Πομπηία: Ανοίγει ξανά η εντυπωσιακή έπαυλη των 3.000 τ.μ. μετά από 46 χρόνια

Η Οικία του Μάρκου Φάβιου Ρούφου, μία από τις μεγαλύτερες και πιο επιβλητικές κατοικίες της αρχαίας Πομπηίας, ετοιμάζεται να δεχθεί και πάλι επισκέπτες, ύστερα από 46 χρόνια που παρέμενε κλειστή για λόγους ασφαλείας.

Περισσότερα από 3.000 τετραγωνικά μέτρα καταλαμβάνει η πολυτελής έπαυλη, η οποία καταπλακώθηκε από τα υλικά της έκρηξης του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. και διατήρησε σημαντικά δείγματα ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής και διακόσμησης.

Η κατοικία απλωνόταν σε τέσσερα επίπεδα και διέθετε διαδρόμους, σκάλες και βεράντες. Η θέση της πάνω στα αρχαία τείχη της πόλης εξασφάλιζε θέα προς τον Κόλπο της Νάπολης.

Το συγκρότημα είχε διαμορφωθεί σύμφωνα με τα πρότυπα των πολυτελών κατοικιών της ρωμαϊκής ελίτ και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του πλούτου που διέθεταν οι εύποροι κάτοικοι της Πομπηίας κατά τον 1ο αιώνα π.Χ. και τον 1ο αιώνα μ.Χ.

Αποκατάσταση ύψους 1,46 εκατ. ευρώ

Ο Γερμανός επιχειρηματίας Φρανκ Χόφερ καλύπτει εξ ολοκλήρου τη χρηματοδότηση του έργου, προϋπολογισμού 1,46 εκατομμυρίων ευρώ. Η απόφασή του να συνδράμει ήρθε αφού διάβασε το βιβλίο «Πομπηία: Η Μαγεμένη Πόλη» του διευθυντή του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας, Γκάμπριελ Τσούχτριγκελ, το οποίο εκδόθηκε το 2023.

Προτεραιότητα των εργασιών είναι να σταθεροποιηθεί το κτίσμα και να προστατευθούν οι αρχαίες τοιχογραφίες, ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά της κατοικίας.

Οι δομικές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν από το 2021 έως το 2023, ενώ το τρέχον στάδιο επικεντρώνεται κυρίως στη συντήρηση των διακοσμήσεων.

Ιδιαίτερη φροντίδα απαιτείται για την περίφημη τοιχογραφία της «Αφροδίτης της Πομπηίας», που βρίσκεται σε παρεκκλήσι στο εσωτερικό της έπαυλης.

Οι υπεύθυνοι του Αρχαιολογικού Πάρκου ανακοίνωσαν ότι τμήμα της κατοικίας προγραμματίζεται να ανοίξει για οργανωμένες ξεναγήσεις τα Χριστούγεννα του 2026.

Παράλληλα, εξετάζονται τρόποι ώστε η επίσκεψη να γίνει ευκολότερη για το κοινό, καθώς η πολυεπίπεδη διάταξη του κτιρίου και το περίπλοκο δίκτυο των εσωτερικών χώρων δυσκολεύουν τον προσανατολισμό. Για τον σκοπό αυτό αναπτύσσονται και ψηφιακά εργαλεία που θα βοηθούν τους επισκέπτες να κατανοήσουν τη διαρρύθμιση της κατοικίας.

Η τοιχογραφία και η σύνδεση με Κλεοπάτρα και Καίσαρα

Στην τοιχογραφία, η Αφροδίτη φορά διάδημα και πολυτελή κοσμήματα, ενώ στο πλευρό της εικονίζεται ο μικρός Έρωτας.

Ιστορικοί έχουν συσχετίσει την παράσταση με την Αφροδίτη Genetrix. Η θεότητα είχε ξεχωριστή θέση στη γενεαλογία και την πολιτική προβολή της οικογένειας του Ιουλίου Καίσαρα.

Μία υπόθεση θέλει την τοιχογραφία να συνδέεται πιθανώς με το χρυσό άγαλμα της Κλεοπάτρας Ζ΄. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, το άγαλμα είχε τοποθετηθεί στον ναό της Αφροδίτης στη Ρώμη με πρωτοβουλία του Καίσαρα.

Η συγκεκριμένη σύνδεση αποτελεί ιστορική ερμηνεία και όχι οριστικά αποδεδειγμένη ταύτιση.

Η ιστορία του Μάρκου Φάβιου Ρούφου

Από τον Μάρκο Φάβιο Ρούφο πήρε την ονομασία της η κατοικία, καθώς θεωρείται ότι ο ίδιος ανήκε στους εύπορους κατοίκους της Πομπηίας. Η ταύτιση βασίστηκε σε επιγραφή που βρέθηκε κοντά στην είσοδο του συγκροτήματος.

Το κτίσμα δεν σχεδιάστηκε αρχικά ως ένα ενιαίο σπίτι, αλλά δημιουργήθηκε όταν ενώθηκαν παλαιότερες κατοικίες.

Οι ιδιοκτήτες αξιοποίησαν τα αρχαία τείχη, τα οποία είχαν πλέον χάσει τον αμυντικό τους ρόλο, για να δημιουργήσουν μια εντυπωσιακή πολυεπίπεδη κατασκευή.

Το 79 μ.Χ., η έκρηξη του Βεζούβιου κάλυψε την κατοικία, όπως και μεγάλο μέρος της πόλης. Οι ανασκαφές που έγιναν τον 20ό αιώνα έφεραν στο φως το μέγεθος και τον πλούτο της, αλλά οι σεισμοί και η φθορά του χρόνου οδήγησαν στο κλείσιμό της το 1980.

Η σχεδιαζόμενη επαναλειτουργία της αποτελεί σημαντικό σταθμό για την προστασία και την ανάδειξη ενός μνημείου που αποκαλύπτει με σπάνιο τρόπο την καθημερινότητα, την αρχιτεκτονική και την κοινωνική ιεραρχία στην αρχαία Πομπηία.