Ποιος αλλάζει το ενεργειακό παιχνίδι πίσω από την πλάτη της Αθήνας;

– Χαίρετε, δεν σας κρύβω ότι έχω ένα βάρος με τις πολιτικές βεβαιότητες: συνήθως κοστίζουν περισσότερο όταν καταρρέουν παρά όταν ανακοινώνονται. Αυτή την Κυριακή, 11 Οκτωβρίου, κρατώ το ενεργειακό παρασκήνιο, την ψαριά του Παύλου Πολάκη, το γαλλικό στοίχημα του Κυριάκου Πιερρακάκη και τους οικογενειακούς λογαριασμούς που δεν βγαίνουν. Θα περάσουμε και από τα πανεπιστημιακά έδρανα, το θέατρο και τις υπόγειες διαδρομές του πολιτισμού. Χωρίς να βαφτίζουμε τις ενδείξεις αποδείξεις — αρκετή δημιουργική λογιστική κυκλοφορεί ήδη.

Ο αγωγός που χαλάει τις βεβαιότητες

Το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του Nord Stream, με συμμετοχή αμερικανικών κεφαλαίων, είναι η πληροφορία που προκαλεί αιφνιδιασμό και αμηχανία στην Αθήνα. Οι φερόμενες επαφές Ντιμίτριεφ – Κούσνερ δεν συνιστούν συμφωνία, αλλά αρκούν για να δοκιμάσουν τη βεβαιότητα ότι η επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά βρίσκεται οριστικά εκτός συζήτησης.

Αν κατάλαβα καλά το πολιτικό διακύβευμα, το δυσάρεστο δεν είναι μόνο ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να εξετάζει εναλλακτικές. Είναι ότι η ελληνική πλευρά εμφανίζεται να μαθαίνει εκ των υστέρων όσα θεωρούσε αποκλεισμένα. Στρατηγική σχέση χωρίς έγκαιρη ενημέρωση; Απίθανα πράγματα, έτσι;

Ο Κάθετος Διάδρομος δεν έχει αποκλειστικότητα

Ο Κάθετος Διάδρομος αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη. Η στρατηγική του αξία είναι ουσιαστική. Δεν συνεπάγεται, όμως, ότι οι Αμερικανοί έχουν δεσμευτεί να εγκαταλείψουν κάθε ανταγωνιστική, ενδεχομένως πιο προσοδοφόρα διαδρομή.

Κάπου εδώ άρχισα να σκέφτομαι ότι άλλο πράγμα είναι η ελληνική ευκαιρία και άλλο η αμερικανική αποκλειστικότητα. Εφόσον επιβεβαιωθεί η συζήτηση για τον Nord Stream, η Αθήνα θα χρειαστεί λιγότερη αυτοϊκανοποίηση και περισσότερα εναλλακτικά σχέδια. Οι αγωγοί μεταφέρουν αέριο· δεν μεταφέρουν αιώνιες υποσχέσεις.

Ο Πολάκης έριξε πρώτα πετονιά

Ο Παύλος Πολάκης δεν πήγε χθες, Σάββατο, στο διήμερο φεστιβάλ του χώρου του και προτίμησε το ψάρεμα. Η ανάρτησή του έδειχνε μάλιστα καλή ψαριά. Για σήμερα, Κυριακή, δεύτερη και τελευταία ημέρα της διοργάνωσης, αναμένεται η παρουσία του.

Δεν σας κρύβω ότι βρίσκω πολιτικά ενδιαφέρουσα τη χρονική επιλογή. Η χθεσινή απουσία μπορεί να διαβαστεί ως μήνυμα προς τη Ρένα Δούρου και τον Νίκο Παππά, τα άλλα δύο μέλη της ηγετικής τριάδας της Κουμουνδούρου, χωρίς αυτό να αποδεικνύει από μόνο του κάποια νέα ρήξη. Στην πολιτική, πάντως, ακόμη και η πετονιά αποκτά εσωκομματική ερμηνεία.

Το γαλλικό στοίχημα του Πιερρακάκη

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίζεται αισιόδοξος ότι ο Σεμπαστιέν Λεκορνί θα εξασφαλίσει τις συναινέσεις για τις αναγκαίες δημοσιονομικές παρεμβάσεις στη Γαλλία. Το στοίχημα περιλαμβάνει μείωση του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% το 2026, και συνολική προσαρμογή 54 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 43 δισ. αφορούν νέα μέτρα περικοπών δαπανών και αύξησης εσόδων.

Εγώ κρατώ την απόσταση ανάμεσα στην αισιοδοξία του προέδρου του Eurogroup και στις ψήφους που απαιτούνται στο γαλλικό Κοινοβούλιο. Με πολιτική αστάθεια και αυξημένο κόστος δανεισμού, οι αγορές ζητούν αποφάσεις, όχι ενθαρρυντικά νεύματα. Το Παρίσι δεν ισορροπεί με ευχές.

Το δισεκατομμύριο που δεν πληρώνει το ρεύμα

Η ενεργειακή «ρήτρα διαφυγής» ύψους 1 δισ. ευρώ δεν είναι άμεση επιδότηση των χειμερινών λογαριασμών. Αφορά επενδύσεις με εθνικούς πόρους, όπως μπαταρίες για ΑΠΕ, αντλίες θερμότητας και ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και δημόσιων κτιρίων. Οι σχετικές δαπάνες εξαιρούνται από το εγκεκριμένο όριο δημόσιων δαπανών, αλλά επηρεάζουν κανονικά το πρωτογενές αποτέλεσμα και το δημόσιο χρέος.

