Πολωνία: Σπάνιος δρυοκολάπτης φωλιάζει ξανά στα Σουδητικά μετά σχεδόν 130 χρόνια – Βρέθηκε να ταΐζει τους νεοσσούς του

Έπειτα από σχεδόν 130 χρόνια, ένας σπάνιος δρυοκολάπτης καταγράφηκε να αναπαράγεται ξανά στα βουνά της νοτιοδυτικής Πολωνίας. Ο τριδάκτυλος δρυοκολάπτης (Picoides tridactylus), ένα από τα σπανιότερα είδη της χώρας, βρέθηκε να μεγαλώνει τους νεοσσούς του στα Σουδητικά Όρη, κοντά στα σύνορα με την Τσεχία και τη Γερμανία. Η φωλεοποίηση επιβεβαιώθηκε με συστηματική παρακολούθηση και βιντεοσκόπηση, ενώ οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι πλέον μπορεί να υπάρχουν στην περιοχή τέσσερα έως πέντε ζευγάρια.

Η Κρατική Υπηρεσία Δασών της Πολωνίας ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα την επιστροφή του σπάνιου πτηνού, επιβεβαιώνοντας ότι ζευγάρια αναπαράγονται στο πολωνικό τμήμα των Σουδητικών Ορέων, σύμφωνα με το TVP World.

Το τελευταίο γνωστό στοιχείο για αναπαραγωγή του είδους στην περιοχή ανάγεται στο 1896. Γι’ αυτό και η νέα καταγραφή έχει ιδιαίτερη αξία για την έρευνα και την προστασία της βιοποικιλότητας.

Εντοπίστηκε φωλιά έπειτα από σχεδόν 130 χρόνια

Τον Ιούνιο του 2025 καταγράφηκε το πρώτο σημάδι επιστροφής του τριδάκτυλου δρυοκολάπτη: ερευνητές βρήκαν φωλιά μέσα σε κορμό, κοντά στο όρος Μάλι Σνιέζνικ, στην Κάτω Σιλεσία.

Στη φωλιά παρατηρήθηκαν ενήλικα πουλιά να φέρνουν τροφή στους νεοσσούς, κάτι που αποτέλεσε τις πρώτες ενδείξεις πως το είδος είχε αρχίσει ξανά να αναπαράγεται στην περιοχή.

Η παρακολούθηση συνεχίστηκε από τους επιστήμονες, οι οποίοι κατέγραψαν εικόνες από τη φωλιά. Το οπτικό υλικό τους έδωσε τη δυνατότητα να επιβεβαιώσουν με βεβαιότητα τη φωλεοποίηση.

Η ανακάλυψη έχει μεγαλύτερη σημασία από την απλή παρουσία ενός σπάνιου πτηνού: αποδεικνύει ότι ο τριδάκτυλος δρυοκολάπτης σχημάτισε ξανά αναπαραγόμενο πληθυσμό σε τόπο όπου δεν είχε καταγραφεί κάτι αντίστοιχο από τον 19ο αιώνα.

Πιθανή φωλεοποίηση έως και πέντε ζευγαριών στην περιοχή

Σύμφωνα με την εκτίμηση της Κρατικής Υπηρεσίας Δασών, στο πολωνικό τμήμα των Σουδητικών Ορέων μπορεί πλέον να αναπαράγονται τέσσερα ή πέντε ζευγάρια τριδάκτυλων δρυοκολαπτών, τουλάχιστον.

Δεν πρόκειται ακόμη για οριστική καταμέτρηση. Η εκτίμηση, ωστόσο, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζουν στην περιοχή περισσότερα πουλιά από εκείνα που συνδέονται με την αρχική φωλιά.

Οι αρμόδιες αρχές συγκαταλέγουν τον τριδάκτυλο δρυοκολάπτη στα σπανιότερα είδη της οικογένειάς του στην Πολωνία.

Στη χώρα, ο μεγαλύτερος πληθυσμός του εντοπίζεται στα Καρπάθια Όρη, κατά μήκος των πολωνοσλοβακικών συνόρων, αλλά και στη βορειοανατολική Πολωνία.

Οι εκτιμήσεις για το σύνολο της χώρας κάνουν λόγο για περίπου 1.000 έως 1.400 ζευγάρια που αναπαράγονται.

Νεκρά δέντρα και ξύλο σε αποσύνθεση στηρίζουν τη ζωή στο δάσος

Οι δασολόγοι στην Πολωνία επισημαίνουν ότι η επιστροφή του δρυοκολάπτη συνδέεται άμεσα με τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή.

Καθοριστική είναι η ύπαρξη νεκρών δέντρων και ξύλου που αποσυντίθεται, όπως και το περιθώριο να εξελίσσονται φυσικά τα ορεινά δάση.

Η Κρατική Υπηρεσία Δασών αναφέρει ότι η επιβεβαίωση της αναπαραγωγής αναδεικνύει τον ρόλο της διατήρησης των φυσικών γνωρισμάτων των δασικών οικοσυστημάτων στην προστασία σπάνιων ζώων.

«Το Μάλι Σνιέζνικ αποτελεί παράδειγμα μιας περιοχής όπου τέτοιες συνθήκες επιτρέπουν σε είδη ιδιαίτερα πολύτιμα για τη βιοποικιλότητα των ορεινών δασών να επιβιώνουν και να επιστρέφουν», ανέφερε η υπηρεσία.

Το νεκρό ξύλο, παρότι συχνά αντιμετωπίζεται ως ανεπιθύμητο σε δάση υπό διαχείριση, αποτελεί βασικό μέρος του φυσικού περιβάλλοντος για πολλά είδη πουλιών και άλλους οργανισμούς.

Η επιστροφή του δρυοκολάπτη δίνει ελπίδα για τη βιοποικιλότητα

Η νέα καταγραφή αποτελεί ενθαρρυντικό παράδειγμα της ανάγκης προστασίας κατάλληλων οικοτόπων, ιδίως στα βουνά, όπου βρίσκουν καταφύγιο σπάνια είδη.

Η επανεμφάνιση ενός πληθυσμού που αναπαράγεται, ύστερα από τόσο μεγάλο διάστημα, δείχνει ότι οι συνθήκες ενός οικοσυστήματος μπορούν να ευνοήσουν την επιστροφή ειδών που είχαν σταματήσει να φωλιάζουν εκεί.

Σχεδόν 130 χρόνια από την τελευταία γνωστή καταγραφή, το 1896, ο τριδάκτυλος δρυοκολάπτης μεγαλώνει και πάλι τα μικρά του στα δάση των Σουδητικών Ορέων. Η παρουσία του προσφέρει στους επιστήμονες ένα σημαντικό στοιχείο για το πώς σπάνια είδη μπορούν να επιστρέψουν όταν διατηρούνται οι κατάλληλες φυσικές συνθήκες.