αφορά και άλλα μουσεία της Γλασκώβης, μεταξύ των οποίων το St Mungo Museum, όπου επίσης αποσύρονται οι μούμιες.

Ο Murdo Fraser, μέλος του Συντηρητικού Κόμματος, είπε στην Daily Mail: «Αυτή είναι η τρέλα της wokw ατζέντας στην πιο γελοία της μορφή. Ακόμη και οι αιγυπτιακές μούμιες ακυρώνονται τώρα από μια κοινωνία τόσο εμμονική με τις σύγχρονες ευαισθησίες που έχει χάσει κάθε αίσθηση προοπτικής».

«Οι άνθρωποι επισκέπτονται μουσεία για να μάθουν για τους αρχαίους πολιτισμούς, όχι για να δουν την ιστορία κρυμμένη επειδή δεν ανταποκρίνεται στα σημερινά ιδεολογικά πρότυπα.»

«Τα μουσεία της Γλασκώβης θα έπρεπε να παρουσιάζουν την ιστορία μας και όχι να την αφαιρούν σιωπηλά για να κατευνάσουν την τελευταία τάση στην πολιτική ορθότητα».

Το Kelvingrove άνοιξε το 1901 και υποδέχεται πάνω από 1,3 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Στις αίθουσες τέχνης της αρχαίας Αιγύπτου παρουσίαζε επί μακρόν μούμιες και άλλα λείψανα, ενώ τα συγκεκριμένα εκθέματα συγκαταλέγονται στα δημοφιλέστερα του μουσείου.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι μουμιοποιούσαν τους νεκρούς τους, καθώς θεωρούσαν αναγκαία τη διατήρηση του σώματος για τη μετά θάνατον ζωή. Από τότε, εδώ και πολλές γενιές, μούμιες εκτίθενται σε μουσεία σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Κρις ΜακΓκόβερν, επικεφαλής της Εκστρατείας για την Πραγματική Εκπαίδευση και πρώην σύμβουλος στην πολιτική μονάδα του Νο. 10, σχολίασε: «Αυτό είναι μια ανοησία».

«Αντιπροσωπεύει τον θρίαμβο της εκπαιδευτικής ηλιθιότητας και άγνοιας. Δεν είναι δυνατόν να ζητήσουμε άδεια από εκείνους που πέθαναν πριν από χιλιάδες χρόνια.»

Εκπρόσωπος του Glasgow Life δήλωσε: «Η αφαίρεση ανθρώπινων λειψάνων από τα εκθέματα στα μουσεία του Glasgow Life αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη μουσειακή πρακτική».

Ο ανανεωμένος κώδικας δεοντολογίας του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων, ο οποίος εκδόθηκε τον Ιούνιο, αναφέρει ότι τα μουσεία «θα πρέπει να σέβονται την εγγενή αξιοπρέπεια των ανθρώπινων λειψάνων και να προωθούν τον σεβασμό για τη σημασία τους».

«Η έκθεση της διακομματικής κοινοβουλευτικής ομάδας για τις Αφρικανικές Αποζημιώσεις για το 2025, με τίτλο «Laying Ancestors to Rest», εγείρει επίσης ηθικές ανησυχίες σχετικά με την έκθεση των αρχαίων αιγυπτιακών ανθρώπινων λειψάνων, λόγω της συνεχούς αγνόησης των πιθανών επιθυμιών των προγόνων και της πρόθεσης των κοινοτήτων που τα έθαψαν αρχικά.»

«Το προσχέδιο πολιτικής των Μουσείων Ζωής της Γλασκώβης για τα ανθρώπινα λείψανα προτείνει ότι τα ανθρώπινα λείψανα θα πρέπει να εκτίθενται μόνο όταν υπάρχει τεκμηριωμένη και ενημερωμένη συγκατάθεση από τον αποθανόντα ή, υπό κατάλληλες συνθήκες, από τους απογόνους του.»

«Ελλείψει τέτοιας συναίνεσης, πιστεύουμε ότι η αφαίρεση των αρχαίων αιγυπτιακών ανθρώπινων λειψάνων από την έκθεση αποτελεί ένδειξη μεγαλύτερου σεβασμού προς τους αποθανόντες».

ΦΩΤΟ ΕΔΩ