Με μπακαλίστικα λόγια, δεν πρόκειται για ένα δισεκατομμύριο που μας χάρισαν. Και το ενοχλητικό ερώτημα είναι γιατί έργα αυτού του τύπου δεν προχώρησαν νωρίτερα με ευρωπαϊκούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα τσακάλια του Μαξίμου ας προσέξουν την απόσταση ανάμεσα στον επικοινωνιακό πανηγυρισμό και στον λογαριασμό που θα ανοίξει το νοικοκυριό.

Ο κουμπαράς θέλει πρώτα περίσσευμα

Ο «Κουμπαράς για τη νέα γενιά» προβλέπει ειδικό επενδυτικό λογαριασμό που θα μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Για κάθε ευρώ της οικογένειας, το κράτος θα προσθέτει ένα ευρώ, με αρχικό ανώτατο όριο κρατικής συμμετοχής τα 1.200 ευρώ ετησίως. Το όριο προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Η αντιστοίχιση είναι ισχυρό κίνητρο, ακόμη και για μικρότερες καταβολές. Δεν σας κρύβω, όμως, την ένστασή μου: για να πάρεις την κρατική ενίσχυση, πρέπει να έχεις χρήματα να βάλεις. Η οικογένεια που δεν αποταμιεύει επειδή δεν της περισσεύει τίποτε δεν αποκτά ξαφνικά περίσσευμα επειδή παρουσιάστηκε ένας ωραίος κουμπαράς.

Οι αποδόσεις δεν είναι υποσχέσεις

Με πλήρη αξιοποίηση των ορίων, το κυβερνητικό παράδειγμα υπολογίζει συνολικές καταβολές 49.304 ευρώ μέχρι τα 18 έτη, μοιρασμένες ισόποσα μεταξύ οικογένειας και κράτους. Τα μεγαλύτερα τελικά ποσά που παρουσιάζονται με αποδόσεις 3%, 5% ή 7% είναι ενδεικτικά σενάρια, όχι εγγυήσεις. Κάθε πάροχος προβλέπεται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου.

Εγώ θα κοίταζα πρώτα τους όρους της εγγύησης, τις προμήθειες και τον πληθωρισμό. Η προστασία του ονομαστικού κεφαλαίου δεν εξασφαλίζει την αγοραστική του δύναμη, ενώ η αύξηση του πλαφόν κατά 10% στην πενταετία δεν είναι αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Ο κουμπαράς έχει μέλλον· τα ψιλά γράμματα έχουν παρόν.

Πέρασαν, αλλά δεν γράφτηκαν

Περίπου 400 επιτυχόντες δεν εγγράφηκαν φέτος στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Ανάμεσά τους βρίσκονται εννέα στην Ιατρική, έντεκα στη Φαρμακευτική και είκοσι δύο στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών. Δεν γνωρίζουμε τον λόγο κάθε μη εγγραφής, οπότε δεν θα χρεώσω αυθαίρετα όλες τις περιπτώσεις στην οικονομική δυσκολία. Τα ακριβά ενοίκια και το κόστος μετακίνησης, όμως, αποτελούν σαφή εμπόδια.

Το 2025, το 26,4% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που διέθεταν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, έναντι 7,7% στην ΕΕ. Κάπου εδώ οι εξαγγελίες περί ίσων ευκαιριών χρειάζονται έλεγχο ταμείου. Τι αξία έχει η επιτυχία στις εξετάσεις όταν η οικογένεια αποτυγχάνει αναγκαστικά στο ενοίκιο;

Ο Χαλκιάς περιμένει την Πολιτεία

Ο Τάσος Χαλκιάς, που έχασε το σπίτι του στην καλοκαιρινή πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό, έχει υποβάλει με την οικογένειά του τις αιτήσεις προς την Πολιτεία και περιμένει την εξέλιξη των διαδικασιών. Παράλληλα, συνεχίζει τη δουλειά του: από τις 17 Οκτωβρίου αναλαμβάνει τον Μάρκο Βαμβακάρη στην παράσταση «Εγώ ο Σερ», σε κείμενο και σκηνοθεσία Δημήτρη Μαλισσόβα.

Δεν θα μετατρέψω την προσωπική του απώλεια σε εύκολο σαρκασμό. Η επιμονή του, όμως, φωτίζει μια πολιτική αντίφαση: ο πληγέντας πρέπει να ξαναστήσει τη ζωή του, ενώ ταυτόχρονα περιμένει τον διοικητικό χρόνο. Η αντοχή των ανθρώπων δεν μπορεί να υποκαθιστά την ταχύτητα του κράτους.

Πολιτισμός χωρίς κορδέλα

Στον σταθμό Ακρόπολη εκτίθενται 85 αυθεντικά αρχαιολογικά ευρήματα από τις ανασκαφές της κατασκευής του, μαζί με αντίγραφα του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα. Στη Στοκχόλμη, περισσότεροι από 90 σταθμοί σε σύνολο 110 έχουν καλλιτεχνική διαμόρφωση. Στη Νάπολη, ο Toledo συνδυάζει σύγχρονη τέχνη και αρχαιολογικά κατάλοιπα.

Αν κατάλαβα καλά το ουσιαστικό μάθημα, ο πολιτισμός δεν χρειάζεται πάντα ξεχωριστή επίσημη τελετή: μπορεί να βρίσκεται μέσα στην καθημερινή δημόσια υποδομή. Και αυτό είναι πολιτική επιλογή, όχι διακοσμητική πολυτέλεια. Μήπως να μετράμε την ποιότητα των έργων και μετά το χειροκρότημα των εγκαινίων;

Κλείνω με μια κυριακάτικη διαπίστωση: οι βεβαιότητες προσφέρονται δωρεάν, οι λογαριασμοί πληρώνονται κανονικά. Κι εγώ προσπαθώ να τη σκαπουλάρω από τους διθυράμβους — όχι από την αριθμητική.