Πήλινος Στρατός: Ίσως τον έφτιαξαν και γυναίκες και παιδιά – Οι ενδείξεις από αποτυπώματα 2.200 ετών

Νέα μελέτη για τον περίφημο Πήλινο Στρατό της Κίνας εξετάζει το ενδεχόμενο να συμμετείχαν στην κατασκευή του γυναίκες και παιδιά, φωτίζοντας ένα από τα μεγάλα μυστήρια γύρω από τη δημιουργία αυτού του εντυπωσιακού αρχαιολογικού μνημείου.

Την ένδειξη δεν έδωσαν επιγραφές ή αρχαία κείμενα, αλλά τα δακτυλικά αποτυπώματα που άφησαν οι τεχνίτες στον φρέσκο πηλό πριν από περισσότερα από 2.200 χρόνια.

Μελετώντας τα αποτυπώματα που διασώθηκαν στην επιφάνεια των πήλινων μορφών, οι ερευνητές επιχείρησαν να εξακριβώσουν ποιοι εργάστηκαν για την κατασκευή τους. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το εργατικό δυναμικό ίσως ήταν πιο σύνθετο απ’ ό,τι πιστευόταν ως τώρα, καθώς δεν αποτελούνταν μόνο από ενήλικες άνδρες, αλλά πιθανόν και από γυναίκες και παιδιά.

Η μελέτη αποδίδει σε ενήλικες άνδρες περίπου το 45% των αποτυπωμάτων, στις γυναίκες το 33% και σε παιδιά κάτω των 15 ετών το υπόλοιπο 22%. Οι αναλογίες αφορούν αποκλειστικά το δείγμα που εξετάστηκε και δεν είναι απαραίτητα ενδεικτικές για το σύνολο των εργατών στο τεράστιο έργο.

Τον 3ο αιώνα π.Χ. κατασκευάστηκε ο Πήλινος Στρατός, ως μέρος του ταφικού συγκροτήματος του Τσιν Σι Χουάνγκ, του πρώτου αυτοκράτορα που ένωσε την Κίνα. Σκοπός των περισσότερων από 8.000 πήλινων στρατιωτών, καθώς και των εκατοντάδων αλόγων και αρμάτων, ήταν να συνοδεύουν και να προστατεύουν τον αυτοκράτορα στη μεταθανάτια ζωή, σύμφωνα με τις δοξασίες της εποχής.

Πολλά παραμένουν άγνωστα για τους ανθρώπους που κατασκεύασαν το μοναδικό αυτό έργο, παρά τη μεγάλη φήμη του. Για να διερευνήσει το ερώτημα, η νέα έρευνα στράφηκε σε ένα ασυνήθιστο αρχαιολογικό τεκμήριο: τα σημάδια από χέρια που διατηρήθηκαν πάνω στον πηλό.

Εργαστήρια της αρχαιότητας με λειτουργία εργοστασίου

Η παραγωγή χιλιάδων ανθρώπινων μορφών σε φυσικό μέγεθος προϋπέθετε οργανωμένη εργασία με διακριτούς ρόλους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων, οι κατασκευές γίνονταν σε μεγάλα εργαστήρια, όπου ομάδες ειδικεύονταν σε τμήματα όπως τα κεφάλια, τα σώματα και τα όπλα, τα οποία ενώνονταν στο τελικό στάδιο.

Τα στοιχεία που προέκυψαν συνηγορούν στο ότι στην παραγωγή μπορεί να έπαιρναν μέρος άνθρωποι διαφορετικού φύλου και ηλικίας. Ειδικά τα παιδιά ενδέχεται να βοηθούσαν στις εργασίες ή να μάθαιναν την τέχνη ως μαθητευόμενοι, χωρίς ωστόσο τα αποτυπώματα να αρκούν για να αποδειχθεί αυτό.

Οι πήλινες μορφές, επιπλέον, δεν είχαν εξαρχής την καφεκόκκινη όψη της τερακότας που έχουν σήμερα. Πολλά αγάλματα ήταν βαμμένα με έντονα χρώματα, τα οποία σε μεγάλο βαθμό χάθηκαν με το πέρασμα του χρόνου.

Τα ερωτήματα που παραμένουν για τους επιστήμονες

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση, παρότι παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Τα αποτυπώματα που μελετήθηκαν είναι σχετικά λίγα και προέρχονται από ένα μόνο σημείο του μεγάλου ταφικού συγκροτήματος.

Επομένως, οι συγκεκριμένες αναλογίες δεν είναι δυνατόν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικές για όλους τους ανθρώπους που συμμετείχαν στην κατασκευή του Πήλινου Στρατού. Παράλληλα, η εκτίμηση της ηλικίας και του φύλου από τα αποτυπώματα έχει περιορισμούς και δεν αρκεί για να ταυτοποιηθούν με βεβαιότητα οι τεχνίτες.