Πάγος στο παρμπρίζ με θετική θερμοκρασία; Πώς γίνεται

Πάγος στο παρμπρίζ και το κινητό να δείχνει θερμοκρασία πάνω από το μηδέν: είναι μια πρωινή εικόνα που μοιάζει αντιφατική. Όμως η εφαρμογή συνήθως εμφανίζει τη θερμοκρασία του αέρα, όχι του τζαμιού. Το παρμπρίζ μπορεί να έχει ψυχθεί κάτω από τους 0°C και, αν υπάρχει αρκετή υγρασία, να καλυφθεί με πάχνη ή παγωμένη δροσιά.

Η διαφορά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ένδειξη είναι λανθασμένη. Σε μια καθαρή νύχτα, το ίδιο το αυτοκίνητο και το έδαφος γύρω του μπορούν να κρυώσουν περισσότερο από τον αέρα στο ύψος όπου γίνεται η μετεωρολογική μέτρηση.

Γιατί σχηματίζεται πάγος στο παρμπρίζ με θετική ένδειξη;

Όταν το αυτοκίνητο μένει εκτεθειμένο τη νύχτα, οι επιφάνειές του χάνουν θερμότητα εκπέμποντας υπέρυθρη ακτινοβολία προς τον ουρανό. Αν η απώλεια είναι μεγαλύτερη από τη θερμότητα που λαμβάνουν, η θερμοκρασία τους πέφτει.

Το γυαλί και το μέταλλο μπορούν να αποβάλλουν αποτελεσματικά θερμότητα. Ένα αυτοκίνητο σταθμευμένο σε ανοιχτό χώρο μπορεί έτσι να ψυχθεί γρήγορα, ενώ το παρμπρίζ του μπορεί σε μια καθαρή νύχτα να βρεθεί αρκετούς βαθμούς κάτω από τη θερμοκρασία του γύρω αέρα.

Αν, για παράδειγμα, ο αέρας είναι στους +2°C και το τζάμι στους -1°C, οι δύο μετρήσεις δεν συγκρούονται: αφορούν διαφορετικά πράγματα. Εφόσον υπάρχει αρκετή υγρασία, η ψυχρή επιφάνεια μπορεί να αποκτήσει πάχνη, παρότι η ένδειξη του αέρα παραμένει θετική.

Τι ρόλο παίζουν ο καθαρός ουρανός και η άπνοια;

Ο ουρανός χωρίς σύννεφα ευνοεί τη νυχτερινή ψύξη. Τα νέφη απορροφούν μέρος της ακτινοβολίας που ανεβαίνει και την επανεκπέμπουν προς τα κάτω, περιορίζοντας την απώλεια θερμότητας από το έδαφος.

Γι’ αυτό μια καθαρή και ήρεμη νύχτα είναι συνήθως πιο ευνοϊκή για πάχνη από μια νύχτα με συννεφιά και άνεμο. Η υγρασία παραμένει απαραίτητο μέρος της εικόνας: το κρύο τζάμι από μόνο του δεν αρκεί για να εξηγήσει την εμφάνιση πάγου.

Το έδαφος, καθώς ψύχεται, ψύχει και τον αέρα που βρίσκεται σε επαφή μαζί του. Σε ήρεμες συνθήκες, τα χαμηλότερα στρώματα μπορεί να γίνουν ψυχρότερα από τον αέρα ψηλότερα. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται θερμοκρασιακή αναστροφή.

Πού μετριέται η θερμοκρασία που βλέπουμε;

Οι μετεωρολογικές μετρήσεις θερμοκρασίας αέρα γίνονται σε ελεγχόμενες συνθήκες, μέσα σε μετεωρολογικό κλωβό. Η διεθνής οδηγία προβλέπει ύψος αισθητήρα από 1,25 έως 2 μέτρα πάνω από το έδαφος. Η θερμοκρασία της ίδιας της επιφάνειας είναι διαφορετική μέτρηση.

Η διαφορά φάνηκε σε πείραμα της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, με αίθριο ουρανό και άπνοια. Ο αισθητήρας στα δύο μέτρα έφτασε στους 34°F, δηλαδή περίπου +1,1°C, ενώ κοντά στο έδαφος η θερμοκρασία έφτασε στους 32°F, δηλαδή 0°C.

Παίζει ρόλο και το πού βρίσκεται ο σταθμός. Ένα χαμηλό σημείο, όπως μια κοιλάδα, μπορεί να συγκεντρώνει ψυχρότερο αέρα από μια πιο υπερυψωμένη θέση. Μια μέτρηση από κοντινή περιοχή δίνει χρήσιμη εικόνα, αλλά δεν περιγράφει κατ’ ανάγκη ακριβώς το σημείο όπου έχουμε παρκάρει.

Στην Ελλάδα, ένας κοντινός σταθμός του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ή της ΕΜΥ μπορεί να βοηθήσει στην τοπική εικόνα. Η ένδειξή του, ωστόσο, αφορά τον σταθμό και όχι κατ’ ανάγκη το σημείο όπου βρίσκεται το αυτοκίνητο.

Η πάχνη είναι πάντα παγωμένη δροσιά;

Υπάρχουν δύο τρόποι να εμφανιστεί πάγος στο τζάμι. Στον πρώτο, οι υδρατμοί μετατρέπονται απευθείας σε κρυστάλλους πάγου πάνω στην πολύ ψυχρή επιφάνεια. Στον δεύτερο, σχηματίζεται πρώτα υγρή δροσιά, η οποία στη συνέχεια παγώνει όταν η θερμοκρασία της επιφάνειας πέσει κάτω από το μηδέν.

Το σημείο δρόσου βοηθά να καταλάβουμε τον ρόλο της υγρασίας: είναι η θερμοκρασία στην οποία ο αέρας γίνεται κορεσμένος και οι υδρατμοί συμπυκνώνονται. Η τιμή του εξαρτάται από την υγρασία και την πίεση.

Υπάρχει και διαφορετικός μηχανισμός σε συνθήκες ομίχλης: υπέρψυκτα σταγονίδια μπορούν να παγώσουν όταν αγγίξουν μια επιφάνεια κάτω από τους 0°C. Αυτός ο πάγος δεν σχηματίζεται με την απευθείας απόθεση υδρατμών.

Γιατί το παρμπρίζ μπορεί να έχει πάχνη ενώ ο δρόμος όχι;

Οι γειτονικές επιφάνειες δεν χάνουν όλες θερμότητα με τον ίδιο ρυθμό. Το παρμπρίζ και το γρασίδι μπορούν να ψυχθούν γρηγορότερα από το οδόστρωμα, το οποίο βρίσκεται σε θερμική επαφή με το θερμότερο έδαφος από κάτω.

Έτσι εξηγείται γιατί μπορεί να δούμε πάχνη στο αυτοκίνητο ή σε ένα χωράφι, ενώ η διπλανή άσφαλτος δεν έχει καλυφθεί.

Για μια πιο χρήσιμη εκτίμηση πριν από το πρωινό ξεκίνημα, δεν κοιτάμε μόνο τον αριθμό στην εφαρμογή. Συνεκτιμούμε την πρόβλεψη για καθαρό ουρανό και ασθενείς ανέμους, μαζί με την υγρασία ή το σημείο δρόσου.

Αν υπάρχει κατάλληλος στεγασμένος χώρος, η στάθμευση κάτω από κάλυμμα ή σε κλειστό χώρο περιορίζει την άμεση έκθεση του αυτοκινήτου στον ουρανό, χωρίς να εγγυάται ότι δεν θα σχηματιστεί πάγος.