Παράνομο παρκάρισμα: Πότε χάνεις το δίπλωμα οδήγησης και τις πινακίδες του αυτοκινήτου

Οδηγοί που σταθμεύουν παράνομα, παραβιάζοντας τον ΚΟΚ, μπορεί να πληρώσουν έως 1.200 ευρώ και να αντιμετωπίσουν ακόμη και φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.

Το παράνομο παρκάρισμα αποτελεί μία από τις πιο συχνές συνήθειες των Ελλήνων οδηγών, όπως δείχνουν τα αμέτρητα περιστατικά που παρατηρούμε καθημερινά στους δρόμους της χώρας. Πολλοί αγνοούν επιδεικτικά τον ΚΟΚ και δεν υπολογίζουν τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους, τόσο για τους ίδιους όσο και για το κοινωνικό σύνολο.

Με την οδική ασφάλεια να αποτελεί βασική προτεραιότητα για την πολιτεία, ο αναθεωρημένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (Ν.5209/2025) προβλέπει μηδενική ανοχή απέναντι σε όσους παρανομούν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι κυρώσεις είναι ιδιαίτερα αυστηρές.

Το άρθρο 38 του ΚΟΚ καθορίζει με σαφήνεια πού επιτρέπονται και πού απαγορεύονται η στάση και η στάθμευση. Βασικός κανόνας είναι ότι επιτρέπονται μόνο εφόσον δεν τις απαγορεύει σχετική πινακίδα ή διαγράμμιση και δεν εμποδίζεται ούτε τίθεται σε κίνδυνο η κυκλοφορία.

Η κατηγοριοποίηση των παραβάσεων λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο για τη ζωή, την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των χρηστών του οδικού δικτύου, την ανάγκη ιδιαίτερης φροντίδας και προστασίας των ατόμων με αναπηρία, την αποτροπή τροχαίων ατυχημάτων, καθώς και τις επιπτώσεις στην οδική ασφάλεια. Οι παραβάσεις χωρίζονται σε πέντε κατηγορίες (Ε1,Ε2,Ε3,Ε4,Σ), με κυρώσεις είτε διοικητικού προστίμου είτε και διοικητικού μέτρου, χωρίς καταχώριση βαθμών στο Σύστημα Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών (point system).

Για τις παραβάσεις της κατηγορίας Σ προβλέπεται διοικητικό μέτρο, όχι χρηματική ποινή: η άδεια οδήγησης αφαιρείται από τον οδηγό για 40 ημέρες.

Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα πρόστιμα κάθε κατηγορίας, μαζί με τις περιπτώσεις όπου προβλέπεται αφαίρεση διπλώματος και πινακίδων.

Κατηγορία Ε1

Πρόστιμο 30 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες προβλέπονται για τις παρακάτω παραβάσεις. Ειδικότερα, απαγορεύεται η στάθμευση:

• σε νησίδες ασφαλείας και διαχωριστικές νησίδες,
• σε αυτοκινητοδρόμους και οδούς ταχείας κυκλοφορίας, με εξαίρεση τους ειδικά σημασμένους χώρους στάθμευσης,
• στις λωρίδες επιτάχυνσης ή επιβράδυνσης,
• σε σήραγγες που σημαίνονται με ειδικές πινακίδες, εκτός από τα σημεία που έχουν οριστεί ειδικά για στάθμευση,
• σε θέση φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, εκτός αν πρόκειται για ηλεκτροκίνητο όχημα που φορτίζει.
• σε απόσταση μικρότερη των 15 μέτρων πριν ή μετά από ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις,
• μπροστά ή απέναντι από την είσοδο και έξοδο οχημάτων παρόδιας ιδιοκτησίας, όταν ο δρόμος είναι στενός και δυσχεραίνεται η διέλευση των οχημάτων,
• σε σημείο που δεν επιτρέπει σε όχημα, σταθμευμένο νόμιμα, να αποχωρήσει από τη θέση του,
• δίπλα σε άλλο όχημα που βρίσκεται σε στάση ή στάθμευση, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά από ειδική σήμανση.
• σε σημεία με πινακίδα Ρ-39, Ρ-40, Ρ-41, Ρ-42, Ρ-43

Για στάθμευση πάνω σε διάβαση πεζών ή ποδηλατιστών, καθώς και σε απόσταση μικρότερη των 5 μέτρων από κάθε πλευρά της, αλλά και μπροστά στην είσοδο ή έξοδο που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ασθενών προς και από νοσοκομεία, κλινικές και σταθμούς πρώτων βοηθειών, επιβάλλονται πρόστιμο 30 ευρώ και επιπλέον αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.

Κατηγορία Ε2

Στάθμευση σε σημείο με ράμπα διάβασης ατόμων με αναπηρία ή οδηγό τυφλών, καθώς και σε απόσταση μικρότερη από 0,50 μ. εκατέρωθεν, επισύρει κυρώσεις. Το ίδιο ισχύει για ειδικές θέσεις στάθμευσης οχημάτων ατόμων με αναπηρία και για θέσεις αποκλειστικά καθορισμένες για συγκεκριμένο όχημα ατόμου με αναπηρία: προβλέπονται πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες.

Η στάθμευση σε πεζοδρόμια, πλατείες, ειδικά διαμορφωμένα ερείσματα για πεζούς και ποδηλατοδρόμους τιμωρείται, εκτός αν ειδική σήμανση επιτρέπει εκεί τη στάθμευση. Η κύρωση περιλαμβάνει πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.

Κατηγορία Ε3

Αν η στάθμευση παρεμποδίζει όχημα δημόσιας συγκοινωνίας, ο οδηγός τιμωρείται με πρόστιμο 350 ευρώ. Επιπλέον, προβλέπεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 70 ημέρες και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες, καθώς πρόκειται για σοβαρή παράβαση.

Κατηγορία Ε4

Στην κορυφή των παραβάσεων κατατάσσεται η στάθμευση πάνω σε σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή, καθώς και πολύ κοντά σε αυτές. Για την παράβαση προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 1.200 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες. Επιπλέον, επιβάλλονται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή έως 2.000 ευρώ ευρώ, εφόσον η πράξη δεν επισύρει βαρύτερη τιμωρία βάσει του άρθρου 291 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) ή άλλης διάταξης.

Επισημαίνεται ακόμη ότι, σε κάθε περίπτωση, εάν η παράνομη στάθμευση εξακολουθεί να υφίσταται μετά την παρέλευση 3 ωρών από τη βεβαίωση της παράβασης, το ίδιο ή διαφορετικό όργανο βεβαιώνει νέα παράβαση. Όταν περάσει και το δεύτερο τρίωρο, το όχημα μεταφέρεται, με τον ιδιοκτήτη ή τον κάτοχο να επιβαρύνεται με τα έξοδα μεταφοράς και φύλαξής του.