Αντιγριπικά εμβόλια: Στα φαρμακεία βρίσκεται ήδη το 30% των διαθέσιμων δόσεων

Τα αντιγριπικά εμβόλια έχουν φτάσει στα φαρμακεία της χώρας σε ποσοστό 30%, με τη νέα εμβολιαστική περίοδο να έχει αρχίσει στις 2 Οκτωβρίου,

Τα επίσημα δεδομένα δείχνουν ότι φέτος θα εισαχθούν στην Ελλάδα 3,64 εκατ. δόσεις αντιγριπικών εμβολίων συνολικά, περισσότερες από τα 3,5 εκατ. της προηγούμενης περιόδου.

Ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) Μανόλης Κατσαράκης επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», προσθέτοντας πως τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξητική τάση στον αντιγριπικό εμβολιασμό.

Η πορεία αυτή αποτυπώνεται στις δόσεις που χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία: περίπου 1,4 εκατ. το 2023-2024, γύρω στα 1,92 εκατ. το 2024-2025 και 2,04 εκατ. την περίοδο 2025-2026.

Για τη φετινή εμβολιαστική περίοδο διατίθενται διάφοροι τύποι τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων:

TIVe: Συμβατικό, αδρανοποιημένο τριδύναμο εμβόλιο, το οποίο παρασκευάζεται με επώαση σε αυγά όρνιθας.

TIVc: Αδρανοποιημένο τριδύναμο εμβόλιο που παράγεται με κυτταροκαλλιέργειες. Επιτρέπεται να χορηγηθεί από την ηλικία των 6 μηνών και σε όσους έχουν παρουσιάσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό.

TIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο σε υψηλή δόση.

aTIV: Αδρανοποιημένο τριδύναμο εμβόλιο, ενισχυμένο με το ανοσοενισχυτικό MF59.

LAIV: Τριδύναμο εμβόλιο που περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό και χορηγείται με τη μορφή ρινικού εκνεφώματος σε παιδιά και εφήβους.

Τα TIV-HD και aTIV είναι ενισχυμένα εμβόλια με αυξημένη ανοσογονικότητα. Προτείνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, αλλά και σε μεταμοσχευμένους συμπαγών οργάνων ηλικίας 18-64 ετών.

Για τους ανθρώπους 65 ετών και άνω, εφόσον δεν είναι διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο, ο εμβολιασμός δεν χρειάζεται να αναβληθεί: μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε αντιγριπικό σκεύασμα υπάρχει διαθέσιμο.

Ο κ. Κατσαράκης αναφέρει ότι έχουν εισαχθεί στη χώρα περίπου 460.000 ενισχυμένες δόσεις αντιγριπικού εμβολίου.

Χωρίς ιατρική συνταγή και δωρεάν παρέχονται στα ιδιωτικά φαρμακεία τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Για τη χορήγηση των ενισχυμένων εμβολίων, αντίθετα, χρειάζεται συνταγή γιατρού.

Το ρινικό αντιγριπικό εμβόλιο για παιδιά

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά είναι διαθέσιμο το ρινικό εμβόλιο, με τις περίπου 200.000 δόσεις του να ξεπερνούν σε αριθμό εκείνες της περασμένης χρονιάς.

Το εμβόλιο περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό της γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά από 2 έως κάτω των 18 ετών.

Η χορήγησή του δεν συνιστάται σε παιδιά που:

* έχουν παρουσιάσει επαναλαμβανόμενα επεισόδια συριγμού μέσα στους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος,

* βρίσκονται σε κατάσταση ανοσοκαταστολής,

* ακολουθούν θεραπεία με ασπιρίνη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε παιδιά και εφήβους 2-18 ετών που συγκατοικούν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή προτιμάται ο εμβολιασμός με αδρανοποιημένο ενέσιμο σκεύασμα. Αν τελικά γίνει το εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό, συνιστάται να μην έρθουν σε επαφή με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες.

Όπως συμβαίνει και με τα υπόλοιπα εμβόλια, το αντιγριπικό αντενδείκνυται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε κάποιο από τα συστατικά του.

Τη χορήγηση του ρινικού εμβολίου αναλαμβάνουν παιδίατροι.

Το κατάλληλο διάστημα για τον αντιγριπικό εμβολιασμό

Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός προτείνεται να γίνεται από τα μέσα Οκτωβρίου μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, ώστε να μεσολαβήσουν περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης. Αν δεν γίνει τότε, μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή κατά την περίοδο της εποχικής γρίπης.

Συνήθως η γρίπη αρχίζει να εξαπλώνεται περισσότερο στην Ελλάδα τον Ιανουάριο, με την κορύφωση να σημειώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Η ακριβής έναρξη του επιδημικού κύματος, ωστόσο, δεν μπορεί να προβλεφθεί.

Κατά κανόνα, κάθε χρόνο αρκεί μία δόση αντιγριπικού εμβολίου. Δύο δόσεις, με διάστημα τουλάχιστον 28 ημερών μεταξύ τους, χρειάζονται βρέφη και παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται πρώτη φορά ή έχουν κάνει μέχρι σήμερα μόνο μία δόση. Ειδικά για το LAIV, τα παιδιά κάτω των 9 ετών χωρίς προηγούμενο εμβολιασμό κατά της εποχικής γρίπης πρέπει να κάνουν δεύτερη δόση αφού περάσουν τουλάχιστον 4 εβδομάδες.

Οι ομάδες που έχουν προτεραιότητα στον αντιγριπικό εμβολιασμό

Πρώτη προτεραιότητα για τον αντιγριπικό εμβολιασμό έχουν οι άνθρωποι 60 ετών και άνω, τα βρέφη και τα παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών, καθώς και ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή. Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται επίσης όσοι έχουν κάνει μεταμόσχευση, πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά ή νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.

Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου συγκαταλέγονται ακόμη οι έγκυες, οι λεχώνες και οι γυναίκες που θηλάζουν, όπως και όσοι φροντίζουν ευάλωτους ανθρώπους ή μένουν μαζί τους. Προτεραιότητα έχουν επίσης οι πληθυσμοί που διαβιούν σε κλειστές δομές και οι ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και οι εργαζόμενοι σε υπηρεσίες υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.

Ο κ. Κατσαράκης αναφέρει ότι οι φαρμακοποιοί, πέρα από τον αντιγριπικό εμβολιασμό, ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που προτείνονται με βάση την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως εκείνα κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.