Ευλογιά αιγοπροβάτων: η επιτήρηση δεν χωρά κυβερνητική σιωπή

Η διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων θέτει ένα ερώτημα που δεν απαντιέται με επικοινωνιακές διαβεβαιώσεις: ποιος λογοδοτεί για τις αποφάσεις και τις συνέπειές τους; Η καταγγελία ότι η Κομισιόν έθεσε την Ελλάδα υπό επιτήρηση, εξαιτίας αποτυχημένης κυβερνητικής αντιμετώπισης, είναι βαριά. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της τεκμήριο ούτε για το ακριβές ευρωπαϊκό καθεστώς ελέγχου ούτε για την ορθότητα κάθε απόφασης που ελήφθη.

Στον πυρήνα της βρίσκεται ένας ακόμη σοβαρότερος ισχυρισμός: ότι η διαχείριση της κυβέρνησης της ΝΔ οδήγησε στον αφανισμό χιλιάδων ζώων «χωρίς λόγο». Αυτό είναι το σημείο όπου η πολιτική λογοδοσία συναντά την ανάγκη τεκμηρίωσης — όχι το σημείο όπου η τεκμηρίωση περισσεύει.

Επιτήρηση με ποιο περιεχόμενο;

Πρώτα χρειάζεται να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς περιγράφεται ως «επιτήρηση». Ποια ευρωπαϊκή πράξη τη θεμελιώνει; Ποιο είναι το αντικείμενό της, ποιες υποχρεώσεις προβλέπει και ποιες διαπιστώσεις περιλαμβάνει για την ελληνική διαχείριση; Στο διαθέσιμο υλικό δεν παρατίθεται σχετικό έγγραφο. Συνεπώς, ο ισχυρισμός περί επιτήρησης παραμένει προς διασταύρωση, όχι προς αναπαραγωγή ως βεβαιότητα.

Η διάκριση δεν είναι σχολαστικότητα. Άλλο η ύπαρξη ευρωπαϊκού ελέγχου και άλλο η τεκμηριωμένη διαπίστωση κυβερνητικής αποτυχίας. Αν τα δύο ταυτίζονται, αυτό πρέπει να προκύπτει από συγκεκριμένα στοιχεία. Αν δεν ταυτίζονται, η κυβέρνηση δεν δικαιούται να χρησιμοποιήσει την ασάφεια της καταγγελίας ως γενικό απαλλακτικό για τη διαχείρισή της.

Το «χωρίς λόγο» θέλει αποδείξεις

Η αναφορά σε χιλιάδες ζώα συνοδεύεται από μια κατηγορηματική κρίση για την αναγκαιότητα των απωλειών. Δεν δίνονται, όμως, αναλυτικός αριθμός, επιμέρους αποφάσεις ή επιστημονική τεκμηρίωση που να στηρίζουν το «χωρίς λόγο». Η έκταση της απώλειας και η αποτρεψιμότητά της είναι διαφορετικά ζητήματα. Το ένα δεν αποδεικνύει αυτομάτως το άλλο.

Ο σοβαρός αντίλογος είναι ότι μια δυσμενής έκβαση δεν αρκεί, μόνη της, για να αποδείξει πως κάθε μέτρο ήταν αδικαιολόγητο. Αλλά και η επίκληση της αντιμετώπισης μιας νόσου δεν συνιστά λευκή επιταγή. Η κυβερνητική ευθύνη κρίνεται στην αιτιολόγηση των επιλογών, στα δεδομένα που τις στήριξαν και στην εξήγηση των αποτελεσμάτων τους.

Λογοδοσία, όχι παιχνίδι λέξεων

Η καθαρή απάντηση έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο: δημοσιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου ελέγχου, τεκμηρίωση των απωλειών και αιτιολόγηση των κρίσιμων αποφάσεων. Χωρίς αυτά, ούτε η καταγγελία αποκτά αποδεικτική πληρότητα ούτε η κυβέρνηση μπορεί να απαιτεί εμπιστοσύνη προκαταβολικά.

Η λογοδοσία δεν είναι διαγωνισμός εντυπώσεων. Η κυβέρνηση οφείλει στοιχεία, όχι ένα επικοινωνιακό πιστοποιητικό ορθής διαχείρισης που θα έχει εκδώσει η ίδια στον εαυτό της.