Καλιφόρνια: Οι ψηφοφόροι απέρριψαν τον φόρο στην περιουσία των δισεκατομμυριούχων – Πλήγμα για την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών

Η προοδευτική πτέρυγα των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ υπέστη βαριά ήττα, καθώς οι ψηφοφόροι στην Καλιφόρνια καταψήφισαν την αμφιλεγόμενη «Πρόταση 40» (Proposition 40), που προέβλεπε την επιβολή πρωτοφανούς φόρου στην καθαρή περιουσία των δισεκατομμυριούχων.

Έπειτα από μια σκληρή εκλογική μάχη, το μέτρο που παρουσιάστηκε ως αντίδοτο στην οικονομική ανισότητα και ενδεχόμενο πρότυπο για όλη τη χώρα κατέρρευσε. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι τεράστιες χρηματικές δαπάνες επιφανών ηγετών της τεχνολογίας, οι οποίοι συσπειρώθηκαν για να εμποδίσουν την αύξηση της φορολογίας τους.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Οι προβλέψεις αμερικανικών μέσων ενημέρωσης και η ανάλυση του Associated Press τη Δευτέρα έδειξαν ότι το «όχι» είχε συγκεντρώσει τις ψήφους που χρειαζόταν για να επικρατήσει.

Στην Καλιφόρνια εφαρμόζεται η ψηφοφορία μέσω ταχυδρομείου, με τα ψηφοδέλτια να προσμετρώνται εφόσον έχουν ταχυδρομική σφραγίδα έως την ημέρα των εκλογών και παραδοθούν μέσα σε μία εβδομάδα. Γι’ αυτό, η επίσημη επικύρωση του αποτελέσματος συνήθως χρειάζεται ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.

Όπως αναφέρει το Reuters, οι υποστηρικτές υπολόγιζαν ότι η Πρόταση 40 θα έφερνε έσοδα 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού προοριζόταν για προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης, με στόχο να αντισταθμιστούν οι περικοπές στην ομοσπονδιακή χρηματοδότηση.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by ABC News (@abcnews)

Οι περικοπές είχαν σχεδιαστεί για να καλύψουν φοροαπαλλαγές που θεσπίστηκαν πέρυσι στο πλαίσιο του πακέτου «One Big Beautiful Bill» (Ένα μεγάλο και όμορφο νομοσχέδιο) του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Από αυτές ωφελήθηκαν κυρίως τα πλούσια άτομα και τα εταιρικά συμφέροντα, ενώ το νομοσχέδιο εγκρίθηκε στη Γερουσία των ΗΠΑ μόνο με ψήφους Ρεπουμπλικάνων.

Η απόρριψη της πρότασης αποτελεί πλήγμα για την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών. Αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου —τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία— στις σαρωτικές ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες εξέφρασαν την αποδοκιμασία προς τον Τραμπ και τις πολιτικές του.

Η πρόταση προέβλεπε εφάπαξ φόρο 5% στην περιουσία όσων κατοίκων της Καλιφόρνιας είχαν καθαρή αξία μεγαλύτερη από 1 δισεκατομμύριο δολάρια.

Τα έσοδα θα διοχετεύονταν κατά κύριο λόγο στην υγεία, ενώ το 10% θα προοριζόταν για προγράμματα εκπαίδευσης και επισιτιστικής βοήθειας.

Το συνδικάτο εργαζομένων στον τομέα της υγείας SEIU United Healthcare Workers West τάχθηκε υπέρ της φορολόγησης και υποστήριξε ότι ήταν απαραίτητη. Στόχος, όπως ανέφερε, ήταν να καλυφθούν τα εκτιμώμενα 100 δισεκατομμύρια δολάρια που θα στερηθεί η πολιτεία από την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση της υγείας σε διάστημα πέντε ετών.

Η μεγάλη σύγκρουση για τις χρηματοδοτήσεις

Η εκστρατεία του «όχι» συγκέντρωσε περίπου δεκαπλάσια χρηματοδότηση από εκείνη του «ναι». Πάνω από 333 εκατομμύρια δολάρια συγκέντρωσε η πολιτική επιτροπή Building a Better California, η οποία αντιτάχθηκε στο μέτρο και υποστήριξε άλλες σχετικές προτάσεις στην κάλπη με σκοπό την ακύρωσή του.

Περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια διέθεσε σε πολιτική επιτροπή ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν. Η συνεισφορά του αντιστοιχούσε σχεδόν στο ένα τρίτο του συνολικού ποσού.

Εν αναμονή του ενδεχόμενου φόρου, δισεκατομμυριούχοι άρχισαν να απομακρύνονται από την πολιτεία. Ανάμεσά τους ήταν ο Μπριν και ο συνιδρυτής της Google Λάρι Πέιντζ.

Ο μεγιστάνας της τεχνολογίας Μαρκ Ζούκερμπεργκ δήλωσε πως σκοπεύει να παραμείνει στην Καλιφόρνια για οκτώ χρόνια. Παράλληλα, συμφώνησε με τη Meta να τον συνδράμει στην πληρωμή του φόρου, χωρίς να χρειαστεί να απολέσει το μερίδιο ιδιοκτησίας του στην εταιρεία.

Η Πρόταση 40 έγινε το μεγαλύτερο εθνικό «τεστ» για μια ιδέα που οι προοδευτικοί προωθούν εδώ και χρόνια: να αυξηθεί η φορολόγηση των υπερπλουσίων. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο αποκτούν κυρίως τον πλούτο τους, δηλαδή μέσω επενδύσεων και όχι από μισθούς για την εργασία τους.

