Η «ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής» των Ευρωπαίων: Τι γίνεται αν η Τουρκία το «τραβήξει»

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης ζήτησε σήμερα από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός να ενημερώσει εγκαίρως τους ομολόγους του, στο επόμενο Συμβούλιο Κορυφής, στις 13 Νοεμβρίου, για το ενδεχόμενο ενεργοποίησης της Ρήτρας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνδρομής.

Ο Νικόλας Φαραντούρης υπογράμμισε ότι «Ο πρωθυπουργός οφείλει να ενημέρωσει από τώρα τους εταίρους στην ΕΕ ότι εάν η Τουρκία προχωρήσει στις απειλές της με παρεμπόδιση ή επίθεση, η Ελλάδα θα ζητήσει την ενεργοποίηση της Ρήτρας Αμοιβαίας Συνδρομής του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης ΕΕ» και πρόσθεσε πως «σε μια τέτοια περίπτωση τα υπόλοιπα κράτη μέλη υποχρεούνται να συνδράμουν με όλα τα μέσα: στρατιωτικά, οικονομικά, επιχειρησιακά, ψηφιακά».

 Το άρθρο 42 παρ. 7 της Συνθήκης ΕΕ

Το άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης ΕΕ θεσπίζει σαφή νομική και πολιτική υποχρέωση συλλογικής ασφάλειας ανάμεσα στα ευρωπαϊκά κράτη:

«Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους».

Η διάταξη επιβάλλει στα κράτη μέλη να βοηθήσουν το μέλος που δέχεται επίθεση. Η υποστήριξη είναι δυνατόν να περιλαμβάνει στρατιωτικά μέσα, αλλά και υλικοτεχνική, οικονομική, διοικητική ή ψηφιακή συνδρομή.

Μία φορά μόνο έχει εφαρμοστεί η ρήτρα, από τη Γαλλία, έπειτα από τις τρομοκρατικές επιθέσεις που σημειώθηκαν στο Παρίσι στις 17 Νοεμβρίου 2015.

Τότε, η Γαλλία προτίμησε το άρθρο 42 παρ. 7 αντί της «ρήτρας αλληλεγγύης», που προβλέπεται στο άρθρο 222 της ΣΛΕΕ.

Η ενεργοποίηση του άρθρου 42 παρ. 7 γίνεται διμερώς μεταξύ κρατών μελών, χωρίς να απαιτούνται οι χρονοβόρες ή περίπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες των επίσημων οργάνων της ΕΕ. Ο τότε Γάλλος υπουργός Άμυνας Jean-Yves Le Drian είχε χαρακτηρίσει την επιλογή, πάνω απ’ όλα, πολιτική κίνηση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πολιτική αλληλεγγύη εξέφρασαν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ άλλων, ανέλαβαν υποστηρικτικά καθήκοντα ή έστειλαν δυνάμεις σε ειρηνευτικές αποστολές στην Αφρική, όπως στο Μάλι και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Έτσι, η Γαλλία μπόρεσε να αποσύρει δικά της στρατεύματα από εκεί και να τα μεταφέρει στις επιχειρήσεις εναντίον του ISIS στη Συρία και το Ιράκ, καθώς και στην ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας. Παράλληλα, ενδυναμώθηκαν άμεσα η συνεργασία των μυστικών υπηρεσιών και η αντιτρομοκρατική δράση εντός της ΕΕ.

Ο Νικόλας Φαραντούρης σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας πρέπει να θέσει το ζήτημα στους εταίρους και στους ομολόγους του στο άτυπο Συμβούλιο Κορυφής της 13ης Νοεμβρίου:

«Να προειδοποιήσει τους ομολόγους του ότι η Ελλάδα θα ενεργοποιήσει το άρθρο 42 παράγραφος 7, σε περίπτωση που η Τουρκία παρεμποδίσει στρατιωτικά την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού πρότζεκτ, απειλήσει και θίξει τα συμφέροντα και τα δικαιώματα της πατρίδας μας. Οφείλει να προειδοποιήσει ότι πλέον η ενεργοποίηση του άρθρου 42 παράγραφος 7 θα είναι αναπόφευκτη. Και να το κάνει από τώρα».

Δείτε τις δηλώσεις του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ: