Μονή Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα: Πότε χτίστηκε και πότε ορίστηκε η γιορτή

Η μονή Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα συνδέει μια ημερομηνία του εκκλησιαστικού ημερολογίου με μια πολύ παλαιότερη ιστορία του νησιού. Η μνήμη του Αγίου τιμάται στις 9 Νοεμβρίου και η σημερινή μονή έχει τις ρίζες της σε χώρο με παλαιότερη μοναστηριακή παρουσία.

Η ιστορία της συνδέεται με τον Νεκτάριο, αλλά και με ένα βυζαντινό μοναστήρι που προϋπήρχε στο ίδιο σημείο.

Γιατί η μνήμη του Αγίου Νεκταρίου τιμάται στις 9 Νοεμβρίου;

Η 9η Νοεμβρίου καθιερώθηκε ως ημέρα μνήμης του Αγίου με πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στις 20 Απριλίου 1961. Λίγους μήνες αργότερα, στις 30 Ιουνίου, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος εξέδωσε εγκύκλιο που προέτρεπε τους Ορθοδόξους να τιμούν τη μνήμη του την ίδια ημέρα.

Η τελετή ανακήρυξής του σε Άγιο έγινε στην Αίγινα στις 5 Νοεμβρίου 1961. Πρόκειται επομένως για διαφορετική ημερομηνία από εκείνη που ορίστηκε για τον ετήσιο εορτασμό της μνήμης του.

Η γιορτή συνδέεται με την κοίμησή του το 1920, αλλά οι σχετικές αφηγήσεις δεν δίνουν όλες την ίδια ημερομηνία. Η ελληνική βιογραφία στον ιστότοπο της μονής αναφέρει την 9η Νοεμβρίου, ενώ η αγγλική βιογραφία του ίδιου ιστότοπου τοποθετεί τον θάνατό του στις 10:30 το βράδυ της 8ης Νοεμβρίου.

Πότε άρχισε να χτίζεται η μονή Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα;

Η αφετηρία είναι το 1904. Τότε ο Νεκτάριος, διευθυντής ακόμη της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα, άρχισε να αναστηλώνει το εγκαταλειμμένο συγκρότημα στην Αίγινα και ίδρυσε εκεί γυναικεία μονή αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα.

Οι εργασίες της μονής αναφέρονται ως ολοκληρωμένες το 1907. Την επόμενη χρονιά, το 1908, παραιτήθηκε από τη διεύθυνση της Ριζαρείου και εγκαταστάθηκε στην Αίγινα, όπου έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια ευρύτερη χρονολόγηση: το Visit Greece δίνει ως περίοδο ανέγερσης τα έτη 1904–1910. Η αναφορά αυτή δεν επιτρέπει να οριστεί με βεβαιότητα μία μοναδική ημερομηνία ολοκλήρωσης όλων των κτισμάτων.

Τι υπήρχε πριν από τη σημερινή μονή;

Η ιστορία του χώρου δεν αρχίζει με τον Νεκτάριο. Στη θέση της μονής υπήρχε παλαιότερο μικρό βυζαντινό μοναστήρι, αφιερωμένο στη Ζωοδόχο Πηγή.

Κατά την παράδοση, το είχε ιδρύσει η Οσία Αθανασία τον 10ο αιώνα. Όταν ο Νεκτάριος ανέλαβε την αναστήλωση, το συγκρότημα ήταν εγκαταλειμμένο. Η νέα γυναικεία μονή αφιερώθηκε στην Αγία Τριάδα, ονομασία που διατηρεί το καθολικό της, βασιλικού τύπου.

Η μονή που ίδρυσε ο Νεκτάριος στις αρχές του 20ού αιώνα αναπτύχθηκε, επομένως, στον χώρο ενός παλαιότερου μοναστηριού.

Βρίσκεται στην περιοχή Κοντός της Αίγινας, περίπου έξι χιλιόμετρα από το λιμάνι, στον δρόμο προς την Αγία Μαρίνα.

Πώς έζησε ο Άγιος στην Αίγινα και τι βλέπει κανείς σήμερα;

Από το 1908 ο Νεκτάριος έζησε στην Αίγινα έως τον θάνατό του το 1920. Επειδή η μονή ήταν γυναικεία, κατοικούσε σε μικρό σπίτι έξω από αυτήν. Το σπίτι διασώζεται και φιλοξενεί προσωπικά του αντικείμενα.

Στον χώρο υπάρχει επίσης μικρότερος ναός αφιερωμένος στη μνήμη του, καθώς και εκκλησάκι με τον τάφο του, κάτω από πεύκο που είχε φυτέψει ο ίδιος. Στο μοναστήρι φυλάσσεται το σκήνωμά του και ο χώρος προσελκύει προσκυνητές όλο τον χρόνο.

Η 9η Νοεμβρίου δεν είναι η μόνη ημέρα πανηγυρισμού της μονής. Πανηγυρίζει και στις 3 Σεπτεμβρίου, ημέρα που συνδέεται με την ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου.