G20 στην Ατλάντα: Διπλωματικό θρίλερ με την άρνηση των Ευρωπαίων να φωτογραφηθούν με τον Λαβρόφ

Στην Ατλάντα των ΗΠΑ άρχισε την Παρασκευή (30/10) η διήμερη σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της G20 χωρίς την καθιερωμένη «οικογενειακή φωτογραφία», καθώς Ευρωπαίοι διπλωμάτες δεν δέχθηκαν να σταθούν στο πλευρό του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ. Η αμερικανική προεδρία ματαίωσε τελικά τη φωτογράφιση, με τη συνάντηση να διεξάγεται υπό τη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία, της κρίσης στο Ιράν και των αυξημένων τιμών ενέργειας.

Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, με εκπροσώπους των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη να συμμετέχουν, μεταξύ αυτών και ο Ρώσος ομόλογός του.

Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) και το Reuters μεταδίδουν ότι η σύνοδος διεξάγεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο: οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις επιβαρύνουν την παγκόσμια οικονομία και δυσχεραίνουν τη συνεννόηση μεταξύ των χωρών της G20.

Μιλώντας στην έναρξη, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την περίοδο «αποφασιστική στιγμή» για τον κόσμο και προειδοποίησε πως οι αλληλένδετες οικονομικές και γεωπολιτικές κρίσεις απειλούν τα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομικής τάξης.

Η οικογενειακή φωτογραφία της G20 που ματαιώθηκε

Πριν καν ξεκινήσουν οι επίσημες συνομιλίες έγινε εμφανής η ένταση. Αρκετοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες αντιτάχθηκαν στο να φωτογραφηθούν μαζί με τον Σεργκέι Λαβρόφ, λόγω της συνεχιζόμενης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Όπως αναφέρει το Associated Press, ορισμένοι έφτασαν να απειλήσουν ότι θα αποχωρούσαν από τη φωτογράφιση αν έπαιρνε μέρος ο Ρώσος υπουργός.

Μεταξύ των αρχικών προτάσεων ήταν να γίνουν δύο φωτογραφίσεις: η μία με τον Λαβρόφ και η άλλη χωρίς εκείνον.

Ο Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε τελικά να ακυρώσει εντελώς την παραδοσιακή «οικογενειακή φωτογραφία». Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι εκτίμησε πως η αντιπαράθεση θα απομάκρυνε την προσοχή από τις εργασίες της συνόδου.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, τόνισε πως δεν είναι δυνατόν να παρουσιαστεί εικόνα ομαλών σχέσεων με τη Μόσχα όσο μαίνεται ο πόλεμος.

Η ακύρωση της φωτογράφισης δεν εμποδίζει τον Λαβρόφ να λάβει κανονικά μέρος στις συνομιλίες.

Ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή ξεκαθάρισε ότι η παρουσία του στη σύνοδο «σε καμία περίπτωση δεν νομιμοποιεί τις πράξεις του ούτε τις θέσεις του», προσθέτοντας πως οι ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να στηρίζουν την Ουκρανία.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία κρατά σε εκκρεμότητα τις συνομιλίες

Η παρουσία του Λαβρόφ στη σύνοδο συμπίπτει με μια περίοδο αδιεξόδου στις ειρηνευτικές προσπάθειες για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Από τις αρχές του έτους οι διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά παγώσει. Παράλληλα, εξετάζεται να συναντηθούν εκ νέου τον Νοέμβριο εκπρόσωποι της Ρωσίας, της Ουκρανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Μέχρι στιγμής, η Ουάσιγκτον δεν έχει ανακοινώσει επίσημα ότι θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση.

Σύμφωνα με το AFP, βαθύς διχασμός επικρατεί μεταξύ των χωρών της G20 για την αντιμετώπιση της Ρωσίας, ενώ οι Ευρωπαίοι επιμένουν στη στήριξη του Κιέβου.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει παράλληλα καλέσει τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, στη σύνοδο κορυφής της G20, η οποία είναι προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο στο Μαϊάμι.

