Καναδάς: Εγκαινιάζει στρατηγική εταιρική σχέση με την Τουρκία – Στενότερη συνεργασία σε άμυνα και πυρηνική ενέργεια

Οι ανακοινώσεις του Γραφείου του Καναδού πρωθυπουργού για τη «Στρατηγική Εταιρική Σχέση» με την Τουρκία

Επιμέλεια: Νίκος Μιχαλόπουλος

Την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, το Γραφείο του πρωθυπουργού του Καναδά εξέδωσε δύο ανακοινώσεις για την επίσκεψη του Μαρκ Κάρνεϊ στην Άγκυρα.

Στην πρώτη ανακοίνωση γίνεται αναφορά σε «μια φιλόδοξη Στρατηγική Εταιρική Σχέση, με στόχο την εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς του εμπορίου και των επενδύσεων, της ενέργειας, της άμυνας και της ασφάλειας, καθώς και των δεσμών μεταξύ των λαών των δύο χωρών».

Η δεύτερη ανακοίνωση αποτελεί κοινό ανακοινωθέν του Μαρκ Κάρνεϊ και του Ταγίπ Ερντογάν και περιγράφει αναλυτικότερα τη Στρατηγική Εταιρική Σχέση Καναδά–Τουρκίας.

Παρακάτω παρατίθενται, σε ελληνική μετάφραση, οι ανακοινώσεις του Γραφείου του Καναδού πρωθυπουργού:

Συνάντηση του πρωθυπουργού Κάρνεϊ με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

«Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ συναντήθηκε σήμερα στην Τουρκία με τον πρόεδρό της, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η επίσκεψη αυτή ήταν η πρώτη διμερής επίσκεψη Καναδού πρωθυπουργού στη χώρα.

Οι δύο ηγέτες, ως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και μέλη της G20, επιβεβαίωσαν εκ νέου τη βούλησή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία Καναδά και Τουρκίας. Ανακοίνωσαν την έναρξη μιας φιλόδοξης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, που αποσκοπεί στην εμβάθυνση των δεσμών μεταξύ των λαών τους και της συνεργασίας στο εμπόριο και τις επενδύσεις, την ενέργεια, την άμυνα και την ασφάλεια.

Οι συνομιλίες του πρωθυπουργού Κάρνεϊ με τον πρόεδρο Ερντογάν στο πλαίσιο της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης κάλυψαν την ανάπτυξη των εμπορικών και επενδυτικών δεσμών. Οι δύο πλευρές χαιρέτισαν την έναρξη του πρώτου γύρου διαπραγματεύσεων για Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών Καναδά–Τουρκίας και υπέγραψαν διευρυμένη Συμφωνία Αεροπορικών Μεταφορών. Η συμφωνία θα ενισχύσει τη συνδεσιμότητα, θα διευκολύνει το εμπόριο και τον τουρισμό, καθώς και θα συμβάλει στη διασύνδεση επιχειρήσεων των δύο χωρών. Χαιρέτισαν ακόμη την ενισχυμένη συνεργασία της Export Development Canada με την Türk Eximbank για τη στήριξη εμπορικών ευκαιριών σε αγορές τρίτων χωρών.

Ο Κάρνεϊ επισήμανε ότι υπάρχουν δυνατότητες για διεύρυνση των εμπορικών σχέσεων σε στρατηγικούς κλάδους, όπως η πυρηνική ενέργεια, η αεροδιαστημική βιομηχανία, η άμυνα και οι προηγμένες τεχνολογίες. Ανακοίνωσε επίσης πως το 2027 θα μεταβεί στην Τουρκία καναδική εμπορική αποστολή, ενώ εξέφρασε την επιθυμία του να συναντηθεί κατά την επίσκεψή του με κορυφαίους εκπροσώπους του τουρκικού ιδιωτικού τομέα.

Η ενεργειακή ασφάλεια και οι φυσικοί πόροι αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο συζήτησης μεταξύ του πρωθυπουργού και του προέδρου, οι οποίοι εξέτασαν τρόπους εμβάθυνσης της συνεργασίας. Ο Κάρνεϊ αναφέρθηκε στην κορυφαία τεχνογνωσία του Καναδά και στη δυνατότητά του να συνδράμει την Τουρκία στην προσπάθεια διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών της, με συνεργασία στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), στην ειρηνική πυρηνική ενέργεια και σε νέες ενεργειακές τεχνολογίες.

Επιβεβαιώνοντας ξανά τη δέσμευσή τους στη συλλογική ασφάλεια, οι δύο ηγέτες συζήτησαν τρόπους σύσφιξης των αμυντικών δεσμών. Σε αυτούς περιλαμβάνεται η στενότερη συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών του Καναδά και της Τουρκίας για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων ασφάλειας.

