Πολεμικό Ναυτικό: Το υποβρύχιο A26 και οι πύραυλοι RBS-15 στο επίκεντρο των σουηδικών προτάσεων – Ανταπόκριση από τη «Euronaval 2026»

Ανταπόκριση από τη Euronaval 2026

Στο περίπτερο της Saab ενημερωθήκαμε για τις προτάσεις της εταιρείας προς το Πολεμικό Ναυτικό, με βασικά σημεία το υποβρύχιο A26, που πρόσφατα επικράτησε στον διαγωνισμό της Πολωνίας, και τους πυραύλους RBS-15. Για τα υποβρύχια, η σουηδική εταιρεία προτείνει το A26, το οποίο έχουν επιλέξει η Σουηδία και η Πολωνία. Διατίθεται σε τρεις εκδόσεις, ώστε να ανταποκρίνεται σε κάθε πιθανή απαίτηση: Pelagic, Oceanic και Oceanic ER (Extended Range). Η Pelagic έχει μήκος κάτω από 50 μέτρα και εκτόπισμα 1.000 τόνων στην επιφάνεια. Μπορεί να διανύσει 4.000 ναυτικά μίλια (7.408 χιλιόμετρα), πλέοντας με 10 κόμβους (18,5 χιλιόμετρα την ώρα), ενώ με την ίδια ταχύτητα παραμένει στη θάλασσα έως 20 ημέρες χάρη στο σύστημα AIP (Air Independent Propulsion). Το πλήρωμά της κυμαίνεται από 17 έως 25 άτομα.

Η έκδοση Oceanic έχει μήκος 65 μέτρα και εκτόπισμα 2.000 τόνων στην επιφάνεια. Με ταχύτητα πλεύσης 10 κόμβων (18,5 χιλιόμετρα την ώρα), η εμβέλειά της φτάνει τα 6.500 ναυτικά μίλια (12.038 χιλιόμετρα), ενώ με το AIP (Air Independent Propulsion) μπορεί να επιχειρεί στη θάλασσα για 30 ημέρες. Η επάνδρωση απαιτεί 17-35 άτομα. Μεγαλύτερη είναι η Oceanic ER: το υποβρύχιο έχει μήκος 80 μέτρα και εκτόπισμα 3.000 τόνων στην επιφάνεια. Η εμβέλειά του ανέρχεται σε 10.000 ναυτικά μίλια (18.520 χιλιόμετρα), με ταχύτητα πλεύσης 10 κόμβων (18,5 χιλιόμετρα την ώρα). Στην ίδια ταχύτητα, το AIP επιτρέπει παραμονή στη θάλασσα έως 50 ημέρες. Για την επάνδρωσή του απαιτούνται 20-50 άτομα.

Και οι τρεις εκδόσεις του A26 διαθέτουν σύστημα AIP Stirling και πετρελαιοκινητήρες και μπορούν να επιχειρούν σε όλες τις θάλασσες του κόσμου, χωρίς επιχειρησιακούς περιορισμούς. Στο Stirling, η θερμότητα που χρειάζεται παράγεται σε ξεχωριστό χώρο και διοχετεύεται στους κινητήρες μέσω κλειστού κυκλώματος, παράγοντας την κίνηση του υποβρυχίου. Η τεχνολογία αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1980 και θεωρείται πλέον ώριμη. Χάρη στο Stirling, τα A26 μπορούν να παραμένουν περισσότερη ώρα κάτω από την επιφάνεια, σε συνθήκες ασφάλειας. Το σύστημα λειτουργεί με ιδιαίτερα χαμηλό θόρυβο και δεν παράγει θερμικό ίχνος, ενώ καταναλώνει βιομηχανικό υγρό οξυγόνο σε μορφή αερίου.

