ΕΣΥ: Νέος υγειονομικός χάρτης και αλλαγές στα οργανογράμματα των νοσοκομείων στο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026»

Οι ειδικότητες όπου καταγράφονται τα μεγαλύτερα κενά, οι 8.000 θέσεις νοσηλευτών και η επιδίωξη να μειωθούν οι ελλείψεις στο 15%. Οι προτάσεις Βιλδιρίδη, Βαλτά και Σουλιώτη για το σύστημα υγείας του 2030.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου Υγείας για το ΕΣΥ των επόμενων ετών περιλαμβάνει νέα υγειονομική χαρτογράφηση και αναθεώρηση των οργανογραμμάτων των δημόσιων νοσοκομείων. Επιδίωξη είναι να κατανέμεται καλύτερα το προσωπικό και να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες σε κάθε περιοχή.

Στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, υπογράμμισε πως χρειάζεται επικαιροποίηση των οργανικών θέσεων. Όπως εξήγησε, αυτές δεν αντιστοιχούν σήμερα ούτε στις ανάγκες των νοσοκομείων ούτε στην αναβάθμιση των υποδομών τους.

Η ακτινολογία, η νεφρολογία και η γενική ιατρική είναι οι ειδικότητες στις οποίες καταγράφονται οι μεγαλύτερες ελλείψεις ιατρικού προσωπικού, σύμφωνα με την ίδια. Η γενική γραμματέας αναφέρθηκε επίσης σε προβλήματα που παραμένουν σε ορισμένες περιοχές, μεταξύ των οποίων και η Κως.

Η συζήτηση με τίτλο «Το Σύστημα Υγείας του 2030: Από το ΕΣΥ του Σήμερα στο Σύστημα Υγείας του Αύριο» κάλυψε τις παρεμβάσεις για το προσωπικό, τη χρηματοδότηση, την πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας, καθώς και τη συμβολή των φαρμακείων.

Στη συζήτηση έλαβαν μέρος ο Απόστολος Βαλτάς, επικεφαλής του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), και ο Κυριάκος Σουλιώτης, καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Τη συζήτηση συντόνισε ο Μάνος Νιφλής, γενικός διευθυντής των enikos.gr και enikonomia.gr.

Νέα οργανογράμματα για τα δημόσια νοσοκομεία

«Για να μην ωραιοποιούμε τα πράγματα», είπε η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, τονίζοντας ότι η ορθολογικότερη κατανομή του προσωπικού συνιστά σημαντικό βήμα προόδου, χωρίς όμως να διασφαλίζει από μόνη της τη βιωσιμότητα του συστήματος σε βάθος χρόνου.

Η κατάρτιση του νέου υγειονομικού χάρτη βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, ανέφερε, σημειώνοντας ότι θα διευκολύνει τον ανασχεδιασμό των υπηρεσιών και θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού.

Η ολοκλήρωση του σχεδίου, ωστόσο, προϋποθέτει θεσμικές παρεμβάσεις και την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία χρονοβόρα. Η γενική γραμματέας εξέφρασε επιφυλάξεις για το αν θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες.

Σύμφωνα με την ίδια, το σύστημα υγείας χρειάζεται να ενισχύσει τη συνέχεια της φροντίδας και να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη γηριατρική, την αποκατάσταση και την ανακουφιστική φροντίδα. Πρόκειται για πεδία που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί επαρκώς στον τρόπο λειτουργίας του.

Κενά στις ειδικότητες και 8.000 θέσεις νοσηλευτών

Από το 2019, το ιατρικό και νοσηλευτικό δυναμικό του ΕΣΥ έχει ενισχυθεί κατά 11,6%, ανέφερε η γενική γραμματέας, στο πλαίσιο της συζήτησης για τη στελέχωση. Πρόσθεσε ότι από το 2023 οι θέσεις κατανέμονται με νέα μεθοδολογία, η οποία λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Στην πιο πρόσφατη προκήρυξη για θέσεις ιατρών, υπήρξε ενδιαφέρον για το 82% των θέσεων, σύμφωνα με τη γενική γραμματέα. Η ίδια απέδωσε την εξέλιξη στην εφαρμογή στοχευμένων οικονομικών και θεσμικών κινήτρων.