Στη συνάντηση έγινε επίσης ανταλλαγή απόψεων για επείγοντα διεθνή ζητήματα: τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα. Οι ηγέτες υπογράμμισαν ότι ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, ώστε να προωθηθούν η ειρήνη και η σταθερότητα.

Ο Κάρνεϊ ευχαρίστησε τον Ερντογάν για τη θερμή φιλοξενία και δήλωσε ότι προσβλέπει στο να τον υποδεχθεί στον Καναδά για επίσημη κρατική επίσκεψη στο προσεχές μέλλον. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να παραμείνουν σε στενή επικοινωνία, καθώς οι χώρες τους προχωρούν στην εφαρμογή της νέας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης».

Κοινή δήλωση του πρωθυπουργού Κάρνεϊ και του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

«Σήμερα εγκαινιάστηκε η Στρατηγική Εταιρική Σχέση Καναδά–Τουρκίας από τον αξιότιμο Μαρκ Κάρνεϊ, πρωθυπουργό του Καναδά, και την Αυτού Εξοχότητα Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, πρόεδρο της Δημοκρατίας της Τουρκίας.

Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον ασφάλειας που γίνεται ολοένα πιο περίπλοκο, καθώς εντείνονται οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες και μεταβάλλονται οι ανθρωπιστικές προκλήσεις, η ισχυρή και ανθεκτική εταιρική σχέση μεταξύ Καναδά και Τουρκίας είναι απαραίτητη. Παρέχει τη βάση για τον μετριασμό κοινών απειλών και την αξιοποίηση νέων ευκαιριών. Η Στρατηγική Εταιρική Σχέση θα αναβαθμίσει και θα διευρύνει ουσιαστικά τη συνεργασία των δύο χωρών, στηρίζοντας κοινούς στόχους για εντονότερο πολιτικό διάλογο, ανάπτυξη της οικονομίας και του εμπορίου, τεχνολογική πρόοδο και περαιτέρω ενίσχυση της κοινής ασφάλειας.

Ως μέλη του ΝΑΤΟ, ο Καναδάς και η Τουρκία μοιράζονται αξίες όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι ατομικές ελευθερίες, η δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Με αφετηρία 83 χρόνια διπλωματικών σχέσεων, η Εταιρική Σχέση αποτυπώνει τη βούληση των δύο χωρών να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες των δεσμών τους, αυξάνοντας το εμπόριο και τις επενδύσεις, ενισχύοντας τη συνεργασία στην ενέργεια και στους φυσικούς πόρους, προωθώντας τη σύμπραξη στην ασφάλεια και την άμυνα και φέρνοντας πιο κοντά τις κυβερνήσεις και τους λαούς τους. Για να υλοποιήσουν αυτό το όραμα, οι ηγέτες εγκαινίασαν τριετές Σχέδιο Δράσης, το οποίο στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες.

Στον τομέα του εμπορίου, των επενδύσεων και της καινοτομίας, οι ηγέτες συμφώνησαν να εργαστούν για την επιτυχή ολοκλήρωση Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών Καναδά–Τουρκίας. Παράλληλα, συμφώνησαν να διευρύνουν τις διμερείς εμπορικές συναλλαγές και τις επενδύσεις σε τομείς προτεραιότητας, όπως ο ενεργειακός εφοδιασμός, η αμυντική παραγωγή, η αεροδιαστημική και η τεχνητή νοημοσύνη. Συμφώνησαν ακόμη να κυρώσουν τη Συμφωνία Αεροπορικών Μεταφορών Καναδά–Τουρκίας και να ενδυναμώσουν τη συνεργασία των φορέων εμπορίου και εξαγωγών, μεταξύ άλλων σε τρίτες χώρες. Επιπλέον, θα στηρίξουν ισχυρότερη συνεργασία ανάμεσα στα οικοσυστήματα καινοτομίας.

Για την ενέργεια και τη συνεργασία στο κλίμα, οι ηγέτες συμφώνησαν να προωθήσουν σημαντικά τους δεσμούς σε όλο τον ενεργειακό τομέα. Στο πεδίο αυτό περιλαμβάνονται το υγροποιημένο φυσικό αέριο, η ειρηνική αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας, οι ανανεώσιμες πηγές, οι καθαρές τεχνολογίες και η ανθεκτικότητα των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Θα ενθαρρύνουν τις επενδύσεις και θα στηρίξουν τον διάλογο μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων στον πυρηνικό τομέα, ενώ παράλληλα θα ενισχύσουν τη συνεργασία για τη βιώσιμη εξόρυξη και τις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών. Στο σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης εντατικότερη συνεργασία για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, τις καθαρές τεχνολογίες και την περιβαλλοντική προστασία.

