ΔΕΗ: Καταργείται το ειδικό καθεστώς προσλήψεων με έλεγχο ΑΣΕΠ – Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους

Μέσα στα 376 άρθρα του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπάρχει διάταξη που μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητη, αλλά φέρνει σημαντικές μεταβολές στη λειτουργία της ΔΕΗ, όπου το Υπερταμείο έχει μειοψηφική συμμετοχή.

Το άρθρο 342 του πολυνομοσχεδίου ορίζει ότι για τις εταιρείες στις οποίες το Υπερταμείο έχει μειοψηφικό ποσοστό παύουν να ισχύουν έξι άρθρα του νόμου 4643/2019, σχετικά με τις προσλήψεις και τις εργασιακές σχέσεις.

Στην πράξη, ανατρέπονται ειδικοί κανόνες που θεσπίστηκαν το 2019 για τη ΔΕΗ και αφορούν τις προσλήψεις, την εποπτεία του ΑΣΕΠ, τις εργασιακές συμβάσεις, τις αποδοχές των στελεχών, τις εθελούσιες αποχωρήσεις και τις μετακινήσεις εργαζομένων.

Το Υπερταμείο κατέχει μειοψηφικό ποσοστό μετοχών της ΔΕΗ, ενώ οι διατάξεις που παύουν να εφαρμόζονται αφορούν μόνο την επιχείρηση. Συνεπώς, η ΔΕΗ είναι ουσιαστικά η μόνη εταιρεία που καλύπτεται από την κατηγορία του άρθρου 342.

Ακολουθεί αναλυτικά τι προβλέπει το άρθρο 342 για τις προσλήψεις, τις συμβάσεις, τις αποδοχές των στελεχών, τα προγράμματα εθελούσιας εξόδου και τις μετακινήσεις του προσωπικού της ΔΕΗ:

1. Προσλήψεις στη ΔΕΗ και ο ρόλος του ΑΣΕΠ

Το βασικότερο από τα ζητήματα που προκύπτουν αφορά τις προσλήψεις εργαζομένων με συμβάσεις αορίστου χρόνου.

Το 2019 θεσπίστηκε για τη ΔΕΗ ξεχωριστός τρόπος επιλογής προσωπικού. Η επιχείρηση μπορούσε να οργανώνει τις προσλήψεις της, ακολουθώντας ωστόσο ορισμένες προδιαγραφές διαφάνειας.

Ειδικότερα, το πλαίσιο περιλάμβανε:

• Ανακοίνωση των διαθέσιμων θέσεων με δημόσια προκήρυξη.
• Προσδιορισμό των απαιτούμενων προσόντων και των κριτηρίων επιλογής.
• Αξιολόγηση των υποψηφίων με σύστημα μοριοδότησης.
• Δυνατότητα κατάθεσης ένστασης.
• Έλεγχο από το ΑΣΕΠ τόσο των προκηρύξεων όσο και των τελικών πινάκων.

Με το άρθρο 342 προβλέπεται ότι δεν θα ισχύει το άρθρο 3 του νόμου 4643/2019, στο οποίο θεσπίζεται ο συγκεκριμένος ειδικός μηχανισμός.

Με άλλα λόγια, η ΔΕΗ δεν θα δεσμεύεται πλέον από την ειδική διαδικασία προσλήψεων με έλεγχο του ΑΣΕΠ, η οποία εφαρμόστηκε από το 2019.

Η εξέλιξη αυτή δεν δίνει αυτομάτως στην επιχείρηση τη δυνατότητα να προσλαμβάνει χωρίς κανόνες. Καταργείται, όμως, η συγκεκριμένη νομοθετική υποχρέωση με τη σημερινή της μορφή.

Το πρώτο κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι ποιος θα εποπτεύει πλέον τις προσλήψεις και με ποια διαδικασία θα γίνεται αυτό.

