Μάριος Θεμιστοκλέους στο «Υγεία πάνω απ’ όλα»: Στόχος η πληρωμή των φαρμακευτικών σε τέσσερις μήνες – Συνεχίζεται το επενδυτικό clawback

Οι προοπτικές της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, οι επενδύσεις των 1,8 δισ. ευρώ και οι μεταβολές στην ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική συζητήθηκαν στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026». Στη συζήτηση τοποθετήθηκαν ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους και ο επικεφαλής της DEMO, Δημήτρης Δέμος.

Στο 6ο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», που διοργανώνουν από κοινού η Next is Now και η Dome Consulting, ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους προανήγγειλε ότι θα διατηρηθεί το επενδυτικό clawback και ότι θα επιταχυνθούν περαιτέρω οι πληρωμές προς τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις, με επιδίωξη να εξοφλούνται σε τέσσερις μήνες. Παράλληλα, ανέδειξε τη συμβολή της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στην οικονομική ανάπτυξη και στην ασφάλεια του εφοδιασμού της χώρας με φάρμακα.

Η νέα ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική και οι προκλήσεις της, η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, οι επενδύσεις και η πρόσβαση των ασθενών σε προσιτά φάρμακα αποτέλεσαν βασικά θέματα της συζήτησης «Φαρμακευτική Ασφάλεια και Οικονομική Ανάπτυξη: Η Ευρωπαϊκή και Ελληνική Στρατηγική – Ο Ρόλος της Βιομηχανικής και Οικονομικής Πολιτικής». Στη συζήτηση συμμετείχαν ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους και ο Δημήτριος Δέμος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της DEMO ΑΒΕΕ και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ).

Τη συζήτηση συντόνισε η Αιμιλία Σταθάκου, διευθύντρια Σύνταξης του oloygeia.gr και συντάκτρια Υγείας στην Realnews και στον Real FM 97,8.

Παραμένει σε ισχύ το επενδυτικό clawback

Κεντρικό σημείο της συζήτησης ήταν η διατήρηση των επενδυτικών κινήτρων για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει σημαντικά την παραγωγική της δυναμικότητα.

Ο Μάριος Θεμιστοκλέους δήλωσε ότι το επενδυτικό clawback θα συνεχιστεί, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τα κρατικά κίνητρα να συνδεθούν με τις εξαγωγικές επιδόσεις των επιχειρήσεων.

«Ναι, θα συνεχίσει το επενδυτικό clawback», είπε, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η σύνδεση των κινήτρων με το μερίδιο των εξαγωγών. Έτσι, η ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας θα μπορούσε να συνοδεύεται από αυξημένη κρατική στήριξη των επενδύσεων.

Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία έχει επενδύσει 1,8 δισ. ευρώ και διαθέτει 51 μονάδες παραγωγής, διευρύνοντας την παρουσία της τόσο στην ελληνική όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά, όπως επισήμανε.

Ο υφυπουργός περιέγραψε τη φαρμακοβιομηχανία ως έναν από τους σημαντικούς βιομηχανικούς κλάδους της χώρας, με υψηλή τεχνογνωσία και καινοτομία. Τόνισε ότι η στήριξή της συνιστά όχι μόνο ζήτημα βιομηχανικής στρατηγικής, αλλά και αναγκαία προϋπόθεση για την ασφάλεια του συστήματος υγείας.

Τετράμηνος στόχος για τις πληρωμές και αλλαγές στην ΕΚΑΠΗ

Για τις καθυστερήσεις στην εξόφληση των φαρμακευτικών επιχειρήσεων, ο Μάριος Θεμιστοκλέους είπε ότι έχει καταγραφεί ήδη σημαντική πρόοδος. Πλέον, η εξόφληση γίνεται σε έξι μήνες, ενώ παλαιότερα η αναμονή μπορούσε να φτάσει ή και να υπερβεί τα δύο χρόνια.

Όπως ανέφερε, επιδίωξη είναι να ολοκληρώνονται οι πληρωμές εντός τεσσάρων μηνών, σε δύο προκαθορισμένες ημερομηνίες. Με αυτόν τον τρόπο οι επιχειρήσεις θα έχουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και θα μπορούν να υπολογίζουν ευκολότερα το clawback.

Σημαντική είναι η συμβολή της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΗ) σε αυτή την προσπάθεια, καθώς, σύμφωνα με τον υφυπουργό, έχουν αναβαθμιστεί τόσο η οργάνωση όσο και η τεχνολογική της υποδομή.

