Αρχαίοι Πέρσες: Έφτιαχναν πάγο στην έρημο πριν από 2.400 χρόνια – Το μυστικό των υπόγειων «ψυγείων»

Περίπου το 400 π.Χ., δηλαδή πριν από 2.400 χρόνια, οι Αρχαίοι Πέρσες πέτυχαν το αδιανόητο, παρότι η σύγχρονη τεχνολογία ήταν τότε εντελώς άγνωστη.

Στην καρδιά της ερήμου, οι Πέρσες μπορούσαν να διατηρούν πάγο και τρόφιμα ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι. Το «μυστικό» τους ήταν οι επιβλητικές κωνικές κατασκευές Yakhchāl (γιαχτσάλ, δηλαδή «λάκκος πάγου»), που θεωρούνται τα πρώτα «ψυγεία» της ανθρωπότητας.
Οι δημιουργοί τους αξιοποίησαν με αξιοθαύμαστο τρόπο τις αρχές της φυσικής και της αρχιτεκτονικής. Κατά τις κρύες νύχτες στην έρημο, έριχναν νερό σε ρηχές δεξαμενές έξω από τις κατασκευές. Όταν οι χαμηλές νυχτερινές θερμοκρασίες το πάγωναν, έσπαγαν τον πάγο και μετέφεραν τα κομμάτια χωρίς καθυστέρηση στο βαθύ υπόγειο του Yakhchāl, όπου το δροσερό έδαφος περιόριζε στο ελάχιστο την απώλεια θερμότητας.
Για να διατηρούν τον πάγο, είχαν εγκαταστήσει ειδικούς ανεμοσυλλέκτες, τους badgir, που έφερναν αέρα στο εσωτερικό. Παράλληλα, οι τοίχοι, με πάχος έως δύο μέτρα, κατασκευάζονταν από το αδιάβροχο κονίαμα sarooj, ένα μείγμα λάσπης, άμμου, ασβέστη, κατσικίσιου τριχώματος και άχυρου, το οποίο εξασφάλιζε πλήρη θερμομόνωση.
Το σφαιρικό και κωνικό σχήμα βοηθούσε τον ζεστό αέρα να ανεβαίνει και να διαφεύγει από ειδικό άνοιγμα στην κορυφή, διατηρώντας παγωμένο τον υπόγειο χώρο. Με αυτόν τον τρόπο, ο πάγος από τα γειτονικά βουνά ή εκείνος που παραγόταν τις κρύες χειμωνιάτικες νύχτες έμενε άθικτος για μήνες, παρά τον καυτό ήλιο της ερήμου.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ
και φωτογραφίες ΕΔΩ, ΕΔΩ και ΕΔΩ