Η αρθρωτή αρχιτεκτονική του A26 επιτρέπει την προσαρμογή του στις απαιτήσεις κάθε πελάτη και διευκολύνει τη συντήρηση και την υποστήριξή του. Παράλληλα, η σχεδίαση και τα υλικά κατασκευής του φέρουν σαφή χαρακτηριστικά stealth, ενώ το ακουστικό ίχνος του υποβρυχίου είναι πολύ χαμηλό. Στο εσωτερικό, ελαστικές βάσεις και διαφράγματα περιορίζουν τον θόρυβο και απορροφούν τους κραδασμούς από τη λειτουργία των μηχανικών μερών. Το πηδάλιο έχει διάταξη «Χ» και αποτελείται από τέσσερις ανεξάρτητες επιφάνειες, που συμβάλλουν σε καλύτερη και πιο αθόρυβη πλεύση. Έμφαση έχει δοθεί και στις επικοινωνίες, με το A26 να ενσωματώνει ολοκληρωμένα συστήματα τελευταίας τεχνολογίας.

Το A26 διαθέτει επίσης ενεργητικό και παθητικό σόναρ. Τα υποσυστήματά του συνδέονται με το GMSS (General Management Services System), που παρέχει κοινές οθόνες για την προβολή δεδομένων, ενώ τον έλεγχο των κύριων συστημάτων έχει το SCMS (Ship Control and Monitoring System). Η αυτοπροστασία του βασίζεται στο Ghost, ένα ολιστικό σύστημα τεχνολογίας stealth που, σύμφωνα με τη Saab, κάνει το υποβρύχιο «αόρατο και αθόρυβο». Σε περίπτωση εισροής υδάτων, διαθέτει σύστημα ταχείας ανάδυσης, καθώς και σύστημα πυρόσβεσης. Η Saab αναφέρει ότι το A26 μπορεί να εκτελέσει κάθε είδους υποβρύχια αποστολή: να πλήξει υποβρύχια και πλοία επιφανείας, να επιτηρεί θαλάσσιες περιοχές και να συλλέγει πληροφορίες, να διεξάγει ναρκοπόλεμο με πόντιση ή εξουδετέρωση ναρκών, αλλά και να μεταφέρει ή να περισυλλέγει ομάδες Ειδικών Δυνάμεων, μεταξύ άλλων.

Το A26 έχει προβλεφθεί να επιχειρεί με μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUV: Unmanned Underwater Vehicle) και τηλεχειριζόμενα υποβρύχια οχήματα (ROV: Remotely Operated Vehicle), για την υποστήριξη της αποστολής του. Διαθέτει ακόμη το σύστημα Multimission Portal, μήκους έξι μέτρων, που επιτρέπει την έξοδο και την είσοδο έως και οκτώ υποβρύχιων καταδρομέων. Η Saab αναφέρει ότι όλες οι εκδόσεις μπορούν, βάσει των απαιτήσεων του πελάτη, να εξοπλιστούν με διαφορετικούς συνδυασμούς όπλων για την αντιμετώπιση υποβρυχίων και πλοίων επιφανείας. Παράλληλα, είναι δυνατή η ενσωμάτωση κάθετων εκτοξευτών για πυραύλους τύπου Cruise, όπως οι αμερικανικοί Tomahawk. Ο οπλισμός του A26 μπορεί να περιλαμβάνει τορπίλες διαμετρήματος 533 ή 400 χιλιοστών και νάρκες, ενώ η συνολική αναχορηγία φτάνει περίπου τα 15 πυρομαχικά των 533 χιλιοστών. Τέλος, τα UUV και ROV μπορούν να αξιοποιηθούν από το A26 σε αποστολές συλλογής πληροφοριών και ναρκοπολέμου.