Τον Φεβρουάριο του 2020, όπως είπε, στην ΕΚΑΠΗ εργάζονταν εννέα μόνιμοι υπάλληλοι και οκτώ αποσπασμένοι. Σήμερα το προσωπικό της ανέρχεται σε 75 εργαζομένους, ενώ λειτουργούν ψηφιακά συστήματα για παραγγελίες, τιμολόγηση και διαχείριση διαγωνισμών φαρμάκων.

Για το clawback, ο υφυπουργός παραδέχθηκε ότι η φαρμακευτική δαπάνη εξακολουθεί να αυξάνεται και ανέφερε πως εξετάζονται επιπλέον μέτρα για τον έλεγχό της.

Στα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνονται η σύνδεση της αποζημίωσης ενός φαρμάκου με την αποτελεσματικότητά του, κυρίως όταν πρόκειται για καινοτόμα σκευάσματα, καθώς και η αξιοποίηση των κλινικών μελετών ως μέσου που θα μπορούσε να περιορίσει τις επιστροφές.

Η θέση των οικονομικά προσιτών φαρμάκων στην ευρωπαϊκή στρατηγική

Ο Δημήτριος Δέμος από την πλευρά του τόνισε πόσο σημαντική είναι η ελληνική παραγωγή για την επάρκεια των νοσοκομείων και παρουσίασε στοιχεία για το μερίδιο των οικονομικά προσιτών φαρμάκων στη συνολική κατανάλωση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα φάρμακα με νοσοκομειακή τιμή έως 30 ευρώ καλύπτουν το 97% της κατανάλωσης των νοσοκομείων σε τεμάχια. Η συνολική δαπάνη για αυτά τα φάρμακα πλησιάζει τα 150 εκατ. ευρώ.

Η σημασία των συγκεκριμένων στοιχείων γίνεται πιο εμφανής αν ληφθεί υπόψη ότι, όπως ανέφερε, η συνολική φαρμακευτική δαπάνη των νοσοκομείων είναι πάνω από 1,5 δισ. ευρώ.

Ο επικεφαλής της DEMO επισήμανε πως η προστασία των οικονομικά προσιτών φαρμάκων είναι αναγκαία για να λειτουργούν ομαλά τα νοσοκομεία. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι τα εξαιρετικά υψηλά ποσοστά clawback ενδέχεται να καταστήσουν μη βιώσιμη τη διάθεση ορισμένων προϊόντων.

Παράλληλα, μίλησε για δύο σημαντικές ευρωπαϊκές νομοθετικές παρεμβάσεις, το Critical Medicines Act και το νέο πλαίσιο δημόσιων προμηθειών. Όπως εκτίμησε, οι πρωτοβουλίες αυτές θα επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της φαρμακοβιομηχανίας στην Ευρώπη και την Ελλάδα.

Η Ευρώπη καλείται να περιορίσει σταδιακά την εξάρτησή της από τρίτες χώρες, με κυριότερες την Ινδία και την Κίνα, οι οποίες προμηθεύουν σημαντικό ποσοστό των φθηνών φαρμάκων.

Ο Δημήτριος Δέμος προειδοποίησε πως η μεταβολή της στρατηγικής των ασιατικών φαρμακοβιομηχανιών, λόγω των αμερικανικών δασμών, μπορεί να οξύνει τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά.

Υποστήριξε, στο ίδιο πλαίσιο, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να στηρίξει περισσότερο τους παραγωγούς που βρίσκονται εντός των συνόρων της, με προτεραιότητα στην ασφάλεια εφοδιασμού και όχι μόνο στην εξασφάλιση της χαμηλότερης τιμής.

Το ελληνικό μοντέλο προμηθειών 50-30-20

Στη συζήτηση παρουσιάστηκε ειδικά το ελληνικό μοντέλο 50-30-20 για τις προμήθειες φαρμάκων, που δίνει τη δυνατότητα να μοιράζονται οι προμήθειες σε περισσότερους προμηθευτές, αντί να επιλέγεται αποκλειστικά εκείνος με τη χαμηλότερη προσφορά.

