Ισραήλ: Οργή για τη συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν – «Ο Τραμπ υπακούει σε ό,τι λέει η Τεχεράνη»

Η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ισραήλ παρακολουθεί με δυσπιστία τους όρους της προκαταρκτικής συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν.

Αναλυτές και αξιωματούχοι συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) μεταξύ Ούασινγκτον και Τεχεράνης, δεν επιτυγχάνει κανέναν από τους δεδηλωμένους πολεμικούς στόχους του Ισραήλ, αφήνοντας τη χώρα σε σαφώς δυσμενέστερη θέση και εκτεθειμένη σε όλες τις περιφερειακές απειλές.

Ανησυχία και αντιδράσεις

Η συμφωνία προκαλεί τριγμούς στο εσωτερικό του Ισραήλ, καθώς το καθεστώς της Τεχεράνης αναδύεται από τον πόλεμο ακόμη πιο σκληροπυρηνικό και ενισχυμένο, σημειώνουν οι New York Times.

Η απαίτηση του MoU για απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την «εγγύτητα» του Ιράν εντός 30 ημερών επιτρέπει στην Τεχεράνη να καυχάται ότι έδιωξε τον στρατό των ΗΠΑ από την περιοχή.

Παράλληλα, το κείμενο δεν αγγίζει το βαλλιστικό οπλοστάσιο του Ιράν ούτε τη στήριξή του προς τη Χεζμπολάχ και τους Χούθι, ενώ το πυρηνικό ζήτημα —η «υπαρξιακή απειλή» που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προσπαθούσε να εξαλείψει σε όλη του την καριέρα— παραπέμπεται σε μεταγενέστερο στάδιο διαπραγματεύσεων.

Οι αντιδράσεις των Ισραηλινών αναλυτών είναι καταιγιστικές.

Ο Γιαακόβ Αμιντρόρ, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Νετανιάχου, δήλωσε σε συνέντευξή του: «Είναι μια κακή συμφωνία στην οποία οι Αμερικανοί πληρώνουν με μετρητά και έλαβαν, στο μέγιστο βαθμό, μια επιστολή προθέσεων».

Ο Ντέιβιντ Χόροβιτς, διευθυντής της εφημερίδας Times of Israel, χαρακτήρισε τη συμφωνία στον τίτλο ενός πύρινου άρθρου γνώμης ως «μια καταστροφική συνθηκολόγηση».

Ο Νιρ Ντβόρι, αναλυτής του Channel 12 του Ισραήλ, παρομοίασε τη συμφωνία με μια «διπλωματική 7η Οκτωβρίου» – ένα στρατηγικό σοκ ανάλογο με την αιφνιδιαστική επίθεση της Χαμάς που πυροδότησε τον πόλεμο, για το οποίο το Ισραήλ ήταν εντελώς απροετοίμαστο.

Από την πλευρά του, ο Τσακ Φράιλιχ, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Ισραήλ, σχολίασε με έντονο σκεπτικισμό τη ρητορική περί «αναδιαμόρφωσης της Μέσης Ανατολής».

«Εμείς αναδιαμορφώνουμε την περιοχή. Το Ιράν βγήκε ισχυρότερο και πιστεύω ότι τώρα είναι ο περιφερειακός ηγεμόνας. Ορθώθηκαν απέναντι στις ΗΠΑ, την παγκόσμια υπερδύναμη. Μπορούν να έχουν πυραύλους, και δεν υπάρχει τίποτα στη συμφωνία για το πυρηνικό ζήτημα εκτός από το ότι “θα μιλήσουμε γι’ αυτό”. Αυτή είναι μια ιρανική νίκη επί των ΗΠΑ και του Ισραήλ».

O Σιμόν Ρίκλιν, παρουσιαστής του Channel 14 και στενός σύμμαχος του Νετανιάχου, σε συνέντευξή του στο New Yorker, παρομοίασε το Ιράν με τη ναζιστική Γερμανία και σημείωσε ότι αν το αποτέλεσμα είναι αυτό, ο πόλεμος δεν έπρεπε να είχε ξεκινήσει ποτέ.

