Κυβερνοασφάλεια: Η ΕΑΚ εξετάζει ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα

Νέα έρευνα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) διερευνά την έκθεση στο διαδίκτυο εξοπλισμού που βρίσκεται σε ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα.

Η ΕΑΚ εντόπισε δεκάδες διευθύνσεις IP με ενδείξεις ότι φιλοξενούν συστήματα επιχειρησιακής τεχνολογίας, στο πλαίσιο της έρευνάς της για τον εξοπλισμό ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων.

Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι σημειώθηκε κυβερνοεπίθεση ούτε ότι υπάρχει άμεση απειλή για την ηλεκτροδότηση. Παράλληλα, όμως, υπογραμμίζουν πόσο σημαντική είναι η προστασία συσκευών που είναι εκτεθειμένες στο δημόσιο διαδίκτυο.

Στόχος της έρευνας, η οποία εντάσσεται στην αδιάλειπτη επιτήρηση του ελληνικού κυβερνοχώρου και στην έγκαιρη ανίχνευση απειλών, ήταν τα συστήματα επιχειρησιακής τεχνολογίας (Operational Technology – OT) σε ηλεκτρικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Η διασταύρωση στοιχείων από τρεις ανεξάρτητες πηγές έφερε στο φως 54 διαφορετικές ελληνικές διευθύνσεις IP, με ενδείξεις για εξοπλισμό όπως εκείνος της σειράς Schneider Electric Easergy.

Οι συγκεκριμένες συσκευές εγκαθίστανται σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς, όπου επιτηρούν ηλεκτρικά μεγέθη και συμβάλλουν στην προστασία του εξοπλισμού.

Η ΕΑΚ προειδοποιεί ότι η πρόσβαση σε αυτές τις συσκευές απευθείας από το δημόσιο διαδίκτυο μπορεί να διευρύνει τα περιθώρια μιας πιθανής κυβερνοεπίθεσης, αν δεν υπάρχουν κατάλληλες δικλίδες ασφαλείας.

Στην έρευνα εξετάστηκαν και συστήματα πέρα από εκείνα της Schneider Electric, με καταγραφές και άλλων τύπων εξοπλισμού που συναντώνται σε ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Για το Modbus, πρωτόκολλο επικοινωνίας που επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων ανάμεσα σε βιομηχανικές συσκευές και συστήματα ελέγχου, καταγράφηκαν 140 διαδικτυακές διευθύνσεις στο Shodan και 589 στο ZoomEye. Οι μετρήσεις αναφέρονται ξεχωριστά, επειδή μπορεί να περιλαμβάνουν κοινές καταγραφές.

Ενδείξεις για συστήματα που αξιοποιούν το πρωτόκολλο IEC 60870-5-104 εντοπίστηκαν σε 77 διευθύνσεις. Το πρωτόκολλο χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για την εξ αποστάσεως επιτήρηση και τον έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Στις καταγραφές περιλαμβάνονται επίσης 77 διευθύνσεις με ενδείξεις για εξοπλισμό Siemens S7, που χρησιμοποιείται ευρέως σε βιομηχανικούς αυτοματισμούς. Ακόμη, 229 διευθύνσεις συνδέονται με συσκευές Fronius και 38 με συστήματα Solar-Log, τα οποία παρακολουθούν και διαχειρίζονται φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας ξεκαθαρίζει πως το γεγονός ότι μια συσκευή είναι προσβάσιμη από το διαδίκτυο δεν αποδεικνύει από μόνο του ούτε ύπαρξη κενού ασφαλείας ούτε ότι έχει γίνει κυβερνοεπίθεση.

Ενδέχεται, ωστόσο, να μεγαλώνει ο κίνδυνος μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης ή παρέμβασης όταν συσκευές που επιτηρούν ή ελέγχουν ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις δεν προστατεύονται επαρκώς.

Παράλληλα, η Αρχή διευκρινίζει πως τα στοιχεία της έρευνας δεν δείχνουν διακοπή ή πρόβλημα στην ηλεκτροδότηση και δεν στοιχειοθετούν άμεση απειλή για την εύρυθμη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.