Η Μόσχα, ωστόσο, δεν έχει απαντήσει ακόμη αν ο Πούτιν θα αποδεχθεί την πρόσκληση.

Ιράν και ενεργειακή ασφάλεια στο τραπέζι της G20

Εκτός από την Ουκρανία, οι υπουργοί Εξωτερικών αναμένεται να εξετάσουν τις συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους.

Στις στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς που θα συζητηθούν περιλαμβάνονται τα Στενά του Ορμούζ, η Ερυθρά και η Μαύρη Θάλασσα, καθώς και η Νότια Σινική Θάλασσα.

Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι οι συνομιλίες θα εστιάσουν στις ενεργειακές προκλήσεις και στο πώς οι χώρες μπορούν από κοινού να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων.

Συζητήθηκε επίσης η ανάγκη για επαρκή ενεργειακή τροφοδοσία, προκειμένου να αναπτυχθούν νέες τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου και οι απειλές για το διεθνές εμπόριο προσθέτουν πίεση, την ώρα που οι χώρες επιχειρούν να περιορίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις των συγκρούσεων.

Η Νότια Αφρική μένει εκτός, ενώ η Πολωνία προσκαλείται

Αντιδράσεις έχει προκαλέσει και ο κατάλογος των συμμετεχόντων στη σύνοδο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσκάλεσαν τη Νότια Αφρική, ιδρυτικό μέλος της G20, εν μέσω της έντονης αντιπαράθεσης της χώρας με την κυβέρνηση Τραμπ.

Η Ουάσιγκτον έχει αποδώσει στην Πρετόρια διακρίσεις και διώξεις κατά των Αφρικάνερ, απογόνων Ευρωπαίων εποίκων. Η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής απορρίπτει τις κατηγορίες.

Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ απηύθυναν πρόσκληση στην Πολωνία, καθώς επιθυμούν να ενταχθεί ως πλήρες μέλος στην ομάδα.

Στη σύνοδο δεν συμμετέχει ούτε η Ουκρανία, παρότι είχε λάβει πρόσκληση ως φιλοξενούμενη σε προηγούμενες συνεδριάσεις της G20.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι αυτή τη φορά η κυβέρνηση αποφάσισε να καλέσει μόνο τα επίσημα μέλη της ομάδας, πέρα από τις χώρες στις οποίες απηύθυνε ειδική πρόσκληση.

Οι αμερικανικές εκλογές και η σύνοδος στο Μαϊάμι στο επίκεντρο

Η συνάντηση στην Ατλάντα διεξάγεται τέσσερις μόλις ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις 3 Νοεμβρίου. Η ψηφοφορία θα καθορίσει τους νέους πολιτικούς συσχετισμούς στο Κογκρέσο.

Η συνάντηση λειτουργεί επίσης ως προετοιμασία για τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της G20, η οποία έχει οριστεί για τον Δεκέμβριο στο γκολφ κλαμπ του Ντόναλντ Τραμπ, κοντά στο Μαϊάμι.

Ως προεδρεύουσα της G20 για το 2026, η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να θέσει εκ νέου τις προτεραιότητες του οργανισμού, συνδέοντας την οικονομική ευημερία με τη διεθνή ασφάλεια.

Οι συμμετέχοντες, ωστόσο, έχουν βαθιές διαφωνίες, γεγονός που δυσχεραίνει τη διαμόρφωση κοινών θέσεων.

Μετά την ολοκλήρωση της διήμερης συνόδου το Σάββατο (31/10), δεν προβλέπεται να δημοσιοποιηθεί κοινό ανακοινωθέν. Αντ’ αυτού, θα εκδοθεί μόνο κείμενο συμπερασμάτων από την αμερικανική προεδρία.

Η ματαίωση της καθιερωμένης φωτογραφίας στην Ατλάντα αποτυπώνει ανάγλυφα το κλίμα: οι υπουργοί από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου κάθονται στο ίδιο τραπέζι, αλλά οι διαφωνίες τους τούς εμποδίζουν ακόμη και να σταθούν μαζί μπροστά στον φωτογραφικό φακό.