«Τώρα τι κάνει ο Τραμπ; Σε ό,τι λέει το Ιράν, σε οτιδήποτε, υπακούει», δήλωσε.

Ο Μπεν-Ντορ Υεμινί, αρθρογράφος της Yediot Ahronot, έγραψε ότι ο Νετανιάχου οδήγησε το Ισραήλ στην «πιο σοβαρή κατάρρευση της ιστορίας του».

«Ο Τραμπ αθέτησε κάθε υπόσχεση, μετέτρεψε το Ιράν σε δύναμη, ενίσχυσε τη Χεζμπολάχ και, ως τελικό χτύπημα, έδωσε στο Ισραήλ μια κλωτσιά και ταπείνωση», πρόσθεσε.

Ενδεικτική της απογοήτευσης ήταν και η κίνηση του βουλευτή του κόμματος Λικούντ, Χανόχ Μιλβίντσκι, ο οποίος πέταξε σε βίντεο το κόκκινο καπέλο «MAGA» του Τραμπ, αντικαθιστώντας το με ένα μπλε καπέλο που έγραφε «ολοκληρωτική νίκη» στα εβραϊκά.

Η γραμμή Νετανιάχου

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι «επιπλέον προκλήσεις βρίσκονται μπροστά μας», οι οποίες απαιτούν «ψυχραιμία, σταθερή στάση στα συμφέροντα ασφαλείας μας και, ταυτόχρονα, διατήρηση του σημαντικού συνδέσμου με τους Αμερικανούς φίλους μας».

Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός επέμεινε στον τελικό στόχο, λέγοντας ότι «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα», ενώ αναφορικά με το μέτωπο του Λιβάνου, από όπου η συμφωνία αξιώνει την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων, ξεκαθάρισε: «Αυτό απαιτεί τη διατήρηση της ζώνης ασφαλείας στον νότιο Λίβανο, και απαιτεί να μην αποσυρθούμε από αυτήν για όσο διάστημα το απαιτούν οι ανάγκες ασφαλείας του Ισραήλ».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Υποθέσεων Διασποράς, Αμιχάι Σίκλι, υποστήριξε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη ότι ο Νετανιάχου θα ξέρει πώς να πει «όχι» στον Τραμπ για την αποχώρηση από τον Λίβανο, ακριβώς όπως ήξερε «πώς να βάλει τις ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο».

Η στάση των ΗΠΑ και τα όρια του Ισραήλ

Το σοκ για τους Ισραηλινούς εντείνεται από τη συμπεριφορά του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ κατά τη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος μίλησε υποτιμητικά για τον Νετανιάχου, αποκαλώντας τον «πολύ μικρό εταίρο» στη σχέση τους, ενώ υποστήριξε ότι η Συρία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο καλύτερα και με λιγότερα θύματα.

Παράλληλα, υποβάθμισε την ιρανική πυραυλική απειλή, λέγοντας ότι θα ήταν «άδικο» για το Ιράν να μην έχει πυραύλους, αφού διαθέτουν και άλλες χώρες της περιοχής.

Αναλύοντας αυτή την απότομη προσγείωση, η Ισραηλινή δημοσκόπος Ντάλια Σάιντλιν επεσήμανε ότι οι πολίτες αρχίζουν σιγά-σιγά να συνειδητοποιούν πως ο Νετανιάχου στήριξε ολόκληρη τη στρατηγική σχέση των δύο κρατών στον προσωπικό του δεσμό με έναν απρόβλεπτο ηγέτη.

«Νομίζω ότι ήλπιζε πως θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που χρησιμοποιούσε πάντα με τους Αμερικανούς προέδρους. Ξέρετε, να κινείται προσεκτικά και στρατηγικά, αλλά να πιέζει τα όρια, και να προσπαθεί να κάνει κύκλους γύρω τους αν μπορεί. Νομίζω ότι με έναν χορό “μπρος-πίσω”, αυτό λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό γι’ αυτόν με τον Τραμπ. Αλλά έφτασε στο όριό του».