Η σουηδική SAAB προτείνει στο Πολεμικό Ναυτικό και τον πύραυλο RBS-15 Mk.4 (Gungnir), για χρήση είτε από πλοία επιφανείας είτε από παράκτιες συστοιχίες κατευθυνόμενων πυραύλων. Η οικογένεια RBS-15 (RoBotSystem-15) περιλαμβάνει βλήματα μεγάλου βεληνεκούς κατά πλοίων, με τεχνολογία Fire-and-Forget. Οι εκδόσεις Mk.3 και Mk.4 μπορούν επίσης να πλήξουν στόχους στο έδαφος, ενώ εκτοξεύονται από πλατφόρμες στη θάλασσα, στον αέρα ή στην ξηρά. Η Saab έχει αναλάβει τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την εξέλιξη και την παραγωγή του RBS-15, που αντικατέστησε τα RB-08, τα οποία είχαν τεθεί σε υπηρεσία το 1966. Η ανάγκη για νέο αντιπλοϊκό βλήμα εμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, την ίδια περίοδο με το σχέδιο ναυπήγησης 12 Ταχέων Περιπολικών Κατευθυνόμενων Βλημάτων της κλάσης «Norrköping», που κατασκευάστηκαν από το 1972 έως το 1976. Η απαίτηση οδήγησε στο πρόγραμμα RB-04 Turbo, με βάση τα αντιπλοϊκά RB-04E της Σουηδικής Πολεμικής Αεροπορίας. Η συγκεκριμένη έκδοση υπηρετούσε από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ενώ η αρχική RB-04C είχε ενταχθεί σε υπηρεσία το 1959. Από αυτή την εξέλιξη προέκυψε ο RBS-15.

Η πιο προηγμένη έκδοση, ο RBS-15 Mk.4 Gungnir, ολοκλήρωσε την ανάπτυξή της στα μέσα του 2018 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη διεθνή έκθεση «Farnborough International Airshow 2018». Η ονομασία «Gungnir» προέρχεται από το ακόντιο του Όντιν, του ανώτατου θεού της σκανδιναβικής μυθολογίας. Οι εργασίες για την Mk.4 άρχισαν τον Μάρτιο του 2017, βάσει σύμβασης αξίας 358,5 εκατομμυρίων δολαρίων. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκδόσεις, το μέγιστο βεληνεκές της αυξήθηκε σε περίπου 300 χιλιόμετρα και προστέθηκαν βελτιώσεις, μεταξύ των οποίων καλύτερος ερευνητής. Το βλήμα είναι επίσης ελαφρύτερο και διαθέτει ανοικτή αρχιτεκτονική, ώστε να διευκολύνεται η ενσωμάτωση πιθανών μελλοντικών αναβαθμίσεων. Προβλέπεται να εξοπλίσει τις κορβέτες κλάσης «Visby» και τα μαχητικά JAS-39E/F Gripen, ενώ η επίτευξη πλήρους επιχειρησιακής ικανότητας τοποθετείται στα μέσα της δεκαετίας του 2020.

Ο RBS-15 Mk.4 διαθέτει ενεργό ερευνητή ραντάρ στη ζώνη συχνοτήτων J, σε συνδυασμό με συστήματα INS και GPS. Με αυτά τα μέσα διατηρεί υψηλή ακρίβεια και επιχειρησιακή ικανότητα ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες. Η νεότερη έκδοση έχει επίσης σύνδεσμο δεδομένων, που επιτρέπει στο βλήμα να αλλάξει πορεία εν πτήσει και να στραφεί εναντίον διαφορετικού στόχου από εκείνον που είχε αρχικά επιλεγεί. Για τον σχεδιασμό της αποστολής χρησιμοποιείται το MEPS (Missile Engagement Planning System), το οποίο υποστηρίζει τον χειριστή κατά τη λήψη αποφάσεων και επιτρέπει τη διαχείριση μαζικού πλήγματος με πολλαπλά βλήματα. Η πολεμική κεφαλή των 200 κιλών είναι τοποθετημένη περίπου στο μέσο του πυραύλου. Βλήματα της οικογένειας RBS-15 έχουν επιλεγεί από τη Σουηδία, τη Γερμανία, την Αλγερία, την Κροατία, τη Φιλανδία, την Πολωνία και την Ταϊλάνδη.