2. Ατομικές συμβάσεις στη ΔΕΗ για τους νέους εργαζόμενους

Ο νόμος του 2019 αφορούσε και τους όρους απασχόλησης όσων προσλαμβάνονταν βάσει των νέων διαδικασιών, πέρα από το σκέλος των προσλήψεων.

Ειδικότερα, έδινε τη δυνατότητα οι ατομικές συμβάσεις των νεοπροσλαμβανόμενων να προβλέπουν όρους διαφορετικούς από εκείνους της επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης και του Κανονισμού Κατάστασης Προσωπικού της ΔΕΗ.

Οι διαφορετικοί όροι ήταν δυνατό να αφορούν τις αποδοχές, τα επιδόματα, τις άδειες, τις πρόσθετες παροχές, καθώς και τον τρόπο λήξης της εργασιακής σχέσης.

Η ειδική αυτή πρόβλεψη του νόμου παύει επίσης να ισχύει με το άρθρο 342.

Πρόκειται για ουσιαστική μεταβολή, καθώς επηρεάζεται το πλαίσιο βάσει του οποίου καθορίστηκαν οι όροι εργασίας των εργαζομένων που προσλήφθηκαν με το σύστημα του 2019.

Ωστόσο, δεν προβλέπεται ότι οι συμβάσεις που έχουν ήδη υπογραφεί αλλάζουν αυτομάτως. Για τους εργαζόμενους που απασχολούνται σήμερα, καθοριστικοί είναι οι όροι των συμβάσεών τους και οι λοιποί κανόνες που εξακολουθούν να εφαρμόζονται.

3. Αμοιβές και προσλήψεις διευθυντικών στελεχών της ΔΕΗ

Με το άρθρο 4 του νόμου 4643/2019 δόθηκε στη ΔΕΗ η δυνατότητα να επιλέγει ανώτερα στελέχη μέσω ειδικών διαδικασιών και να τους προσλαμβάνει με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Στις θέσεις που περιλαμβάνονταν στο πλαίσιο ήταν εκείνες των γενικών διευθυντών, των διευθυντών και άλλων υψηλόβαθμων στελεχών της διοίκησης.

Οι συμβάσεις μπορούσαν να έχουν διάρκεια έως τρία χρόνια, να ανανεώνονται και να διέπονται από ειδικούς κανόνες για τον καθορισμό των αποδοχών.

Για ορισμένες κατηγορίες στελεχών προβλέφθηκε, μάλιστα, εξαίρεση από το μισθολογικό όριο που ορίζει ο νόμος 4354/2015.

Πλέον, το άρθρο 342 ορίζει ότι παύει να εφαρμόζεται και το άρθρο 4.

Κατά συνέπεια, μεταβάλλεται η νομοθετική βάση για την ειδική διαδικασία πρόσληψης και αμοιβής των ανώτερων στελεχών.

Δεν προκύπτει από αυτό ότι οι διευθυντές θα απομακρυνθούν ή ότι οι αποδοχές τους θα περικοπούν αυτόματα. Η ΔΕΗ, όμως, δεν θα μπορεί πλέον να επικαλείται τη συγκεκριμένη ειδική διάταξη για αυτές τις διαδικασίες.

4. Επιτροπή Προσλήψεων και Αμοιβών της ΔΕΗ

Στον νόμο του 2019 είχε προβλεφθεί η σύσταση ειδικής Επιτροπής Προσλήψεων και Αμοιβών.

Αρμοδιότητές της ήταν η συμβολή στη χάραξη της πολιτικής προσλήψεων, στις διαδικασίες επιλογής στελεχών και στον καθορισμό της πολιτικής αποδοχών.

Με το άρθρο 342 παύει να εφαρμόζεται και η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση.

Έτσι, τροποποιείται η ειδική νομοθετική βάση που καθόριζε τις αρμοδιότητες της επιτροπής.

Ωστόσο, δεν καταργούνται αυτομάτως οι επιτροπές που προβλέπει η γενική νομοθεσία για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων εταιρειών.