Η ΕΑΚ ξεχωρίζει τον εξοπλισμό Easergy, αφού έχουν δημοσιευθεί διεθνείς προειδοποιήσεις ασφαλείας για ορισμένα μοντέλα της οικογένειας. Δεν έχει επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής, ωστόσο, ότι οι προειδοποιήσεις αφορούν τις συσκευές που βρέθηκαν στην έρευνα.

Επισημαίνεται ακόμη ότι οι ηλεκτρικές υποδομές είναι εξοπλισμένες με ειδικούς μηχανισμούς, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση βλαβών και την ασφαλή λειτουργία τους.

Με αφορμή τα ευρήματα, η ΕΑΚ απευθύνει έκκληση σε ιδιοκτήτες, διαχειριστές και τεχνικούς υπευθύνους ενεργειακών, βιομηχανικών και παρεμφερών εγκαταστάσεων να διαπιστώσουν άμεσα αν συστήματα προστασίας, αυτοματισμού, τηλεποπτείας και εξ αποστάσεως διαχείρισης είναι εκτεθειμένα απευθείας στο δημόσιο διαδίκτυο και να εξαλείψουν κάθε περιττή έκθεση.

Για όσες περιπτώσεις απαιτείται απομακρυσμένη πρόσβαση, η Αρχή συστήνει προστατευμένες συνδέσεις, όπως VPN, ισχυρή αυθεντικοποίηση και δικαιώματα πρόσβασης περιορισμένα στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.

Ζητεί ακόμη να εξετάζονται οι εκδόσεις λογισμικού, να αλλάζουν τα προεπιλεγμένα στοιχεία σύνδεσης και να εγκαθίστανται οι προβλεπόμενες ενημερώσεις ασφαλείας, ακολουθώντας τις οδηγίες των κατασκευαστών και τις απαιτήσεις ασφαλούς λειτουργίας.

Μεταξύ των συστάσεων είναι επίσης ο ισχυρότερος διαχωρισμός στα δίκτυα πληροφοριακών συστημάτων και επιχειρησιακής τεχνολογίας (IT/OT segmentation), καθώς και ο έλεγχος των δικαιωμάτων πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών και εταιρειών συντήρησης.

Η ΕΑΚ τονίζει την ανάγκη να υπάρχουν διαδικασίες για την παρακολούθηση, τον έγκαιρο εντοπισμό μη εξουσιοδοτημένων αλλαγών και την ασφαλή επαναφορά της λειτουργίας.

Ωστόσο, οποιαδήποτε μεταβολή στη συνδεσιμότητα ή στις ρυθμίσεις συστημάτων ηλεκτρικής προστασίας πρέπει, όπως διευκρινίζει, να σχεδιάζεται και να υλοποιείται από εξουσιοδοτημένους τεχνικούς, ώστε να μη θιγούν η ασφάλεια ή η επιχειρησιακή συνέχεια της εγκατάστασης.

Τέλος, η Αρχή υπενθυμίζει ότι οι βασικές και σημαντικές οντότητες που εμπίπτουν στον ν. 5160/2024 (NIS2) έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας και να δηλώνουν τα σοβαρά περιστατικά, τηρώντας τις νόμιμες διαδικασίες και προθεσμίες.

Η ΕΑΚ αναφέρει ότι ο εντοπισμός, όσο το δυνατόν νωρίτερα, των συστημάτων που είναι προσβάσιμα μέσω διαδικτύου συνιστά κρίσιμο αρχικό βήμα για την αποτροπή κυβερνοεπιθέσεων και τη θωράκιση υποδομών ζωτικής σημασίας, στις οποίες στηρίζεται η καθημερινή ζωή πολιτών και επιχειρήσεων.

Όπως τονίζει, η προστασία αυτών των υποδομών από κυβερνοαπειλές είναι βασική προϋπόθεση για την ασφαλή λειτουργία τους, τη συνέχιση των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων και την ανθεκτικότητα των υπηρεσιών.

Για την υποβολή αναφοράς σχετικά με περιστατικό κυβερνοασφάλειας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected] ή να χρησιμοποιούν την ειδική πλατφόρμα αναφοράς συμβάντων της ΕΑΚ (cyber.gov.gr).