Γαλλία: Φόβοι για νέα επεισόδια στις 24 Οκτωβρίου – Μαθητές, συνδικάτα και «κίτρινα γιλέκα» ξανά στους δρόμους

Καθώς πλησιάζει το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, η Γαλλία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη δοκιμασία: οι μαθητικές κινητοποιήσεις, που άρχισαν από σχολεία στα παρισινά προάστια, έχουν διευρυνθεί σε κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας. Ενόψει νέων συγκεντρώσεων από μαθητές, φοιτητές, συνδικάτα και «κίτρινα γιλέκα», η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν αυξάνει σημαντικά τα μέτρα ασφαλείας, ενώ παραμένουν νωπές οι μνήμες των βίαιων επεισοδίων της 17ης Οκτωβρίου.

Στη γαλλική δημόσια συζήτηση το βασικό ερώτημα πλέον αφορά όχι μόνο τον αριθμό των πολιτών που θα διαδηλώσουν ξανά, αλλά και το αν ο φόβος για νέες συγκρούσεις θα περιορίσει την ορμή ενός κινήματος που έχει ήδη προκαλέσει σοβαρούς πολιτικούς τριγμούς.

Η Le Monde, σε ανάλυσή της, περιγράφει τον προβληματισμό των διαδηλωτών: αρκετοί επιμένουν πως θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, παρότι ανησυχούν για την αστυνομική καταστολή και το ενδεχόμενο να επαναληφθούν μεγάλες καταστροφές.

Οι ελλείψεις εκπαιδευτικών πυροδοτούν πανεθνική εξέγερση

Η αρχή έγινε στις 21 Σεπτεμβρίου, με μαθητές του λυκείου Saint-Exupéry στην Κρετέιγ να αντιδρούν στην έλλειψη εκπαιδευτικών. Σε σύντομο διάστημα, καταλήψεις και αποκλεισμοί σχολείων επεκτάθηκαν στα προάστια του Παρισιού και στη συνέχεια σε πολλές πόλεις της Γαλλίας.

Οι διεκδικήσεις των μαθητών αφορούν τα πολυπληθή τμήματα, το ανεπαρκές προσωπικό, τις φθορές στις σχολικές υποδομές και τις ανισότητες στην εκπαίδευση. Ζητήματα εγείρονται επίσης για το Parcoursup, το σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση, το οποίο αρκετοί νέοι κρίνουν άδικο.

Όπως σημειώνει σε παλαιότερη ανάλυσή της η Le Monde, το κίνημα ξεχωρίζει επειδή δεν προέκυψε ως αντίδραση σε μία συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, αλλά εκφράζει απογοήτευση που έχει συσσωρευτεί για την κατάσταση στην εκπαίδευση και τις αβέβαιες προοπτικές στην αγορά εργασίας.

Οι Mickaël Chelal και Ulysse Rabaté γράφουν στο γαλλικό μέσο AOC ότι στις διαμαρτυρίες συναντώνται η διεκδίκηση ενός δικαιότερου εκπαιδευτικού συστήματος και η αντίδραση στην αστυνομική βία. Οι δύο αναλυτές τονίζουν πως οι νέοι διατηρούν πολιτική αυτονομία, οργανώνοντας τη δράση τους γύρω από προσωπικά βιώματα και όχι μόνο μέσα από παραδοσιακές πολιτικές οργανώσεις.

Η 17η Οκτωβρίου σημαδεύτηκε από 550.000 διαδηλωτές

Καθοριστική στιγμή υπήρξε η κινητοποίηση του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου. Τα στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Εσωτερικών κάνουν λόγο για περίπου 550.000 συμμετέχοντες στις συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα, ενώ οι διοργανωτές υπολόγισαν τη συμμετοχή σε 800.000.

Η μεγάλη συμμετοχή, ωστόσο, επισκιάστηκε από επεισόδια, λεηλασίες καταστημάτων, πυρπολήσεις και συγκρούσεις με αστυνομικούς στο Παρίσι, τη Μασσαλία, τη Λυών και άλλες πόλεις.

Για τις καταστροφές η κυβέρνηση επέρριψε ευθύνες σε ομάδες της άκρας Αριστεράς και σε ταραχοποιούς. Από την πλευρά τους, διαδηλωτές και οργανώσεις κατήγγειλαν ότι η αστυνομία έκανε υπέρμετρη χρήση βίας, ακόμη και σε ειρηνικές συγκεντρώσεις.

Στη Le Monde, συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις εκφράζουν την απογοήτευσή τους, καθώς οι εικόνες από τις καταστροφές, όπως λένε, έβαλαν σε δεύτερο πλάνο τα κοινωνικά αιτήματα. Άλλοι περιγράφουν τον φόβο που τους προκαλούν πλέον τα δακρυγόνα και οι αστυνομικές επεμβάσεις.

Εκπαιδευτικός από τη Γκρενόμπλ, η οποία παραμένει συγκλονισμένη από τα γεγονότα που βίωσε, δηλώνει ότι θα βρεθεί τόσο στις διαδηλώσεις της 24ης Οκτωβρίου όσο και στις κινητοποιήσεις που έχουν προγραμματιστεί για τις 5 Νοεμβρίου.

«Δεν μπορούμε να αφήσουμε τον φόβο να αποφασίσει», υπογραμμίζει.

Κλειστά μουσεία και περιορισμοί σε διαδηλώσεις και κυκλοφορία

Η ένταση εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου. Παρά την αρχική απαγόρευση της πορείας από την αστυνομία, μαθητές και φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι, κοντά στο νοσοκομείο Pitié-Salpêtrière.