5. Εθελούσια έξοδος στη ΔΕΗ και προγράμματα αποχώρησης

Με το άρθρο 6 του νόμου 4643/2019 δόθηκε στη ΔΕΗ και σε ορισμένες εταιρείες του ομίλου η δυνατότητα να καταρτίζουν στοχευμένα προγράμματα εθελουσίας εξόδου.

Οι διοικήσεις είχαν την ευχέρεια να ορίζουν τις ομάδες εργαζομένων που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν, καθώς και τους όρους και τα οικονομικά κίνητρα κάθε προγράμματος.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση περιλαμβάνεται επίσης στις εξαιρέσεις που προβλέπει το άρθρο 342.

Πλέον, η ΔΕΗ δεν θα έχει τη δυνατότητα να βασίζεται στο άρθρο του 2019 για να θεσπίζει νέα προγράμματα εθελουσίας εξόδου.

Η εξέλιξη αυτή δεν συνεπάγεται απαγόρευση των εθελούσιων αποχωρήσεων. Απαιτεί, ωστόσο, να υπάρχει διαφορετική νομική βάση για την εφαρμογή τους.

6. Αλλαγές στους ειδικούς κανόνες για τις μετακινήσεις προσωπικού

Οι μετακινήσεις εργαζομένων ρυθμίζονται από τα άρθρα 7 και 8 του νόμου 4643/2019.

Ειδικότερα, το άρθρο 7 θεσπίζει διαδικασία μεταφοράς προσωπικού ανάμεσα στη ΔΕΗ και σε ορισμένες εταιρείες του ομίλου.

Στο άρθρο 8 προβλέπεται επίσης η δυνατότητα μεταφοράς εργαζομένων από τη ΔΕΗ και κάποιες εταιρείες της σε φορείς του Δημοσίου.

Για τις διαδικασίες αυτές τίθενται συγκεκριμένοι όροι, προβλέπονται αποφάσεις από αρμόδια όργανα και καθορίζονται ρυθμίσεις για την αναγνώριση της προϋπηρεσίας.

Με τη διάταξη του άρθρου 342, οι δύο ειδικοί μηχανισμοί παύουν να ισχύουν στη ΔΕΗ.

Δεν καταργείται, συνεπώς, συνολικά η δυνατότητα μετακίνησης των εργαζομένων· τροποποιούνται οι ειδικές διαδικασίες που είχαν θεσπιστεί το 2019.

Τι παραμένει αμετάβλητο με το άρθρο 342

Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί στο σύνολό του τον νόμο 4643/2019.

Επίσης, δεν γίνεται αναφορά στο άρθρο 10, που επεκτείνει κάποιες από τις ειδικές ρυθμίσεις σε συγκεκριμένες θυγατρικές της ΔΕΗ. Έτσι, τίθεται ζήτημα σχετικά με το πώς θα εφαρμοστεί στις εν λόγω εταιρείες.

Δεν προβλέπεται αναδρομική ακύρωση προσλήψεων, αυτόματη αλλαγή των μισθών ή ακύρωση προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου που έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

Το αναπάντητο ερώτημα για το νέο καθεστώς προσλήψεων

Το άρθρο 342 προσδιορίζει ποιες ειδικές ρυθμίσεις του 2019 σταματούν να εφαρμόζονται. Δεν διευκρινίζει, όμως, ποιο ενιαίο και νέο σύστημα θα διέπει τις προσλήψεις ούτε πώς θα ορίζονται οι όροι εργασίας των νεοπροσλαμβανόμενων.

Αυτό αποτελεί το βασικό ζήτημα για τους εργαζομένους.

Η κυβέρνηση καλείται να διευκρινίσει αν θα θεσπιστούν μαζί με την αλλαγή νέες εγγυήσεις διαφάνειας για τις προσλήψεις, με ποιον τρόπο θα διασφαλιστούν οι συλλογικές εργασιακές ρυθμίσεις και τι θα ισχύσει για όσους έχουν ήδη προσληφθεί με βάση το καθεστώς του 2019.