Ο ΔΗΣΥ μετακινεί τα πιόνια και το Προεδρικό μετρά αποστάσεις

Οι κυπριακές προεδρικές του 2028 έχουν ήδη αρχίσει να μετακινούν κομματικές καρέκλες. Στον Δημοκρατικό Συναγερμό, το μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, η διεκδίκηση του χρίσματος αποκτά και δεύτερο αντικείμενο: πόση απόσταση θα κρατήσει από το Προεδρικό. Διότι άλλο να βρίσκεσαι τυπικά στην αντιπολίτευση και άλλο να την ασκείς.

Το χρίσμα και η απόσταση

Στις 28 Νοεμβρίου αναμετρώνται ο πρώην επικεφαλής του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου και ο Γιώργος Παμπορίδης, βουλευτής και πρώην υπουργός. Στην ψηφοφορία των μελών αναμένεται συμμετοχή άνω των 23.000. Ο πρώτος έχει ήδη συγκροτήσει προγραμματικό περίγραμμα, επιχειρώντας να αμφισβητήσει την πρωτοκαθεδρία του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ο δεύτερος ξεκαθαρίζει ότι το κόμμα δεν μπορεί να ακολουθεί τις προεδρικές επιδιώξεις.

Οι δύο διεκδικήσεις προϊδεάζουν για πιο ευδιάκριτη αντιπολιτευτική στάση και αντίσταση στην επιχείρηση διεμβολισμού από το Προεδρικό. Ο Χριστοδουλίδης, άλλωστε, κινείται ήδη σε προεκλογικούς ρυθμούς, χωρίς να χρειάζεται επίσημη εκκίνηση.

Το προηγούμενο παραμένει βαρύ. Ψιθυρίζεται ότι η εκλογική επικράτηση του 2023 διευκολύνθηκε από την παρασκηνιακή υποστήριξη του τότε προέδρου Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος ευνοεί και νέα θητεία του Χριστοδουλίδη. Η συντηρητική συμμαχία που συγκροτήθηκε γύρω από τον σημερινό πρόεδρο, με συμμετοχή της Ακροδεξιάς, αντιστρατεύεται την ομοσπονδιακή επανένωση.

Αντιπολίτευση με χαμηλή ένταση

Με την Αννίτα Δημητρίου στην ηγεσία, ο ΔΗΣΥ δεν διαμόρφωσε διακριτή ταυτότητα και κυρίως κινήθηκε παράλληλα με το Προεδρικό, παραμένοντας στη σκιά του Αναστασιάδη. Ούτε το ΑΚΕΛ, παρά την ανάκαμψή του στις βουλευτικές του Μαΐου, έπεισε μέσα από τις προεδρικές επιλογές του ότι προσφέρει αξιόπιστη κυβερνητική εναλλακτική.

Έτσι προκύπτει το βολικό παράδοξο για τον πρόεδρο: χαμηλή αποτίμηση έργου, υψηλή επικοινωνιακή άνεση. Η δυσαρέσκεια δεν αποκτά οργανωμένη πολιτική έκφραση, εκείνος ορίζει την ατζέντα και η συζήτηση αναλώνεται σε υποψηφίους και μετρήσεις, αφήνοντας το περιεχόμενο της διακυβέρνησης σε δεύτερο πλάνο.

Οι λογαριασμοί πίσω από τις εικόνες

Στο Κυπριακό, η προεδρική πολιτική εντείνει τη διαίρεση, με κίνδυνο μη αναστρέψιμων εξελίξεων. Ο ΟΗΕ αυξάνει την αυστηρότητα των επισημάνσεών του, η Ε.Ε. κρατά αποστάσεις και, ύστερα από σχεδόν μία δεκαετία στασιμότητας, η επανέναρξη συνομιλιών παραμένει αβέβαιη. Απαιτούνται προετοιμασία και δεσμεύσεις αμφοτέρων των κοινοτικών ηγεσιών· ο Χριστοδουλίδης δεν έχει αποδείξει την αναγκαία ανταπόκριση.

Στην οικονομία, τα πλεονάσματα υπηρετούν τη διεύρυνση του κράτους. Σε πέντε χρόνια, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας πρόσθεσε 6.000 εργαζομένους, αύξηση 8,3%. Ενεργειακή εξάρτηση, ακρίβεια, παραγωγικότητα, γήρανση και συντάξεις εξακολουθούν να ζητούν επαρκείς λύσεις. Εκκρεμούν επίσης η συνταγματική παρέμβαση για τον έλεγχο των εισαγγελικών αποφάσεων και η αναμόρφωση της Νομικής Υπηρεσίας.

Στη Βρετανία, ο Άντι Μπέρναμ έθεσε τις ευρωπαϊκές εναλλακτικές —υφιστάμενη σχέση, τελωνειακή ένωση, ενιαία αγορά, επανένταξη— αποτιμώντας αρνητικά το Brexit. Το αντίστοιχο κυπριακό ζητούμενο είναι επιλογές χωρίς υπεκφυγές, πρωτίστως για την επανένωση. Το χρίσμα θα αποκτήσει όνομα. Θα αποκτήσει και πολιτικό περιεχόμενο;