Στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού βρίσκεται το Ναούρου, ένα από τα μικρότερα κράτη του κόσμου. Πρόκειται για ένα νησί τόσο μικρό, που μπορεί κανείς να το διασχίσει οδικώς σε λιγότερο από μία ώρα.
Σήμερα ζουν εκεί περίπου 11.000 άνθρωποι. Ωστόσο, πριν από μερικές δεκαετίες, το Ναούρου έγινε γνωστό παγκοσμίως για έναν απίθανο λόγο: απέκτησε τεράστιο πλούτο χάρη στα περιττώματα των θαλασσοπουλιών.
Κι όμως, είναι αλήθεια.
Για χιλιάδες χρόνια, εκατομμύρια θαλασσοπούλια κάλυπταν το νησί αφήνοντας πίσω τους περιττώματα που με την πάροδο του χρόνου μετατράπηκαν σε φωσφορικά άλατα, ένα πολύτιμο ορυκτό που χρησιμοποιείται στην παραγωγή γεωργικών λιπασμάτων.
Όταν ανακαλύφθηκαν τα τεράστια κοιτάσματα φωσφόρου, ξένες δυνάμεις έσπευσαν να τα εκμεταλλευτούν. Αρχικά οι Γερμανοί στις αρχές του 20ού αιώνα και αργότερα η Αυστραλία, η Βρετανία και η Νέα Ζηλανδία μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το 1968 το Ναούρου απέκτησε την ανεξαρτησία του και μαζί τον έλεγχο της βιομηχανίας φωσφόρου και τα έσοδα άρχισαν να αυξάνονται με εντυπωσιακούς ρυθμούς.
Κατά τη δεκαετία του 1970, το Ναούρου έγινε μία από τις πλουσιότερες χώρες στον κόσμο σε κατά κεφαλήν εισόδημα. Οι πολίτες δεν πλήρωναν φόρο εισοδήματος, η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση ήταν δωρεάν, ενώ οι δρόμοι γέμισαν με πολυτελή εισαγόμενα αυτοκίνητα. Πολλές οικογένειες κατασκεύασαν πολυτελείς κατοικίες, ενώ η κυβέρνηση δημιούργησε ακόμη και δική της αεροπορική εταιρεία, παρότι η χώρα είχε μόλις λίγες χιλιάδες κατοίκους.
Τα ταξίδια στο εξωτερικό για ψώνια και διακοπές έγιναν μέρος της καθημερινότητας των τοπικών αξιωματούχων, ενώ τα αεροπλάνα συχνά πετούσαν σχεδόν άδεια, αλλά εκείνη την εποχή κανείς δεν ανησυχούσε για τα έξοδα. Όλοι πίστευαν ότι ο πλούτος από τα φωσφορικά κοιτάσματα θα διαρκούσε για πάντα. Όμως δεν συνέβη έτσι…
Η εντατική εξόρυξη κατέστρεψε μεγάλο μέρος του εσωτερικού του νησιού, μετατρέποντας εύφορες εκτάσεις σε βραχώδη τοπία όπου σχεδόν τίποτα δεν μπορούσε να αναπτυχθεί. Ταυτόχρονα, πολλές κρατικές επενδύσεις στο εξωτερικό απέτυχαν. Εκατομμύρια δολάρια χάθηκαν σε λανθασμένες επιχειρηματικές κινήσεις, ακριβές αγορές ακινήτων και υπερβολικές δαπάνες.
Όταν τα αποθέματα φωσφόρου άρχισαν να εξαντλούνται τη δεκαετία του 1990, η οικονομία κατέρρευσε. Τα χρέη αυξήθηκαν, περιουσιακά στοιχεία κατασχέθηκαν και η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Σήμερα, το Ναούρου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες εκείνης της περιόδου, αφού μεγάλο μέρος της γης παραμένει κατεστραμμένο, η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα τρόφιμα και αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας.
Η ιστορία του μικρού αυτού νησιού διδάσκεται συχνά από οικονομολόγους στο εξωτερικό ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς ο ξαφνικός πλούτος μπορεί να εξαφανιστεί όταν μια οικονομία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από έναν και μόνο φυσικό πόρο.
photo αρχείου: eurokinissi
