Washington Post: Οι νίκες των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές δίνουν ώθηση στην εκλογή προέδρου από την πανεθνική ψήφο

Οι νίκες των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές δίνουν νέα ώθηση στην πρωτοβουλία να εκλέγεται πρόεδρος των ΗΠΑ ο υποψήφιος που κερδίζει τις περισσότερες ψήφους σε εθνικό επίπεδο.

Παρά τη νέα δυναμική, το σχέδιο εξακολουθεί να συναντά σοβαρά νομοθετικά εμπόδια και, όπως αναφέρει η Washington Post, είναι πιθανό να οδηγήσει σε σειρά προσφυγών στη Δικαιοσύνη.

Η συμφωνία των πολιτειών και το όριο των 270 εκλεκτόρων

Με βάση την πρωτοβουλία, οι πολιτείες που θα συμμετάσχουν δεσμεύονται να δίνουν τις εκλεκτορικές ψήφους τους στον υποψήφιο που επικρατεί στην πανεθνική λαϊκή ψήφο, ακόμη κι αν στο εσωτερικό τους έχει νικήσει άλλος. Η συμφωνία τίθεται σε ισχύ μόνο όταν οι συμμετέχουσες πολιτείες διαθέτουν αθροιστικά τουλάχιστον 270 εκλεκτορικές ψήφους, τον αριθμό που απαιτείται για την εκλογή προέδρου.

Μέχρι στιγμής, 18 πολιτείες και η Περιφέρεια της Κολούμπια έχουν ενταχθεί στη συμφωνία, συγκεντρώνοντας 222 εκλεκτορικές ψήφους, σύμφωνα με την Washington Post. Στις πρόσφατες εκλογές, οι Δημοκρατικοί ανέλαβαν τόσο τον έλεγχο των πολιτειακών νομοθετικών σωμάτων όσο και τη θέση του κυβερνήτη σε πέντε πολιτείες εκτός συμφωνίας: Αριζόνα, Μίσιγκαν, Νεβάδα, Πενσιλβάνια και Ουισκόνσιν. Οι πολιτείες αυτές διαθέτουν συνολικά 61 εκλεκτορικές ψήφους, αριθμός που θα μπορούσε να καλύψει το απαιτούμενο όριο, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητες εγκρίσεις.

Με την πρωτοβουλία τους, οι υποστηρικτές θέλουν να αποφύγουν την επανάληψη όσων συνέβησαν το 2000 και το 2016: τότε πρόεδροι εξελέγησαν ο Τζορτζ Ου. Μπους και ο Ντόναλντ Τραμπ αντίστοιχα, αν και οι Δημοκρατικοί αντίπαλοί τους είχαν πάρει περισσότερες ψήφους σε ολόκληρη τη χώρα.

Θετικά για την πρόταση έχει εκφραστεί, όπως αναφέρει η Washington Post, και ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνια Τζος Σαπίρο, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028. Σε συνέντευξή του στο podcast «Pod Save America», είπε ότι «το σημαντικότερο είναι να ακούγεται και να γίνεται σεβαστή η βούληση του λαού».

Η αλλαγή, κατά την εφημερίδα, θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει ουσιαστικά τις προεκλογικές εκστρατείες για την προεδρία, καθώς οι υποψήφιοι θα αναζητούσαν ψήφους σε όλη τη χώρα και όχι μόνο σε λίγες αμφίρροπες πολιτείες. Για όσους στηρίζουν το σχέδιο, αυτό θα απαιτούσε ευρύτερη εκλογική απήχηση. Οι πολέμιοί του, αντίθετα, εκτιμούν ότι οι μικρότερες πολιτείες θα παραμερίζονταν και η προσοχή θα στρεφόταν σε πολυπληθείς πολιτείες, όπως η Καλιφόρνια, το Τέξας και η Φλόριντα.

Συνταγματικές ενστάσεις και νομικές δυσκολίες για το σχέδιο

Κατά τους επικριτές, η πρόταση δεν μπορεί να εφαρμοστεί με πολιτειακούς νόμους, καθώς μια τέτοια αλλαγή προϋποθέτει αναθεώρηση του Συντάγματος. Ο Ντάνιελ Λένινγκτον, αντιπρόεδρος του συντηρητικού Wisconsin Institute for Law and Liberty, ανέφερε στην Washington Post ότι όσοι αντιτίθενται στο σχέδιο είναι έτοιμοι να κινηθούν νομικά.

Ένα κρίσιμο ερώτημα, όπως αναδεικνύεται στο δημοσίευμα, είναι αν η συμφωνία των πολιτειών χρειάζεται έγκριση από το Κογκρέσο. Παρότι ορισμένοι υποστηρικτές θεωρούν πως δεν απαιτείται, δηλώνουν ότι θα επιδιώξουν να την εξασφαλίσουν. Αμφισβητείται επίσης αν ο πρόεδρος θα είχε τη δυνατότητα να ασκήσει βέτο.

Ο Ντέρεκ Μίλερ, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Notre Dame, τον οποίο παραθέτει η εφημερίδα, εκτιμά πως οι προσφυγές ενδέχεται να εστιάσουν στην άνιση μεταχείριση των ψηφοφόρων. Οι κανόνες για την ταυτοποίηση, την επιστολική και την πρόωρη ψήφο διαφέρουν από πολιτεία σε πολιτεία, ενώ πιθανές ενστάσεις αφορούν και τις προϋποθέσεις κατοικίας. Κατά τον ίδιο, την υπόθεση πιθανότατα θα εξετάσουν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ και ανώτατα δικαστήρια πολιτειών.

Διαφορετικές απόψεις για την πρόταση και μεταξύ Δημοκρατικών

Η υποστήριξη στην πρωτοβουλία δεν είναι ομόφωνη ούτε στους κόλπους των Δημοκρατικών, σημειώνει η Washington Post. Ο εκλεγμένος κυβερνήτης του Ουισκόνσιν Ντέιβιντ Κρόουλι υποστήριξε την υπέρβαση του συστήματος του Εκλεκτορικού Κολεγίου. Ο εκλεγμένος κυβερνήτης της Νεβάδας Άαρον Φορντ, ωστόσο, δεν έχει δεσμευτεί ότι θα εγκρίνει τη συμφωνία, ενώ η κυβερνήτης της Αριζόνας Κέιτι Χομπς δεν ξεκαθάρισε αν τη στηρίζει. Η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι το 2019 παρόμοιο νομοσχέδιο στη Νεβάδα δεν προχώρησε, καθώς ασκήθηκε βέτο από τον τότε Δημοκρατικό κυβερνήτη Στιβ Σίσολοκ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει πως η πρόταση θα μπορούσε να μειώσει τον ρόλο των μικρότερων πολιτειών στις προεδρικές εκλογές.