Ημερομηνία κατασκευής ελαστικού: Τι λένε οι 4 αριθμοί DOT;

Η ημερομηνία κατασκευής ελαστικού βρίσκεται γραμμένη πάνω στο ίδιο το λάστιχο, ανάμεσα σε αριθμούς που εύκολα προσπερνάμε. Τα τέσσερα τελευταία ψηφία του πλήρους αριθμού αναγνώρισης δείχνουν την εβδομάδα και το έτος παραγωγής: τα δύο πρώτα είναι η εβδομάδα και τα δύο επόμενα το έτος.

Ο κωδικός 2419, για παράδειγμα, σημαίνει ότι το ελαστικό κατασκευάστηκε την 24η εβδομάδα του 2019. Μας βοηθά να υπολογίσουμε την ηλικία του, όμως δεν αρκεί από μόνος του για να κρίνουμε αν είναι κατάλληλο για χρήση.

Πού βρίσκεται η ημερομηνία κατασκευής ελαστικού;

Η ένδειξη βρίσκεται στο πλευρικό τοίχωμα του ελαστικού, ως μέρος του αριθμού αναγνώρισης που συνδέεται με τη σήμανση DOT. Το τετραψήφιο τμήμα της ημερομηνίας συχνά ξεχωρίζει μέσα σε ένα οβάλ πλαίσιο.

Αν δεν το βλέπουμε στην εξωτερική πλευρά, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι λείπει. Ο πλήρης αριθμός δεν εμφανίζεται υποχρεωτικά και στις δύο πλευρές, γι’ αυτό μπορεί να χρειαστεί έλεγχος και στην εσωτερική.

Η αμερικανική υπηρεσία οδικής ασφάλειας NHTSA συστήνει να αναζητούμε τον πλήρη αριθμό και στις δύο πλευρές. Αν η πρόσβαση είναι δύσκολη ή η ένδειξη δεν διαβάζεται καθαρά, ένας επαγγελματίας ελαστικών μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο.

Έχει σημασία να εντοπίσουμε το σωστό τμήμα: ο αριθμός αναγνώρισης περιλαμβάνει και άλλα στοιχεία, όπως κωδικό διάστασης και πληροφορίες ταυτοποίησης του κατασκευαστή ή του αναγομωτή. Δεν είναι, δηλαδή, ολόκληρος μια ημερομηνία.

Πώς διαβάζονται οι τέσσερις αριθμοί;

Η ανάγνωση γίνεται ανά δύο ψηφία. Στο 2419, το «24» δηλώνει την εβδομάδα παραγωγής και το «19» το 2019. Δεν πρόκειται για την 24η ημέρα κάποιου μήνα και το 19 δεν είναι αριθμός μήνα.

Με τον ίδιο τρόπο, το 0308 σημαίνει τρίτη εβδομάδα του 2008, ενώ το 0816 σημαίνει όγδοη εβδομάδα του 2016. Το μηδενικό στην αρχή έχει τη θέση του: συμπληρώνει το διψήφιο μέρος που δείχνει την εβδομάδα.

Η ένδειξη δίνει συνεπώς μια εβδομάδα, όχι μια συγκεκριμένη ημέρα κατασκευής. Στον αμερικανικό κανονισμό σήμανσης, η εβδομάδα μετρά από Κυριακή έως Σάββατο και το «01» αντιστοιχεί στην πρώτη πλήρη ημερολογιακή εβδομάδα του έτους.

Τι γίνεται αν ο κωδικός δεν έχει τέσσερα ψηφία;

Η τετραψήφια ένδειξη δεν είναι η μόνη μορφή που μπορεί να συναντήσει κανείς σε παλαιό ελαστικό. Τριψήφιος κωδικός ημερομηνίας συνδέεται με ελαστικά που κατασκευάστηκαν πριν από το 2000: τα δύο πρώτα ψηφία δείχνουν την εβδομάδα και το τρίτο το έτος.

Στις ΗΠΑ, η τετραψήφια ένδειξη εβδομάδας και έτους απαιτείται για ελαστικά που κατασκευάστηκαν ή αναγομώθηκαν από την 1η Σεπτεμβρίου 2003 και μετά. Αν η σήμανση δημιουργεί αμφιβολία, δεν χρειάζεται να μαντέψουμε την ηλικία· μπορούμε να ζητήσουμε επαγγελματικό έλεγχο.

Μια ακόμη περίπτωση είναι το αναγομωμένο ελαστικό, στο οποίο μπορεί να υπάρχουν δύο ημερομηνίες: μία για την αρχική κατασκευή και μία για την αναγόμωση. Το βρετανικό εγχειρίδιο τεχνικού ελέγχου προβλέπει ότι, για την εκτίμηση της ηλικίας του, λαμβάνεται υπόψη η πιο πρόσφατη.

Αρκεί η ηλικία για να ξέρουμε αν είναι ασφαλές;

Όχι. Η ημερομηνία είναι χρήσιμη αφετηρία, αλλά η γήρανση επηρεάζεται και από τη χρήση, την αποθήκευση και τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Η μεγαλύτερη ηλικία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα αστοχίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα ελαστικό κρίνεται κατάλληλο ή ακατάλληλο μόνο από τον κωδικό του.

Ορισμένοι κατασκευαστές συνιστούν αντικατάσταση στα 6 έως 10 χρόνια, ανεξάρτητα από τη φθορά του πέλματος. Πρόκειται για εύρος συστάσεων, όχι για ενιαίο αυτόματο κανόνα για κάθε ελαστικό ούτε για ελληνική νομική προθεσμία.

Η εικόνα του πέλματος έχει σημασία, όπως και τυχόν κοψίματα, εξογκώματα ή ρωγμές. Χρειάζεται προσοχή και σε αλλαγές στη συμπεριφορά του ελαστικού, όπως απώλεια πίεσης, θόρυβος ή κραδασμοί.

Ακόμη κι αν το λάστιχο φαίνεται καλό με μια ματιά, η γήρανσή του δεν μπορεί να διαγνωστεί μόνο οπτικά. Όταν υπάρχει αμφιβολία για την κατάσταση ή την ηλικία του, ο έλεγχος από επαγγελματία είναι η ασφαλέστερη επόμενη κίνηση.

Τι άλλο αξίζει να ελέγχουμε στην πράξη;

Η πίεση είναι ένας τακτικός έλεγχος που δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του DOT, αλλά τη συμπληρώνει. Η NHTSA προτείνει να ελέγχουμε όλα τα ελαστικά, μαζί με τη ρεζέρβα, τουλάχιστον μία φορά τον μήνα και όταν είναι κρύα.

Ως κρύα ορίζει τα ελαστικά που δεν έχουν κινηθεί για τουλάχιστον τρεις ώρες. Την πίεση που συνιστά ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου τη βρίσκουμε στην ετικέτα πληροφοριών του οχήματος ή στο εγχειρίδιο χρήσης· δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τη μέγιστη πίεση που γράφει το ίδιο το ελαστικό.

Ένας μηνιαίος έλεγχος πίεσης και μια προσεκτική ματιά στο πέλμα και στα πλευρά του ελαστικού είναι πρακτικά σημεία εκκίνησης πριν από τις μετακινήσεις μας.