Η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Ό, τι ακριβώς συνέβη πριν από δεκαετίες με το Eurofighter φαίνεται ότι επαναλαμβάνεται και με το ευρωπαϊκό μαχητικό 6ης γενιάς FCAS. Όπως συνέβη την δεκαετία του ’80, έτσι και τώρα, η Γαλλία φαίνεται να αποχωρεί από την ευρωπαϊκή κοινοπραξία ανάπτυξης μαχητικού και να χαράσσει δικό της δρόμο.

Του Χρήστου Μαζανίτη

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Dassault Aviation, Éric Trappier, επέκρινε τη συνεργασία με την Airbus για την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενιάς, λέγοντας στους Γάλλους νομοθέτες ότι η συνεργασία είναι «πολύ, πολύ δύσκολη» εν μέσω συνεχιζόμενων διαφωνιών για το μερίδιο εργασίας.

«Κάτι δεν λειτουργεί», είπε ο Τράπιερ σε ακρόαση της επιτροπής άμυνας της Εθνικής Συνέλευσης που πραγματοποιήθηκε τη Μεγάλη Τετάρτη, 16 Απριλίου. «Έτσι πρέπει να αναθεωρηθεί. Δεν εναπόκειται σε εμένα να το κάνω αυτό, εναπόκειται στα κράτη να ενωθούν για να καταλάβουν πώς να διαχειριστούν καλύτερα αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα».

Η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία τον Δεκέμβριο του 2022 ανέθεσαν στις Dassault Aviation, Airbus, Indra Sistemas και Eumet συμβόλαιο 3,2 δισεκατομμυρίων ευρώ (3,6 δισεκατομμύρια δολάρια) για τη φάση 1Β του Future Combat Air System (FCAS), που καλύπτει έρευνα, τεχνολογία και συνολικό σχεδιασμό. Αυτό συμβαίνει αφού η Dassault και η Airbus κατέληξαν σε συμφωνία για το μαχητικό επόμενης γενιάς νωρίτερα τον ίδιο μήνα, έπειτα από περισσότερο από έναν χρόνο διαμάχης.

Η Dassault είναι ο κύριος ανάδοχος για το μαχητικό νέας γενιάς ή NGF στην καρδιά του συστήματος μάχης, με την Airbus τον κύριο συνεργάτη για λογαριασμό της Γερμανίας και της Ισπανίας. Μετά τη φάση ανάπτυξης, το επόμενο βήμα θα είναι η κατασκευή ενός επίδειξης στη φάση 2, το οποίο η Γαλλία είχε δηλώσει προηγουμένως ότι θα ανακοινωθεί το 2026, για μια πρώτη πτήση προγραμματισμένη το 2029.

Όπως επισημαίνει σε δημοσίευμά του το αμερικανικό Defencenews, η διαμάχη μεταξύ των εταίρων σχετικά με τον τρόπο κατανομής του φόρτου εργασίας προκαλεί καθυστερήσεις και η επίτευξη συμφωνίας στη Φάση 2 «θα πάρει ακόμα χρόνο, αυτό είναι σίγουρο», σύμφωνα με τον Trappier.

Θα μπορούσε όλη αυτή η εξέλιξη να χαρακτηριστεί κι ως «de ja vu», για να χρησιμοποιήσουμε τον γαλλικό όρο της «προμνησίας», δηλαδή η αίσθηση ότι μία κατάσταση του παρόντος έχει επαναληφθεί ακριβώς η ίδια στο παρελθόν.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 ξεκίνησε το πρόγραμμα Future European Fighter Aircraft. Μια πολυεθνική συνεργασία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Προηγουμένως, η Γερμανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν αναπτύξει και αναπτύξει από κοινού το μαχητικό αεροσκάφος Panavia Tornado και επιθυμούσαν να συνεργαστούν σε ένα νέο έργο, με επιπλέον συμμετέχοντα κράτη της ΕΕ. Ωστόσο, οι διαφωνίες σχετικά με την αρχή σχεδιασμού και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις οδήγησαν τη Γαλλία να εγκαταλείψει την κοινοπραξία για να αναπτύξει ανεξάρτητα το Rafale .

Στην αντίπερα όχθη, ένα αεροσκάφος επίδειξης τεχνολογίας, το British Aerospace EAP , πέταξε για πρώτη φορά στις 6 Αυγούστου 1986. Το πρωτότυπο Eurofighter πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 27 Μαρτίου 1994.

Ενώ η Dassault είναι ο κύριος ανάδοχος, η γαλλική εταιρεία συμμετέχει μόνο στο ένα τρίτο στη λήψη αποφάσεων, με την Airbus να έχει τα δύο τρίτα των ψήφων για λογαριασμό της Γερμανίας και της Ισπανίας, είπε ο Trappier. Αυτό σημαίνει ότι η κορυφαία εταιρεία στο NGF δεν μπορεί να μοιράσει τη δουλειά όπως κρίνει σκόπιμο, παραπονέθηκε ο Διευθύνων Σύμβουλος της γαλλικής βιομηχανίας.

«Πρέπει να συμβιβαζόμαστε συνεχώς, να διαπραγματευόμαστε συνεχώς. Είναι αυτό που λέγεται μόνιμη διαπραγμάτευση. Ελπίζω ότι θα καταλήξουμε σε συμφωνία για να προχωρήσουμε», είπε.

Οι υπολογισμοί για το σχήμα του μελλοντικού αεροσκάφους έχουν ολοκληρωθεί, «ξέρουμε πώς να το κατασκευάσουμε, να το πετάξουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα», είπε ο Διευθύνων Σύμβουλος. «Θα ήμουν πολύ υπέρ της επιτάχυνσης των πραγμάτων».