Ρήγμα στο εσωτερικό των Δημοκρατικών

Η ήττα του μέτρου ευνοεί τους ηγέτες των Δημοκρατικών που αντιτάχθηκαν σε αυτό, μεταξύ των οποίων και τον κυβερνήτη Γκέβιν Νιούσομ. Ο Νιούσομ θεωρείται πιθανός υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2028.

Οι επικριτές της πρότασης προειδοποιούσαν ότι η φορολόγηση θα οδηγούσε τους υπερπλούσιους φορολογουμένους να φύγουν από την πολιτεία.

Στους αντιπάλους του μέτρου συγκαταλέγονταν επίσης παραδοσιακοί σύμμαχοι των Δημοκρατικών, ανάμεσά τους η οργάνωση Planned Parenthood και ο Ιατρικός Σύλλογος της Καλιφόρνιας. Οι οργανισμοί εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με την κατανομή των εσόδων και τις επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της πολιτείας, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον φόρο εισοδήματος των πλουσιότερων κατοίκων της.

Ο συνασπισμός ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Η Πρόταση 40 ήταν ένα απερίσκεπτο πείραμα στην οικονομία της πολιτείας μας, με ελάχιστη μέριμνα για τις βλάβες που θα προκαλούσε».

Πριν κλείσουν οι κάλπες, ο Ρόμπερτ Σουόνγκερ, ανεξάρτητος πολιτικά ψηφοφόρος και τεχνικός αυτοκινήτων που ζει κοντά στο Σακραμέντο, είπε ότι θα επέλεγε το «όχι».

«Προφανώς, θα ήθελα οι δισεκατομμυριούχοι να μην έχουν τόσα χρήματα όσα έχουν. Αλλά δεν πιστεύω ότι το να τους φορολογήσεις μέχρι εξαφάνισης πρόκειται να δουλέψει».

 

View this post on Instagram

 

A post shared by The New York Times (@nytimes)

Οι δημογραφικές διαφορές ήταν επίσης εμφανείς: στην Καλιφόρνια, οι περισσότεροι ψηφοφόροι κάτω των 30 τάχθηκαν υπέρ, ενώ στους μεγαλύτερους κυριάρχησε η επιφύλαξη. Περίπου επτά στους δέκα ψηφοφόρους ηλικίας τουλάχιστον 65 ετών επέλεξαν «όχι».

Στους πολίτες με ετήσιο εισόδημα νοικοκυριού μικρότερο από 100.000 δολάρια, η πρωτοβουλία συγκέντρωσε περίπου τις μισές ψήφους. Αντίθετοι ήταν σχεδόν έξι στους δέκα ψηφοφόρους που είχαν εισόδημα 100.000 δολαρίων ή υψηλότερο.

Οι αντιδράσεις για το αποτέλεσμα και τα επόμενα βήματα

Στο πλευρό του μέτρου τάχθηκαν προοδευτικοί ηγέτες από άλλες πολιτείες, μεταξύ αυτών ο γερουσιαστής του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς. Τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας, ο Σάντερς έκανε περιοδείες σε πόλεις της Καλιφόρνιας, καλώντας τους πολίτες να ψηφίσουν υπέρ.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Bernie Sanders (@berniesanders)

Ο Νιούσομ και ο Σάντερς υποστήριξαν αντίθετες πλευρές. Λίγο πριν από τις περιοδείες του γερουσιαστή, ο κυβερνήτης χαρακτήρισε «στοχευμένη» την έμφαση που δίνει στην ανισότητα, προσθέτοντας: «σε αυτό το ζήτημα, διαφωνούμε θεμελιωδώς».

Εδώ και χρόνια, προοδευτικοί πολιτικοί όπως ο Σάντερς και η γερουσιαστής της Μασαχουσέτης Ελίζαμπεθ Γουόρεν προωθούν έναν ομοσπονδιακό φόρο πλούτου. Αντίθετα, ο Νιούσομ τάσσεται υπέρ ενός εθνικού ελάχιστου φόρου για όσους έχουν καθαρή περιουσία μεγαλύτερη από 100 εκατομμύρια δολάρια.

Πρόσφατα, μάλιστα, οι υποστηρικτές του φόρου στην Καλιφόρνια ξεκίνησαν να προβάλλουν διαφημίσεις στο Νιου Χάμσαϊρ, στο Νέο Μεξικό και στη Βιρτζίνια. Πρόκειται για πολιτείες όπου διεξάγονται νωρίς οι προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών για το 2028, και οι διαφημίσεις επικρίνουν τον Νιούσομ για την αντίθεσή του στο μέτρο.

Ύστερα από την ανακοίνωση του αποτελέσματος, η εκστρατεία «Yes on 40» επανέλαβε ότι επεδίωκε να προστατεύσει την υγεία των πολιτών. Παράλληλα, προειδοποίησε πως θα φέρει ξανά το φορολογικό μέτρο στην κάλπη το 2028, αν δεν διασφαλιστεί η προστασία των ασθενών.

Οι υποστηρικτές του μέτρου ανέφεραν τη Δευτέρα σε δήλωσή τους: «Η εξαγορά μιας εκλογής δεν είναι το ίδιο με τη νίκη στη συζήτηση».

«Οι δισεκατομμυριούχοι μπορεί να αγόρασαν μια προσωρινή νίκη στην κάλπη, αλλά δεν αγόρασαν το τέλος αυτής της συζήτησης, και αυτό είναι μόνο ο πρώτος γύρος».