Τραμπ, Σι και Πούτιν: Τριμερής συνάντηση στην Κίνα με επίκεντρο το Ιράν και τα πυρηνικά – Εκτός ατζέντας η Ουκρανία

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει διαμηνύσει ότι στις προσεχείς συνομιλίες του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ δεν θα ανοίξει το θέμα του πολέμου στην Ουκρανία. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο Αμερικανός πρόεδρος προτίθεται να στρέψει τη συζήτηση στον πόλεμο με το Ιράν και στο ζήτημα των πυρηνικών εξοπλισμών.

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), οι τρεις ηγέτες αναμένεται να συναντηθούν την Πέμπτη στη Σεντζέν της Κίνας. Η γεωπολιτική σημασία της συνάντησης είναι ιδιαίτερη, καθώς στο ίδιο τραπέζι αναμένεται να καθίσουν οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων του πλανήτη.

Ιράν και πυρηνικά οπλοστάσια στο επίκεντρο των συνομιλιών

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προαναγγείλει πως οι συνομιλίες θα περιλάβουν τόσο τον πόλεμο με το Ιράν όσο και το ενδεχόμενο νέας συμφωνίας για τον έλεγχο των πυρηνικών οπλοστασίων των τριών χωρών.

Σημείο αναφοράς αποτελεί η λήξη τον περασμένο Φεβρουάριο της συμφωνίας New START μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, που ήταν το τελευταίο σημαντικό πλαίσιο για τον περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών των δύο χωρών.

Αντί για παράταση ενός έτους, την οποία πρότεινε η Μόσχα, ο Τραμπ είχε ζητήσει να καταρτιστεί νέα και εκσυγχρονισμένη συμφωνία, με τη συμμετοχή και της Κίνας.

Η επικείμενη σύνοδος, πάντως, αναμένεται να ξεκινήσει τις σχετικές διαβουλεύσεις και όχι να καταλήξει σε συγκεκριμένη συμφωνία, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Η εμπλοκή του Πεκίνου παραμένει δύσκολη, καθώς οι εκτιμήσεις ανεβάζουν το κινεζικό πυρηνικό οπλοστάσιο σε περισσότερες από 600 κεφαλές, την ώρα που ΗΠΑ και Ρωσία διαθέτουν από περισσότερες από 5.000. Η διαφορά μεγέθους συγκαταλέγεται στους βασικούς λόγους της επιφυλακτικότητας της Κίνας απέναντι στην υιοθέτηση κοινών περιορισμών.

Η βαρύτητα της τριμερούς συνάντησης στη διεθνή σκηνή

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις διεθνείς ισορροπίες γίνεται η συνάντηση, ενώ Κίνα και Ρωσία προσπαθούν να ισχυροποιήσουν τη θέση τους στη διεθνή σκηνή.

Η παρουσία του Τραμπ και του Πούτιν δίνει στον Σι Τζινπίνγκ τη δυνατότητα να αναδείξει την Κίνα ως κεντρικό παίκτη στις παγκόσμιες εξελίξεις. Για τον Ρώσο πρόεδρο, η σύνοδος μπορεί αντίστοιχα να προβάλει την εικόνα του ως ισότιμου συνομιλητή των δύο ισχυρότερων οικονομικών δυνάμεων.

Ο Έντγκαρντ Κάγκαν, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Μαλαισία, θεωρεί ότι ο Πούτιν θέλει να εμφανιστεί ως ηγέτης που συνομιλεί απευθείας με την Ουάσινγκτον και το Πεκίνο και έχει ρόλο στη λήψη αποφάσεων για σημαντικά διεθνή θέματα.

Η προοπτική αυτή ανησυχεί το Κίεβο και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς ενισχύεται ο φόβος για αποφάσεις σχετικά με το μέλλον της Ουκρανίας χωρίς τη συμμετοχή της.

Η στενή συνεργασία Πούτιν-Σι και οι φόβοι για την Ουκρανία

Σημαντική σύσφιξη έχουν καταγράψει τα τελευταία χρόνια οι δεσμοί ανάμεσα στη Μόσχα και το Πεκίνο. Από το 2013, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχουν συναντηθεί πάνω από 40 φορές, διατηρώντας στενή πολιτική και οικονομική συνεργασία.

Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και έπειτα, η Κίνα έγινε ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας. Παράλληλα με την αύξηση των εισαγωγών ρωσικών ενεργειακών προϊόντων, προμηθεύει τη Μόσχα με τεχνολογικά εξαρτήματα, ορισμένα από τα οποία αξιοποιούνται και στην αμυντική βιομηχανία.

Οι δύο πλευρές έχουν χαρακτηρίσει τους δεσμούς τους «φιλία χωρίς όρια». Επισήμως, το Πεκίνο δηλώνει ουδέτερο στον πόλεμο της Ουκρανίας και κατηγορεί τη Δύση ότι συνέβαλε στην κλιμάκωση της σύγκρουσης. Ο Πούτιν, από την πλευρά του, έχει εκφράσει επανειλημμένα στήριξη στις κινεζικές θέσεις για την Ταϊβάν.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει εκφράσει φόβους ότι η συνάντηση μπορεί να οδηγήσει σε συζητήσεις για το μέλλον της χώρας του, χωρίς την παρουσία ή τη συμμετοχή της ουκρανικής ηγεσίας.

Οι παραλληλισμοί με τη Διάσκεψη της Γιάλτας

Συσχετισμοί έχουν ήδη γίνει ανάμεσα στην επικείμενη συνάντηση και τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όπου οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης διαμόρφωσαν το μεταπολεμικό πλαίσιο για την Ευρώπη.

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, απέρριψε τις συγκρίσεις, σημειώνοντας ότι τυχόν συμφωνίες που θα προκύψουν από τις συνομιλίες στη Σεντζέν δεν θα είναι δυνατό να επιβληθούν σε τρίτες χώρες.

«Μια συνάντηση μεταξύ των ηγετών χωρών όπως η Ρωσία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εξαιρετικά σημαντική», δήλωσε, υπογραμμίζοντας πως χρειάζεται να διαμορφωθεί διεθνής τάξη με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό και το κοινό όφελος.

Οι συνομιλίες των τριών ηγετών εκτιμάται ότι θα βρεθούν στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, καθώς μπορεί να διαμορφώσουν τις ισορροπίες σε πολλά κρίσιμα πεδία, μεταξύ των οποίων η Μέση Ανατολή, τα πυρηνικά και οι σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων.