Big Ben: Οι καθαριστές αιωρούνται με σχοινιά στα καντράν – Γιατί πλένουν στο χέρι τα 324 τζάμια κάθε όψης

Στο Λονδίνο, οι καθαριστές που αιωρούνται με σχοινιά πάνω από τα τεράστια καντράν του Big Ben κάνουν μία από τις πιο εντυπωσιακές και επικίνδυνες δουλειές στον κόσμο, η οποία παραμένει παράλληλα απολύτως αναγκαία.

Το Μεγάλο Ρολόι του Ανακτόρου του Ουέστμινστερ βρίσκεται στον γνωστό Πύργο της Ελισάβετ, όνομα που υιοθετήθηκε επίσημα το 2012 για το Αδαμάντινο Ιωβηλαίο της Βασίλισσας. Οι τέσσερις όψεις του, καθεμία με διάμετρο περίπου επτά μέτρων, αποτελούν ένα σπουδαίο επίτευγμα αρχιτεκτονικής και μηχανικής. Σε κάθε καντράν υπάρχουν 324 μικρά κομμάτια από γυαλί όπαλ (opal glass), τοποθετημένα όπως τα βιτρό σε ένα βαρύ πλαίσιο από χυτοσίδηρο. Το ξεχωριστό αυτό γυαλί διαχέει ομοιόμορφα το φως τη νύχτα και χαρίζει στο μνημείο τη χαρακτηριστική λάμψη του.

Το ρολόι χρειάζεται διαρκή φροντίδα, αλλά η πρόσβαση των καθαριστών-«ακροβατών» έχει μεταμορφωθεί με τα χρόνια. Σε πλάνα από τη δεκαετία του 1980, οι συντηρητές εμφανίζονται να δουλεύουν καθισμένοι σε ξύλινες κατασκευές σαν κούνιες, κρεμασμένες με απλά σχοινιά και τροχαλίες, σε μια εικόνα που μοιάζει πλέον μακρινή.

Οι ξύλινες κούνιες έχουν πια εγκαταλειφθεί. Πλέον, πιστοποιημένοι εναερίτες κατεβαίνουν από την κορυφή του πύργου με σχοινιά, εξοπλισμένοι με ολόσωμες ζώνες, δύο συστήματα αγκύρωσης και μηχανισμούς αυτόματης πέδησης. Τα μέσα αυτά εξασφαλίζουν απόλυτη ασφάλεια και μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, ενώ μειώνουν τον κίνδυνο να προσκρούσει κάποιο σκληρό αντικείμενο στα ευαίσθητα τζάμια.

Η μέθοδος που βασίζεται στα σχοινιά δεν επιλέγεται για το θέαμα. Τα 324 γυάλινα στοιχεία κάθε όψης είναι τόσο λεπτά και εύθραυστα, ώστε δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πιεστικά μηχανήματα, χημικά ή ρομποτικοί βραχίονες, που ενδέχεται να τα καταστρέψουν ανεπανόρθωτα. Επιπλέον, έτσι αποφεύγεται το ιδιαίτερα δαπανηρό στήσιμο σκαλωσιών και δίνεται η δυνατότητα στους καθαριστές να ελέγχουν προσεκτικά τα πλαίσια και τους δείκτες, σημείο προς σημείο.

Για να αρχίσει η εργασία, ο μηχανισμός ασφαλίζεται και οι δείκτες ακινητοποιούνται στη θέση των 12. Οι εναερίτες φορούν υποχρεωτικά ειδικές ωτοασπίδες υψηλής προστασίας, αφού η μεγάλη καμπάνα στο εσωτερικό του πύργου —ο πραγματικός «Big Ben»— εξακολουθεί να σημαίνει τις ώρες. Το υλικό τους περιορίζεται σε απεσταγμένο νερό, ήπιο σαπούνι, μαλακά σφουγγάρια και δερμάτινα πανιά. Με αυτά, οι ειδικοί της συντήρησης καθαρίζουν προσεκτικά, ένα προς ένα, και τα 324 τζάμια.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι καταγράφουν ψηφιακά την κατάσταση του καντράν. Με φορητές κάμερες υψηλής ανάλυσης φωτογραφίζουν από πολύ κοντά κάθε μικρή ρωγμή ή φθορά στο πλαίσιο και περνούν αμέσως τις πληροφορίες σε ψηφιακό χάρτη. Όταν ολοκληρωθεί η κατάβαση, η ομάδα συντήρησης έχει έτσι στη διάθεσή της μια ολοκληρωμένη «ακτινογραφία» του μνημείου.

Η προσεκτική αυτή εργασία κρατά περίπου τέσσερις έως πέντε ημέρες, με μία ημέρα να αφιερώνεται σε κάθε καντράν. Η διαδικασία δείχνει ότι, ακόμη και ύστερα από δεκαετίες, η διατήρηση των σημαντικότερων μνημείων του κόσμου εξακολουθεί να στηρίζεται στη δεξιοτεχνία των ανθρώπων. Για όσους εργάζονται εκεί, συνοδεύεται και από μια θέα που ελάχιστοι στον πλανήτη έχουν την ευκαιρία να αντικρίσουν.