Κατά τον Μάριο Θεμιστοκλέους, η εμπειρία της Ελλάδας έχει επηρεάσει τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής συζήτησης γύρω από το Critical Medicines Act. Η πανδημία, όπως ανέφερε, έφερε στο προσκήνιο τους κινδύνους της εξάρτησης από έναν προμηθευτή ή από συγκεκριμένες τρίτες χώρες.

Από την πλευρά του, ο Δημήτριος Δέμος ανέδειξε το ελληνικό μοντέλο ως σημείο αναφοράς για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη εφαρμόσει πολιτικές που τώρα επιδιώκει να υιοθετήσει η Ευρώπη.

Όπως είπε, τρεις βασικοί παράγοντες στήριξαν την ελληνική φαρμακοβιομηχανία: το αναπτυξιακό clawback, η προστασία των φθηνών φαρμάκων και η συμμετοχή πολλών μειοδοτών στο σύστημα προμηθειών.

«Σαν κλάδος μπορούμε να πρωταγωνιστήσουμε στην Ευρώπη», σημείωσε, προσθέτοντας πως η ενδυνάμωση της εγχώριας παραγωγής τα τελευταία χρόνια έχει προσφέρει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης

Παρότι αποτίμησε θετικά τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει, ο Δημήτριος Δέμος τόνισε ότι χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση της δημόσιας χρηματοδότησης για τα φάρμακα.

Εξήγησε ότι η ζήτηση φαρμάκων μεγαλώνει εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού, ενώ παράλληλα η τεχνολογική εξέλιξη φέρνει νέες θεραπείες, οι οποίες έχουν υψηλότερο κόστος.

Η επιλογή να έχουν οι ασθενείς πρόσβαση στις νέες θεραπείες, επομένως, προϋποθέτει να αυξηθούν ανάλογα και οι διαθέσιμοι πόροι.

«Όσο δεν μπαίνουν τα ανάλογα κεφάλαια, αυξάνεται το clawback και όσο αυξάνεται το clawback, ζορίζονται οι υπάρχοντες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αναφέρθηκε επίσης στην άνοδο της φαρμακευτικής δαπάνης για σκευάσματα που εισάγονται μέσω ΙΦΕΤ. Όπως επισήμανε, συχνά πρόκειται για θεραπείες ζωτικής σημασίας και πρέπει να προβλέπεται αντίστοιχος προϋπολογισμός.

Οι επενδύσεις της DEMO σε πρώτες ύλες και βιοτεχνολογία

Στο τελευταίο σκέλος της συζήτησης, ο Δημήτριος Δέμος παρουσίασε την αναπτυξιακή στρατηγική της DEMO, η οποία επικεντρώνεται σε δύο κατευθύνσεις: στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της υφιστάμενης φαρμακευτικής παραγωγής και στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.

Η εταιρεία, στο πλαίσιο αυτό, έχει επενδύσει στην παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών πρώτων υλών, ώστε να ελέγχει καλύτερα το κόστος, αλλά και στη βιοτεχνολογία, με σκοπό να ενισχύσει τη θέση της στις τεχνολογίες του μέλλοντος.

Όπως εξήγησε, η διαρκής ανανέωση της παραγωγικής βάσης είναι αναγκαία λόγω της εξέλιξης των φαρμακευτικών τεχνολογιών. Καθοριστική για τις προοπτικές του κλάδου θα είναι επίσης η επίδραση των ευρωπαϊκών αποφάσεων σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πρώτων υλών και βιοτεχνολογικών προϊόντων.

Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, ο Μάριος Θεμιστοκλέους δήλωσε ικανοποιημένος από την πορεία της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας και σημείωσε ότι η ανάπτυξή της συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση του εθνικού συστήματος υγείας.

«Όσο πάνε καλά, πηγαίνουμε και εμείς καλά», ανέφερε, τονίζοντας πως η παραγωγική ανάπτυξη και η φαρμακευτική ασφάλεια της χώρας απαιτούν συνεργασία ανάμεσα στην πολιτεία και τις επιχειρήσεις.

Το συνέδριο, που έχει ως κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», μεταδίδεται διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr, καθώς και από τα portals enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr. Εκτενή αποσπάσματα μεταδίδει ο Real FM.

Χρυσοί χορηγοί του συνεδρίου είναι οι: ELPEN και DEMO. Την κατηγορία των ασημένιων χορηγών αποτελούν οι Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett και Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ.

Χορηγοί είναι οι: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM και Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης».

Χορηγοί επικοινωνίας είναι οι: oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews και real.gr.