Πηγή του μυστηριώδους «βουητού» που ακούν πολλοί άνθρωποι εδώ και 50 χρόνια εντόπισαν ερευνητές

Για δεκαετίες, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αναφέρουν ένα μυστηριώδες χαμηλής συχνότητας «βουητό», χωρίς σαφή πηγή.

Μια νέα μελέτη ισχυρίζεται ότι η απάντηση μπορεί να μην βρίσκεται στο περιβάλλον, αλλά μέσα στο ανθρώπινο ακουστικό σύστημα.

Για περισσότερα από μισό αιώνα, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν περιγράψει έναν παράξενο ήχο χαμηλής συχνότητας, που συχνά παρομοιάζεται με έναν μακρινό, σταθερό υπόκωφο θόρυβο. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PLOS One προτείνει ότι πολλές από αυτές τις εμπειρίες μπορεί να μην προέρχονται από εξωτερικές πηγές, αλλά να σχετίζονται με εσωτερικές διεργασίες του ανθρώπινου ακουστικού συστήματος.

Το φαινόμενο έγινε γνωστό τη δεκαετία του 1970 στο Μπρίστολ του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου κάτοικοι διαμαρτύρονταν για ένα επίμονο χαμηλό βουητό, πιο έντονο τη νύχτα. Παρά τις αναφορές και τις έρευνες, τότε δεν εντοπίστηκε ποτέ κάποια σαφής εξωτερική πηγή.

Ιστορικό παρόμοιων αναφορών

Από τότε, παρόμοιες αναφορές εμφανίστηκαν σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Σύμφωνα με βρετανική εφημερίδα, έχουν καταγραφεί εκατοντάδες περιπτώσεις σε παγκόσμιες βάσεις δεδομένων, παρότι το «βουητό» είναι δύσκολο να μετρηθεί αξιόπιστα σε εργαστηριακές συνθήκες.

Μετά τα πρώτα περιστατικά στο Μπρίστολ, παρόμοιες περιγραφές εμφανίστηκαν και σε άλλες πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως το Hythe, το Plymouth, το Southampton και το Swansea. Τα χαρακτηριστικά των αναφορών ήταν παρόμοια: ένας συνεχόμενος χαμηλός ήχος χωρίς εμφανή πηγή.

Αργότερα, το φαινόμενο καταγράφηκε και σε πολύ μακρινές περιοχές, όπως το Taos στο Νέο Μεξικό και το Kokomo στην Ιντιάνα. Η γεωγραφική εξάπλωση ενίσχυσε το επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς δεν υπήρχε κοινός προφανής περιβαλλοντικός παράγοντας.

Ο οργανισμός World Hum Database Project, που συλλέγει μαρτυρίες από το 2012, συνεχίζει να καταγράφει παρόμοιες περιγραφές. Οι αναφορές περιγράφουν συνήθως έναν βαθύ, μονοτονικό ήχο που είναι δύσκολο να εντοπιστεί και συχνά γίνεται πιο αισθητός σε ήσυχους, εσωτερικούς χώρους.

Καμία ξεκάθαρη εξωτερική εξήγηση

Οι ερευνητές έχουν προτείνει διάφορες πιθανές εξωτερικές αιτίες. Μία πρώιμη θεωρία τη δεκαετία του 1970 απέδιδε το φαινόμενο σε αλληλεπιδράσεις μεταξύ ρευμάτων αέρα υψηλής ταχύτητας και πιο αργών μαζών αέρα, ενώ το 2015, Γάλλοι ερευνητές πρότειναν ότι μπορεί να παίζουν ρόλο τα θαλάσσια κύματα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, αυτές οι υποθέσεις αντιμετωπίζουν ένα κοινό πρόβλημα: οι πολύ χαμηλές συχνότητες είναι εξαιρετικά δύσκολο να απομονωθούν στο φυσικό περιβάλλον, καθώς αναμειγνύονται με τον θόρυβο του περιβάλλοντος και δεν εντοπίζεται εύκολα η πηγή τους.

Παρά τις προσπάθειες, δεν έχει υπάρξει μια εξωτερική εξήγηση που να ταιριάζει με όλες τις περιπτώσεις. Το φαινόμενο συνεχίζει να εμφανίζεται με ακανόνιστο τρόπο, τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη γεωγραφική του κατανομή.

Μια πρόσφατη μελέτη στο PLOS One προσεγγίζει το ζήτημα διαφορετικά, εστιάζοντας στους ανθρώπους που αναφέρουν ότι ακούν το βουητό. Ερευνητές με επικεφαλής τον Markus Drexl από το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας εξέτασαν 28 συμμετέχοντες στη Γερμανία που ανέφεραν εμπειρίες χαμηλής συχνότητας ήχων.

Μόνο δύο από τους συμμετέχοντες παρουσίασαν αυξημένη ευαισθησία σε χαμηλές συχνότητες, γεγονός που δείχνει ότι η υπερευαισθησία στον εξωτερικό ήχο δύσκολα εξηγεί τις περισσότερες περιπτώσεις. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης πολύ αδύναμους ήχους που παράγονται από το ίδιο το εσωτερικό του αυτιού. Παρότι αυτά μπορούν να ανιχνευθούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες, δεν βρέθηκε σταθερή σύνδεση με τις αναφερόμενες εμπειρίες.

Πιθανή εξήγηση: χαμηλής συχνότητας εμβοές

Με δεδομένο ότι δεν βρέθηκαν ισχυρές εξωτερικές πηγές, οι ερευνητές προτείνουν ότι πολλές περιπτώσεις μπορεί να σχετίζονται με χαμηλής συχνότητας εμβοές (tinnitus). Σε αντίθεση με τις πιο γνωστές υψηλές συχνότητες, αυτή η μορφή μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως βαθύ βουητό ή δόνηση, που συχνά μοιάζει εξωτερική ενώ παράγεται εσωτερικά.

Οι επιστήμονες τονίζουν επίσης ότι γνωρίζουμε πολύ λιγότερα για το πώς το ακουστικό σύστημα επεξεργάζεται πολύ χαμηλές συχνότητες ή υπόηχους. Ωστόσο, η έρευνα δεν θεωρεί το ζήτημα πλήρως λυμένο. Αν και οι εσωτερικοί μηχανισμοί μπορεί να εξηγούν σημαντικό μέρος των περιπτώσεων, η μακρά ιστορία και η παγκόσμια εξάπλωση του φαινομένου δείχνουν ότι ενδέχεται να υπάρχουν περισσότερες από μία αιτίες.