Τα κειμήλια και η υπογραφή που καίει

Ένα έγγραφο μπορεί να αποδειχθεί πιο χρήσιμο από πολλές διαβεβαιώσεις. Στην υπόθεση των 48 ιερών κειμηλίων που παραχωρήθηκαν από τη Βουλγαρία, στο πλαίσιο ανταλλαγής με τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ, το κρίσιμο ερώτημα είναι συγκεκριμένο: απέκτησε η Ελλάδα την κυριότητά τους ή ανέλαβε απλώς να τα φυλάσσει και να τα χρησιμοποιεί;

Η διάκριση κάθε άλλο παρά τεχνική λεπτομέρεια είναι. Αν πρόκειται για παρακαταθήκη, τίθεται ζήτημα επιστροφής τους στη Βουλγαρία εφόσον ζητηθούν. Αυτό ακριβώς τροφοδοτεί τις αντιδράσεις στον χώρο δεξιότερα της ΝΔ. Δηλώσεις της επικεφαλής του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου της Σόφιας αφήνουν να εννοηθεί ότι η ιδιοκτησία δεν πέρασε στην ελληνική πλευρά. Δεν λύνουν την απορία· την κάνουν εντονότερη.

Στο πολιτικό σκέλος, αναμένεται μέσα στην Κυριακή σκληρή τοποθέτηση του Αντώνη Σαμαρά. Πρόκειται για αναμενόμενη παρέμβαση, όχι για δήλωση που έχει ήδη γίνει. Η συζήτηση παραπέμπει και στην πρόταση του Νίκου Αλιβιζάτου για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, η οποία δεν προχώρησε, με τις αντιδράσεις να έχουν συμβάλει σε αυτό.

Το υπουργείο Πολιτισμού έχει, πάντως, έναν απολύτως συγκεκριμένο τρόπο να ξεκαθαρίσει το τοπίο: να δημοσιοποιήσει το μνημόνιο της παραχώρησης. Εφόσον δεν ισχύει η εκδοχή της φύλαξης χωρίς μεταβίβαση κυριότητας, το κείμενο μπορεί να δώσει την απάντηση άμεσα. Μέχρι τότε, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό και πολιτικά ευαίσθητο. Διότι άλλο να επιστρέφει ένα κειμήλιο και άλλο να φιλοξενείται με όρους.