Ευρώπη: Πάνω από 50.000 θάνατοι από τη ζέστη το καλοκαίρι – Οι 32.000 συνδέονται με την κλιματική αλλαγή

Το φετινό καλοκαίρι ήταν το πιο θανατηφόρο που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη εξαιτίας των ακραίων θερμοκρασιών, ενώ στην κλιματική αλλαγή αποδίδονται τα δύο τρίτα των συνολικών θυμάτων.

Δύο νέες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη έκανε τους καύσωνες θανάσιμη απειλή και οδήγησε σε δεκάδες χιλιάδες επιπλέον θανάτους σε εκατοντάδες πόλεις της Ευρώπης.

Τα ευρήματα για τους θανάτους και η επίδραση της κλιματικής αλλαγής

Οι δύο νέες έρευνες δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health, αφού αξιολογήθηκαν από ομότιμους κριτές (peer-reviewed). Αποτελούν την πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση της θνησιμότητας στους φετινούς καύσωνες, οι οποίοι κατέρριψαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ.

Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία από περίπου 850 πόλεις σε όλη την Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι ο πραγματικός απολογισμός είναι ακόμη μεγαλύτερος, αν συνυπολογιστούν και οι αγροτικές περιοχές.

Κατά τους επιστήμονες, το καλοκαίρι αυτό ήταν το πιο θανατηφόρο του 21ου αιώνα, με αριθμό θυμάτων που ξεπέρασε κατά πολύ κάθε προηγούμενο ιστορικό υψηλό.

«Πιστεύω ότι μπορούμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι δηλώνοντας ότι, το καλοκαίρι του 2026 ήταν κατά πάσα πιθανότητα το χειρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ όσον αφορά τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης», ανέφερε η Κλερ Μπαρνς, επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης και ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου.

Η ίδια πρόσθεσε: «Αυτοί οι αριθμοί αποτελούν μια ζοφερή υπενθύμιση ότι τα θερμότερα, πιο ακραία καλοκαίρια μας έχουν όλο και πιο σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Πίσω από αυτές τις στατιστικές βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους και πραγματικές οικογένειες που θρηνούν γι’ αυτούς».

Πόλεις που εξετάστηκαν και σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες

Ερευνητές του Imperial College και της Σχολής Υγιεινής & Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου μελέτησαν 854 πόλεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Οι περιοχές αυτές αντιστοιχούν σε περίπου 40% του πληθυσμού των 30 χωρών.

Η πρώτη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε νωρίτερα μέσα στον μήνα, υπολόγισε τη θνησιμότητα που σχετίζεται με το κλίμα για την περίοδο 2000-2025. Η δεύτερη επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο 2026.

Οι δύο μελέτες εκτίμησαν τους επιπλέον θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη, αξιοποιώντας ιστορικά δεδομένα θερμοκρασιών και μοντέλα θνησιμότητας από καύσωνες. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η μέθοδος δίνει σταθερά ευρήματα, τα οποία αντιστοιχούν στις επίσημες στατιστικές που δημοσιοποιούν αργότερα οι κυβερνήσεις.

Για να προσδιορίσουν τη συμβολή της κλιματικής αλλαγής, οι επιστήμονες αντιπαρέβαλαν τις πραγματικές καιρικές συνθήκες στις συγκεκριμένες πόλεις με ένα θερμοκρασιακό μοντέλο που περιγράφει έναν κόσμο χωρίς υπερθέρμανση του πλανήτη.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το καλοκαίρι καταγράφηκαν στις πόλεις αυτές πάνω από 50.000 επιπλέον θάνατοι λόγω ζέστης. Περίπου 32.000 από αυτούς συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή, η οποία ανέβασε αισθητά τις θερμοκρασίες.

Οι μελέτες ανέδειξαν επίσης πόσο ακραίος ήταν ο φετινός απολογισμός σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια:

• 2000–2025: Η πρώτη μελέτη υπολόγισε 430.000 θανάτους από τη ζέστη μέσα σε 25 χρόνια, με την κλιματική αλλαγή να ευθύνεται για περίπου τους μισούς.
• 2026: Οι φετινοί αριθμοί ξεπέρασαν κατά πολύ τα προηγούμενα αρνητικά ρεκόρ, με 29.000 θανάτους το 2022 και 28.000 το 2003.

Ο καύσωνας του Ιουνίου και ο βαρύς απολογισμός

Σχεδόν το ένα τρίτο των θανάτων από τη ζέστη φέτος καταγράφηκε στο κύμα καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου και έσπασε πολλά ρεκόρ θερμοκρασίας.

Οι ηλικιωμένοι υπέστησαν τις βαρύτερες συνέπειες, ωστόσο στα θύματα του φετινού καλοκαιριού περιλαμβάνονται περίπου 6.000 άτομα κάτω των 65 ετών.

«Το μεγαλύτερο βάρος έπεσε στους ηλικιωμένους. Οι άνθρωποι ηλικίας 85 ετών και άνω αντιπροσώπευαν περίπου το ήμισυ των εκτιμώμενων θανάτων», δήλωσε ο Γαρύφαλλος Κωνσταντινούδης, συνσυντάκτης της μελέτης και επίκουρος καθηγητής στο Imperial College.

Ο ίδιος συμπλήρωσε: «Ωστόσο, η θνησιμότητα από τη ζέστη δεν περιορίστηκε στους γηραιότερους πληθυσμούς. Ακόμη και μεταξύ των νεότερων ενηλίκων, δηλαδή των ανθρώπων ηλικίας μεταξύ 20 και 44 ετών, υπολογίσαμε περισσότερους από 800 επιπλέον θανάτους».

Πηγή: Politico