Πρωτοβάθμια φροντίδα: Πώς μπορεί να αλλάξει τον χάρτη της υγείας – Η αξία της πρόληψης στο Υγεία πάνω απ’ όλα

Στο έκτο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», η ενότητα «Η Αξία της Πρόληψης: Πώς η Πρωτοβάθμια Φροντίδα μπορεί να αλλάξει τον Χάρτη της Υγείας» εστίασε στα αποτελέσματα του «Προλαμβάνω», στα προσεχή προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και στην επανεκκίνηση της δράσης για την παχυσαρκία. Τη συζήτηση συντόνισε ο αρχισυντάκτης της Realnews, Αλέξανδρος Κόντης, με συνομιλητές τη Γενική Γραμματέα Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, τον Chief Operating Officer του Ομίλου ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Νικόλαο Μαραθιά, και τη Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, παθολόγο και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ.

Τη σύνδεση της πρόληψης με τη μακροζωία και την καλύτερη ποιότητα ζωής υπογράμμισε η κα Ψαλτοπούλου, σημειώνοντας πως η σημασία της αναγνωριζόταν ήδη από την εποχή του Ιπποκράτη. Το «Προλαμβάνω», όπως ανέφερε, αποτέλεσε το πρώτο οργανωμένο, ψηφιοποιημένο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου στην Ελλάδα, φέρνοντάς την στο επίπεδο των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών. Οι πολίτες λαμβάνουν ενημέρωση απευθείας στο κινητό τους για εξετάσεις μαστογραφίας, καθώς και για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ως επόμενες προτεραιότητες έθεσε την ενίσχυση της συμμετοχής και την εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για όλους: «Φανταστείτε πληθυσμούς σε αγροτικές περιοχές, στο βουνό, σε νησιά». Το χαρακτήρισε «μια αρχή». Παράλληλα, εξήγησε ότι το πρόγραμμα, μαζί με το ψηφιακό αποθετήριο εργαστηριακών εξετάσεων και τα εθνικά αρχεία νεοπλασιών, θα προσφέρει δεδομένα για τη διαμόρφωση στρατηγικών ανά περιοχή και ηλικιακή ομάδα.

Περίπου 7 εκατομμύρια πολίτες έχουν κλείσει εξετάσεις μέσω του «Προλαμβάνω», σύμφωνα με την κα Κράββαρη, ενώ σχεδόν μισό εκατομμύριο εντοπίστηκαν έγκαιρα με ευρήματα που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση. «Δεν μιλάμε μόνο για διαγνώσεις, μιλάμε για πραγματικές ιστορίες πολιτών που άλλαξε η ζωή τους», τόνισε. «Η πρόληψη είναι πλέον κεντρική πολιτική προτεραιότητα για μας. Είναι αλλαγή παραδείγματος στη δημόσια υγεία σήμερα», πρόσθεσε. Η συνέχιση του προγράμματος έχει εξασφαλιστεί με εθνικούς πόρους έως το 2030 και συνολικό προϋπολογισμό 300 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, μελέτες κόστους-αποτελεσματικότητας από ελληνικά πανεπιστήμια αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στον Δεκέμβριο.

Η Γενική Γραμματέας ανακοίνωσε ότι ετοιμάζεται πιλοτικό πρόγραμμα για τον καρκίνο του πνεύμονα, ενώ ξεκινά και πιλοτικό πρόγραμμα για τον καρκίνο του δέρματος. Στη δεύτερη δράση προβλέπεται ιδιαίτερη μέριμνα για ευάλωτες ομάδες, μεταξύ αυτών οι αλιείς, που δέχονται μεγαλύτερη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Όσον αφορά την παχυσαρκία, έχει εξασφαλιστεί η σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Επιτροπής Δημόσιας Υγείας. Η επανεκκίνηση του προγράμματος αναμένεται έως το τέλος του μήνα, ώστε οι δικαιούχοι να έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τους οκτώ προβλεπόμενους κύκλους.

Πάνω από 3 εκατομμύρια εξετάσεις πραγματοποιήθηκαν στις δομές του Ομίλου ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ μέσω του «Προλαμβάνω», ανέφερε ο κ. Μαραθιάς. Επικαλούμενος ευρωπαϊκές μελέτες, σημείωσε ότι κάθε ευρώ που κατευθύνεται στην πρόληψη αποδίδει 7 ευρώ στο σύστημα υγείας. Έθεσε, ωστόσο, θέμα αποζημιώσεων: «Δεν αναζητάμε μια άκριτη αύξηση τιμών. Πρέπει να συνδεθούν τα αποτελέσματα και οι εξετάσεις με την ποιότητα». Όπως επισήμανε, ο όμιλος έχει περισσότερες από 800 διαπιστευμένες εξετάσεις, αλλά ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει όλους τους παρόχους με ενιαίες τιμές. Ανέφερε ακόμη ότι στην Ευρώπη το clawback παραμένει κάτω από 10%, ενώ στην Ελλάδα ανέρχεται σε 20–25% για τα βιολογικά υγρά και 45% για τις απεικονιστικές εξετάσεις. «Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι βιώσιμο», τόνισε.

Απαντώντας στο αίτημα για μεγαλύτερη κρατική συμμετοχή, η κα Κράββαρη είπε ότι το θέμα εξετάζεται, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Ολοκληρώνοντας, υπογράμμισε την ανάγκη σύμπραξης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, της κοινωνίας των πολιτών και της επιστημονικής κοινότητας για «τη νέα σελίδα που έχει ήδη ξεκινήσει γύρω από τη δημόσια υγεία στη χώρα μας».

Με κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», το συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026» διοργανώνεται από τη Next is Now και την DOME Consulting. Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας. Οι εργασίες μεταδίδονται διαδικτυακά μέσω του ygeiasummit.gr και των enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr, ενώ εκτενή αποσπάσματα προβάλλονται από τον Real FM 97,8.

Χρυσοί χορηγοί: ELPEN, DEMO
Ασημένιοι χορηγοί: Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett, Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ
Χορηγοί: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM, Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης»
Χορηγοί επικοινωνίας: oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews, real.gr