Αντιγριπικός εμβολιασμός: Το 30% των δόσεων έχει φτάσει στα φαρμακεία

Η περίοδος του αντιγριπικού εμβολιασμού άρχισε στις 2 Οκτωβρίου και ήδη το 30% των διαθέσιμων εμβολίων έχει φτάσει στα φαρμακεία της χώρας. Συνολικά, για φέτος αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα 3,64 εκατ. δόσεις, από 3,5 εκατ. την περασμένη περίοδο.

Ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μανόλης Κατσαράκης, σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι τα τελευταία χρόνια ο αντιγριπικός εμβολιασμός ακολουθεί ανοδική πορεία. «Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», αναφέρει.

Από τα φαρμακεία χορηγήθηκαν περίπου 1,4 εκατ. δόσεις την περίοδο 2023-2024, ενώ το 2024-2025 ο αριθμός έφτασε περίπου τις 1,92 εκατ. Την περίοδο 2025-2026 καταγράφηκε περαιτέρω αύξηση, στις 2,04 εκατ. δόσεις.

Οι τύποι αντιγριπικών εμβολίων που είναι διαθέσιμοι

Για τη φετινή περίοδο κυκλοφορούν διάφοροι τύποι τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων.

Με επώαση σε αυγά όρνιθας παρασκευάζεται το TIVe, ένα συμβατικό τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο.

Το TIVc, επίσης τριδύναμο και αδρανοποιημένο, παράγεται σε κυτταροκαλλιέργειες. Μπορεί να χορηγηθεί από την ηλικία των 6 μηνών, αλλά και σε όσους έχουν παρουσιάσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό.

Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης είναι το TIV-HD, ενώ το aTIV αποτελεί τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο που περιέχει το ανοσοενισχυτικό MF59.

Ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους χορηγείται το LAIV, το οποίο περιέχει ζωντανό εξασθενημένο ιό.

Για την αποτροπή εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και νοσηλειών, τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV προτείνονται σε άτομα 65 ετών και άνω, καθώς και σε ηλικίες 18 έως 64 ετών μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου. Διαθέτουν υψηλότερη ανοσογονικότητα.

Για άτομα 65 ετών και άνω, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο, ο εμβολιασμός δεν χρειάζεται να αναβληθεί: μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε αντιγριπικό εμβόλιο είναι διαθέσιμο.

Όπως αναφέρει ο Μανόλης Κατσαράκης, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.

Χωρίς ιατρική συνταγή, τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια παρέχονται δωρεάν από τα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Για τη χορήγηση ενισχυμένου εμβολίου, ωστόσο, χρειάζεται ιατρική συνταγή.

Το ρινικό αντιγριπικό εμβόλιο για παιδιά

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά διατίθεται το ρινικό αντιγριπικό εμβόλιο. Οι διαθέσιμες δόσεις είναι περίπου 200.000, περισσότερες από όσες υπήρχαν πέρυσι.

Περιέχει ζωντανό εξασθενημένο ιό της γρίπης και χορηγείται με τη μορφή ρινικού εκνεφώματος σε παιδιά από 2 έως κάτω των 18 ετών.

Δεν ενδείκνυται για παιδιά με υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού μέσα στους τελευταίους 12 μήνες ή με ιστορικό βρογχικού άσθματος. Η χορήγησή του επίσης δεν πρέπει να γίνεται σε παιδιά με ανοσοκαταστολή ή σε όσα ακολουθούν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.

Για παιδιά και εφήβους 2 έως 18 ετών που συγκατοικούν με άτομο με σοβαρή ανοσοκαταστολή, προτιμάται ο αδρανοποιημένος ενέσιμος εμβολιασμός. Αν χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, η επαφή με το ευάλωτο άτομο θα πρέπει να αποφεύγεται για 7 ημέρες.

Όπως και τα υπόλοιπα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του.

Τη χορήγηση του ρινικού εμβολίου αναλαμβάνουν παιδίατροι.

Το κατάλληλο διάστημα για τον αντιγριπικό εμβολιασμό

Το διάστημα που προτείνεται στην Ελλάδα για τον αντιγριπικό εμβολιασμό εκτείνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου. Χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες ώστε να αναπτυχθεί η ανοσολογική απάντηση.

Ακόμη κι αν δεν γίνει ο εμβολιασμός στο προτεινόμενο διάστημα, μπορεί να πραγματοποιηθεί οποτεδήποτε συνεχίζεται η περίοδος της εποχικής γρίπης.

Στην Ελλάδα η γρίπη συνήθως γίνεται πιο δραστήρια τον Ιανουάριο, με την κορύφωσή της να έρχεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Δεν είναι δυνατόν, ωστόσο, να προβλεφθεί με ακρίβεια η έναρξη του επιδημικού κύματος.

Οι περισσότεροι χρειάζονται μία δόση ετησίως. Δύο δόσεις, με απόσταση τουλάχιστον 28 ημερών, απαιτούνται για βρέφη και παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν κάνει προηγουμένως μόνο μία δόση.

Για το LAIV, παιδιά κάτω των 9 ετών χωρίς προηγούμενο εμβολιασμό κατά της εποχικής γρίπης χρειάζεται να λάβουν και δεύτερη δόση, αφού περάσουν τουλάχιστον 4 εβδομάδες.

Οι ομάδες που έχουν προτεραιότητα στον αντιγριπικό εμβολιασμό

Σε προτεραιότητα για αντιγριπικό εμβολιασμό βρίσκονται τα άτομα 60 ετών και άνω, καθώς και τα βρέφη και τα παιδιά ηλικίας από 6 μηνών έως 5 ετών.

Προτεραιότητα έχουν ακόμη ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή, όσοι έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση, καθώς και άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά ή νευρομυϊκά νοσήματα και νοσογόνο παχυσαρκία.

Στην κατηγορία αυξημένης προτεραιότητας περιλαμβάνονται επίσης οι έγκυες, οι λεχώνες και οι γυναίκες που θηλάζουν, καθώς και όσοι συγκατοικούν με ευάλωτα άτομα ή τα φροντίζουν. Προτεραιότητα δίνεται ακόμη σε κλειστούς και ευάλωτους πληθυσμούς, αλλά και στους εργαζομένους σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.

Ο Μανόλης Κατσαράκης επισημαίνει ότι, πέρα από τον αντιγριπικό εμβολιασμό, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες για τα υπόλοιπα εμβόλια που προτείνονται με βάση την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου. Σε αυτά συγκαταλέγονται τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.