Για τη στελέχωση του νοσηλευτικού προσωπικού χρησιμοποιείται αναλογία 1,8 έως 2,1 νοσηλευτών για κάθε κατειλημμένη κλίνη. Ακολουθώντας αυτό το μοντέλο, τα τελευταία χρόνια έχουν κατανεμηθεί 8.000 μόνιμες θέσεις νοσηλευτών. Με την επιπλέον κατανομή που σχεδιάζεται, το ποσοστό των κενών οργανικών θέσεων προβλέπεται να μειωθεί από 20% σε 15% έως το τέλος του 2026.

Η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει τους περισσότερους γιατρούς ανά 1.000 κατοίκους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τον υψηλό αριθμό, όμως, υπάρχουν μεγάλες ανισότητες τόσο στη γεωγραφική κατανομή όσο και στις ειδικότητες.

Τα κίνητρα στην αναισθησιολογία έχουν αρχίσει να φέρνουν αποτέλεσμα, με προβλήματα στελέχωσης στην Ξάνθη και την Καβάλα να έχουν αντιμετωπιστεί, όπως σημείωσε. Οι μεγαλύτερες ελλείψεις πλέον αφορούν την ακτινολογία, τη νεφρολογία και τη γενική ιατρική, ενώ στην Κω παραμένουν δυσκολίες στην κάλυψη θέσεων παθολόγων.

Στελέχωση στα νησιά και δίκτυο διασυνδεδεμένων νοσοκομείων

Για την κάλυψη των αναγκών στα νησιά, η γενική γραμματέας μίλησε για τη σταδιακή εφαρμογή νέων πρακτικών. Μεταξύ αυτών είναι η τακτική αποστολή ομάδων γιατρών, οι οποίες θα εξυπηρετούν περιστατικά που δεν είναι επείγοντα.

Η Κάλυμνος αποτέλεσε το παράδειγμα που έφερε, εξηγώντας ότι η επίσκεψη ομάδων γιατρών ακόμη και τρεις φορές την εβδομάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει καλύτερα το διαθέσιμο προσωπικό.

Η γενική γραμματέας παραδέχθηκε, παράλληλα, ότι αρκετοί πολίτες δεν γνωρίζουν σε ποια υγειονομική δομή μπορούν να απευθυνθούν. Η δημιουργία του νέου υγειονομικού χάρτη αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.

Ο Κυριάκος Σουλιώτης τόνισε από την πλευρά του ότι τα νοσοκομεία δεν είναι δυνατόν να λειτουργούν ανεξάρτητα μεταξύ τους. Παρουσίασε πρόταση μελέτης της διαΝΕΟσις για ένα δίκτυο διασυνδεδεμένων δομών, όπου κεντρική θέση θα έχουν τα μεγάλα πανεπιστημιακά νοσοκομεία, μαζί με περιφερειακές μονάδες και υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι τα νοσοκομεία της περιφέρειας θα μπορούσαν να διαχειρίζονται το 80% έως 90% των περιστατικών, περιορίζοντας τις μετακινήσεις ασθενών προς μεγάλα νοσοκομεία.

Η υγειονομική δαπάνη φτάνει τα 20 δισ. ευρώ

Για τη χρηματοδότηση του συστήματος μίλησε ο Κυριάκος Σουλιώτης, αναφέροντας πως η ετήσια συνολική δαπάνη υγείας στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον κοντά στα 20 δισ. ευρώ, ενώ πριν από πέντε χρόνια ανερχόταν σε περίπου 15 δισ. ευρώ.

Παρότι, όπως είπε, η αύξηση των δαπανών κινείται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τα ευρωπαϊκά επίπεδα, εξαιτίας της χαμηλής αφετηρίας που είχε διαμορφωθεί την περίοδο των μνημονίων.

Για το υψηλό επίπεδο ιδιωτικών δαπανών, ανέφερε πως ένας από τους λόγους είναι ότι οι πολίτες θέλουν να αποφεύγουν τις αναμονές και να επιλέγουν οι ίδιοι τον γιατρό ή τη δομή υγείας που θα επισκεφθούν.