Η αρχική απαγόρευση ακυρώθηκε από διοικητικό δικαστήριο. Οι Αρχές, παρ’ όλα αυτά, επέτρεψαν τελικά μόνο στατική συγκέντρωση και όχι την πορεία που είχε προγραμματιστεί προς τους σιδηροδρομικούς σταθμούς Austerlitz και Gare de Lyon.

Την ίδια στιγμή, οι γαλλικές Αρχές ανακοινώνουν, σύμφωνα με τη Le Monde, διαδοχικούς περιορισμούς ενόψει του Σαββατοκύριακου.

Για το Σάββατο απαγορεύτηκαν στη Μασσαλία και στον νομό Μπους-ντι-Ρον όλες οι διαδηλώσεις, είτε είχαν γνωστοποιηθεί επίσημα είτε όχι. Παρόμοια μέτρα ανακοινώθηκαν σε περιοχές του Μονπελιέ, της Νίκαιας, της Αβινιόν και άλλων πόλεων.

Στην πρωτεύουσα, η νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας παρατείνεται μέχρι το πρωί της Δευτέρας. Θα ισχύει από τις 23:00 έως τις 06:00 σε ορισμένες περιοχές γύρω από την πλατεία Δημοκρατίας και το εμπορικό συγκρότημα Les Halles.

Το υπουργείο Πολιτισμού γνωστοποίησε παράλληλα ότι το Σάββατο, λόγω των προγραμματισμένων κινητοποιήσεων, το Λούβρο, το Μουσείο Ορσέ, το Μουσείο Πικάσο και το Grand Palais δεν θα λειτουργήσουν.

Στα κυβερνητικά σχέδια περιλαμβάνεται ακόμη η ευρεία ανάπτυξη δυνάμεων ασφαλείας. Προβλέπεται η συμμετοχή ειδικών αστυνομικών μονάδων, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν τεθωρακισμένα οχήματα και στρατιωτικές δυνάμεις για τη φύλαξη ευαίσθητων σημείων.

Το στοίχημα των κινητοποιήσεων στις 24 Οκτωβρίου

Το επόμενο καθοριστικό ορόσημο είναι το Σάββατο 24 Οκτωβρίου.

Οι φοιτητικές οργανώσεις UNEF, Union étudiante και FAGE καλούν σε κινητοποιήσεις. Στις διαμαρτυρίες αναμένεται επίσης να βρεθούν συνδικαλιστικές δυνάμεις, όπως η CGT, καθώς και ομάδες των «κίτρινων γιλέκων».

Η συμμετοχή διαφορετικών κοινωνικών ομάδων είναι πιθανό να αποτελεί το πιο σημαντικό γνώρισμα της νέας φάσης του κινήματος.

Στα αρχικά αιτήματα για ενίσχυση του αριθμού των καθηγητών και βελτίωση των σχολικών υποδομών προστέθηκαν η ακρίβεια, οι χαμηλοί μισθοί, η αγοραστική δύναμη και η ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής πολιτικής.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι φθινοπωρινές σχολικές διακοπές.

Σύμφωνα με τη Le Monde, οι μαθητικές οργανώσεις επιδιώκουν να κρατήσουν ζωντανή τη δυναμική της κινητοποίησης έως την επιστροφή των μαθητών στα σχολεία, στις 2 Νοεμβρίου. Για να μην υποχωρήσει η δράση στο μεσοδιάστημα, ορισμένοι μαθητές εισηγούνται τοπικές πρωτοβουλίες στα προάστια και κινήσεις που θα συνδέσουν τον αγώνα τους με τους εργαζομένους.

Έτσι, η 24η Οκτωβρίου θα αποτελέσει δοκιμή για τη διάρκεια του κινήματος, αλλά και για το κατά πόσο οι διοργανωτές μπορούν να διατηρήσουν τις συγκεντρώσεις ειρηνικές.

Ο Μακρόν αντιμέτωπος με πολιτικό αδιέξοδο

Για την κυβέρνηση του Μακρόν, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αποτρέψει την εκδήλωση νέων επεισοδίων.

Πίεση δέχεται ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί από τα συνδικάτα, που λένε ότι τα αιτήματά τους δεν έχουν απαντηθεί ουσιαστικά, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης για τους χειρισμούς στην κρίση.

Η Αριστερά προσάπτει στην κυβέρνηση ότι επιλέγει την καταστολή αντί να ασχοληθεί με τις κοινωνικές ρίζες της δυσαρέσκειας. Από την άλλη πλευρά, Δεξιά και ακροδεξιά θέτουν ως προτεραιότητα την επαναφορά της δημόσιας τάξης και κατηγορούν την άκρα Αριστερά ότι οξύνει την ένταση.

Οι αναλυτές προειδοποιούν πως η πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να επισκιάσει τα ουσιαστικά αιτήματα των μαθητών, που αποτέλεσαν την αφετηρία της κρίσης.

Καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του 2027 στη Γαλλία, η κυβέρνηση πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ της διασφάλισης της δημόσιας ασφάλειας και της προστασίας του δικαιώματος στη διαδήλωση.

Το Σάββατο συνιστά την επόμενη κρίσιμη δοκιμασία. Αν οι διαδηλώσεις παραμείνουν μαζικές, παρά τις απαγορεύσεις και τις σχολικές διακοπές, η κοινωνική κρίση μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη πολιτική διάσταση. Αν, αντίθετα, κυριαρχήσουν ο φόβος και η απογοήτευση, η κυβέρνηση ενδέχεται να εξασφαλίσει χρόνο, χωρίς ωστόσο να έχει λύσει τα προβλήματα που οδήγησαν τους μαθητές στους δρόμους.