Οι ηγέτες χαιρέτισαν την Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία Καναδά–Τουρκίας στον Τομέα της Ενέργειας, την οποία συμφώνησαν οι υπουργοί Ενέργειας και Φυσικών Πόρων των δύο χωρών. Παράλληλα, ο Καναδάς χαιρετίζει την ανάληψη από την Τουρκία της διοργάνωσης και της προεδρίας της 31ης Διάσκεψης των Μερών της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31). Η διοργάνωση θα γίνει στην Αττάλεια, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, και ο Καναδάς δήλωσε έτοιμος να συνεργαστεί στενά με την τουρκική προεδρία για ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα.

Στο πεδίο της άμυνας και της ασφάλειας, οι ηγέτες υπογράμμισαν ότι επιθυμούν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους τόσο διμερώς όσο και πολυμερώς, και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, όπως προβλέπει η Δήλωση Προθέσεων για την Αμυντική Συνεργασία. Επίσης, συμφώνησαν να ενισχύσουν τη σύμπραξη για την προάσπιση της ειρήνης και της ασφάλειας στην ευρωατλαντική περιοχή και πέρα από αυτή. Στα σημεία συνεργασίας περιλαμβάνονται η Ουκρανία, ο Νότιος Καύκασος και η Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη έμφαση στη Γάζα.

Οι δύο πλευρές χαιρέτισαν την ολοκλήρωση Μνημονίου Συνεννόησης για τις Συμπράξεις στον Αμυντικό Τομέα, μεταξύ του υπουργείου Παγκόσμιων Υποθέσεων του Καναδά (Global Affairs Canada) και της Γραμματείας Αμυντικών Βιομηχανιών της Προεδρίας της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Το μνημόνιο θα διευκολύνει την επέκταση των συνεργασιών ανάμεσα στις αμυντικές βιομηχανίες, καθώς και τη συνέχιση των συζητήσεων για τις δυνατότητες περαιτέρω διεύρυνσης της αμυντικής σύμπραξης σε βασικούς τομείς κοινού ενδιαφέροντος, με βάση την πρόσφατα υπογεγραμμένη Δήλωση Προθέσεων για την Αμυντική Συνεργασία. Παράλληλα, οι ηγέτες τόνισαν τη σημασία να ξεκινήσει διάλογος για την ενίσχυση της συνεργασίας στην αμοιβαία δικαστική συνδρομή σε ποινικές υποθέσεις και στην έκδοση.

Για τον διάλογο των κυβερνήσεων και τις σχέσεις των λαών, οι ηγέτες συμφώνησαν να καθιερώσουν ετήσιο Στρατηγικό Διάλογο Καναδά–Τουρκίας. Δεσμεύτηκαν ακόμη να συνεχίσουν τις ετήσιες συνεδριάσεις της Μικτής Επιτροπής Οικονομίας και Εμπορίου, καθώς και τις διαβουλεύσεις για πολιτικοστρατιωτικά ζητήματα και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Συμφώνησαν επίσης να ενδυναμώσουν τη συνεργασία τους σε προξενικά και μεταναστευτικά θέματα, να διερευνήσουν μέτρα για ευκολότερα ταξίδια και μεγαλύτερη κινητικότητα και να στηρίξουν τις πολιτιστικές ανταλλαγές και την ενεργότερη συμμετοχή των κοινοτήτων της διασποράς.

Ο πρόεδρος Ερντογάν και ο πρωθυπουργός Κάρνεϊ συμφώνησαν πως την εφαρμογή του τριετούς Σχεδίου Δράσης θα επιβλέπουν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών. Το σχέδιο αποσκοπεί στην εμβάθυνση της διμερούς εταιρικής σχέσης, στην προώθηση της διεθνούς ασφάλειας και στην οικοδόμηση ευημερουσών και πράσινων οικονομιών για το μέλλον.

Κατά την πρώτη επίσκεψη πρωθυπουργού από τη μία χώρα στην άλλη, ο Κάρνεϊ ευχαρίστησε την τουρκική κυβέρνηση για τη θερμή, φιλική υποδοχή. Η Τουρκία αποδέχθηκε την πρόσκληση να επισκεφθεί ο πρόεδρος Ερντογάν τον Καναδά, σε ημερομηνία που θα είναι αμοιβαία εξυπηρετική για τις δύο πλευρές».