Τα στοιχεία ερευνών που παρουσίασε δείχνουν ότι το 38% προτίθεται να πληρώσει ιδιωτικά για υπηρεσίες υγείας, ενώ το 69% των Ελλήνων εκτιμά ότι στη χώρα δεν υπάρχει επαρκής αριθμός γιατρών.

Όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα, ποσοστά αποδοχής άνω του 80% συγκεντρώνουν παρεμβάσεις όπως το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», η αναβάθμιση των υποδομών στα νοσοκομεία, η διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους από φαρμακεία και η ηλεκτρονική κράτηση ραντεβού, πρόσθεσε.

Βαλτάς: Πρόσβαση στον φάκελο υγείας και νέες υπηρεσίες στα φαρμακεία

Ο Απόστολος Βαλτάς υπογράμμισε ότι πρέπει να ενισχυθεί η συμμετοχή των φαρμακείων στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί στη θεσμική κατοχύρωση υπηρεσιών που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Στις υπηρεσίες αυτές συγκαταλέγονται η αξιολόγηση της φαρμακευτικής αγωγής, οι προληπτικοί έλεγχοι και η προσφορά επιπλέον υπηρεσιών υγείας.

Ο ίδιος τόνισε ιδιαίτερα ότι οι φαρμακοποιοί χρειάζεται να έχουν πρόσβαση στις αναγκαίες πληροφορίες του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας, προκειμένου να συμβάλλουν στην πιο ασφαλή χρήση των φαρμάκων.

Σχολιάζοντας και τις ελλείψεις φαρμάκων, σημείωσε ότι το πρόβλημα συνδέεται με τις χαμηλές τιμές, τις μικρότερες ποσότητες που διοχετεύονται στην αγορά και τις εξαγωγές. Παράλληλα, ζήτησε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των φαρμακείων σε μικρούς οικισμούς και απομακρυσμένες περιοχές.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι απαιτείται να διευρυνθούν περαιτέρω τα προγράμματα πρόληψης, δίνοντας έμφαση στην παχυσαρκία, για την αντιμετώπιση της οποίας χρειάζεται σταθερή χρηματοδότηση.

Υπηρεσίες τηλεϊατρικής με τη συμμετοχή φαρμακείων

Ο Απόστολος Βαλτάς αναφέρθηκε ακόμη στις δυνατότητες ανάπτυξης υπηρεσιών τηλεϊατρικής μέσω των φαρμακείων, εκτιμώντας ότι μπορούν να βελτιώσουν την υγειονομική κάλυψη σε απομακρυσμένες περιοχές.

Φέρνοντας ως παραδείγματα το Καστελλόριζο και τον Άγιο Ευστράτιο, είπε ότι οι πολίτες θα μπορούσαν, με τη συνδρομή φαρμακοποιού, να κάνουν εξετάσεις και να στέλνουν τα αποτελέσματα σε νοσοκομειακές δομές, αποφεύγοντας έτσι μέρος των μετακινήσεων.

Επισήμανε επίσης τον ρόλο των φαρμακείων στους εμβολιασμούς, σημειώνοντας ότι οι πολίτες έχουν διευκολυνθεί σημαντικά, καθώς μπορούν να εμβολιαστούν χωρίς να προηγηθεί επίσκεψη σε γιατρό.

Ολοκληρώνοντας, διατύπωσε επιφυλάξεις για την εξάπλωση αυτοματοποιημένων συστημάτων διάθεσης φαρμάκων. Με αφορμή παράδειγμα από την αγορά των ΗΠΑ, έθεσε το θέμα της επιστημονικής ευθύνης όταν τα φάρμακα χορηγούνται με τη χρήση ρομποτικών συστημάτων.

Το συνέδριο, που έχει ως κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», μεταδίδεται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr και τα portals enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr. Εκτενή αποσπάσματα μεταδίδει ο Real FM.

Χρυσοί χορηγοί του συνεδρίου είναι οι: ELPEN και DEMO. Στους ασημένιους χορηγούς περιλαμβάνονται οι: Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.

Στους χορηγούς συγκαταλέγονται οι: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM και Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».

Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι: oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews και real.gr.