Σιγκέλλα: Ανησυχία για το «υπερμικρόβιο» που μεταδίδεται μέσω του σεξ και προκαλεί αιματηρή διάρροια – Ανθεκτικό στα αντιβιοτικά

Αυξανόμενη ανησυχία προκαλεί στους επιστήμονες η εξάπλωση της σιγκέλλας (Shigella), ενός βακτηρίου που προκαλεί σοβαρές γαστρεντερικές λοιμώξεις και μεταδίδεται επίσης μέσω της σεξουαλικής επαφής. Στις ΗΠΑ ευθύνεται για σχεδόν 500.000 λοιμώξεις κάθε χρόνο, ενώ η ανθεκτικότητά του στα αντιβιοτικά ενισχύεται, με ορισμένα στελέχη να είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

Οι επιστήμονες επιχειρούν να εξηγήσουν τόσο την ολοένα ταχύτερη μετάδοση της σιγκέλλας μέσω της σεξουαλικής επαφής όσο και την ανάπτυξη αντοχής στα φάρμακα που χορηγούνται για την αντιμετώπισή της, αναφέρει η New York Post.

Η σιγκέλλωση, όπως ονομάζεται η λοίμωξη, προκαλεί ενδεχομένως διάρροια με αίμα ή βλέννα, έντονο κοιλιακό πόνο, κράμπες, πυρετό και εμετό. Στις πιο βαριές περιπτώσεις μπορεί να προκύψουν σοβαρή αφυδάτωση, σηπτικό σοκ, νευρολογικές επιπλοκές ή εσωτερική αιμορραγία.

Η σεξουαλική επαφή ως οδός μετάδοσης της σιγκέλλας

Η βασική οδός μετάδοσης της σιγκέλλας είναι η κοπρανοστοματική: μικροσκοπικά ίχνη μολυσμένων κοπράνων φτάνουν στο στόμα. Η μετάδοση μπορεί να γίνει από ανεπαρκές πλύσιμο των χεριών, μολυσμένο νερό ή φαγητό, αλλά και στη διάρκεια σεξουαλικών δραστηριοτήτων.

Πρόκειται για βακτήριο με ιδιαίτερα υψηλή μεταδοτικότητα, αφού αρκούν μόλις δέκα μικροοργανισμοί για να προκληθεί λοίμωξη.

Στις ομάδες που θεωρούνταν παραδοσιακά περισσότερο ευάλωτες ανήκουν τα παιδιά κάτω των πέντε ετών, κυρίως όσα βρίσκονται σε παιδικούς σταθμούς και σχολεία, οι ταξιδιώτες σε περιοχές με ελλιπή υγιεινή, καθώς και οι άνθρωποι που βιώνουν την αστεγία.

Παράλληλα, οι επιστήμονες παρατηρούν πλέον αξιοσημείωτη αύξηση των περιστατικών ανάμεσα σε ομοφυλόφιλους και αμφιφυλόφιλους άνδρες και σε άλλους άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες.

Έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο κατέδειξε ότι από το 2015 έως το 2020 η μετάδοση της σιγκέλλας μέσω της σεξουαλικής επαφής αυξανόταν ετησίως κατά 15% ταχύτερα απ’ ό,τι η μετάδοση που σχετιζόταν με ταξίδια, μολυσμένα τρόφιμα ή επιδημίες σε παιδικούς σταθμούς.

Τα νεότερα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι η σεξουαλική επαφή ενδέχεται να συγκαταλέγεται πλέον στους κυριότερους τρόπους μετάδοσης. Δεν είναι εύκολο, ωστόσο, να υπολογιστεί με ακρίβεια η έκταση του φαινομένου, καθώς οι γιατροί δεν ρωτούν πάντα τους ασθενείς για τη σεξουαλική τους δραστηριότητα κατά τη διάγνωση.

«Πολλοί άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες δεν γνωρίζουν τον σοβαρό και αυξανόμενο κίνδυνο που ενέχει η σεξουαλικά μεταδιδόμενη σιγκέλλα», δήλωσε η γενετίστρια του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ, Κέιτ Μπέικερ, η οποία είναι επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Η σιγκέλλα από θεραπεύσιμη λοίμωξη σε «υπερμικρόβιο»

Η ολοένα μεγαλύτερη αντοχή της σιγκέλλας στα αντιβιοτικά αποτελεί ακόμη έναν λόγο έντονης ανησυχίας.

Στοιχεία από τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) καταγράφουν άνοδο του ποσοστού των στελεχών με εκτεταμένη ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά: από 0% το 2011 έφτασε στο 8,5% το 2023.

Η Μπέικερ προειδοποίησε για τα ανθεκτικά στελέχη: «Αυτή η ασθένεια πέρασε από το να είναι σχετικά εύκολα θεραπεύσιμη με συνηθισμένα φάρμακα στο να είναι σχεδόν μη θεραπεύσιμη, μέσα στην τελευταία δεκαετία περίπου».

Μια πιθανή αιτία είναι το φαινόμενο της «παράπλευρης ανθεκτικότητας»: όταν ένα βακτήριο εκτίθεται σε αντιβιοτικά που χορηγούνται για διαφορετικές λοιμώξεις, μπορεί να ευνοηθεί η ανάπτυξη αντοχής.

Οι περισσότερες λοιμώξεις από ανθεκτικά στελέχη σιγκέλλας καταγράφονται σε ενήλικους άνδρες, σύμφωνα με το CDC.

Επιπλέον, μελέτες αναφέρουν ότι όσοι μολύνθηκαν μέσω σεξουαλικής επαφής χρειάστηκε να παραμείνουν στο νοσοκομείο κατά μέσο όρο τέσσερις έως πέντε ημέρες.

Στο ScienceAlert, η Μπέικερ διευκρίνισε: «Δεν πρόκειται απλώς για μία μορφή διάρροιας που μεταδίδεται σεξουαλικά».

«Πρόκειται για πολλαπλές, αλληλεπικαλυπτόμενες παραλλαγές που εμφανίζονται και αποκτούν γρήγορα ανθεκτικότητα στα φάρμακα που χρησιμοποιούμε για την αντιμετώπισή τους».

Κατά την εκτίμηση της επιστήμονα, όσοι μολύνονται μέσω σεξουαλικής επαφής μπορεί να χρειάζονται διαφορετική θεραπεία από τους ασθενείς που προσβλήθηκαν στη διάρκεια ταξιδιού.

Συμπτώματα της σιγκέλλας και τρόποι αντιμετώπισης

Περίπου μία εβδομάδα χρειάζεται συνήθως για να υποχωρήσει η λοίμωξη από σιγκέλλα, με ξεκούραση και επαρκή κατανάλωση υγρών.

Σε πιο σοβαρά περιστατικά, ενδέχεται να χρειαστεί χορήγηση αντιβιοτικών, ώστε να μειωθεί η διάρκεια της νόσου και να περιοριστεί ο κίνδυνος να μεταδοθεί περαιτέρω.

Η αυξανόμενη αντοχή της σιγκέλλας στα φάρμακα δυσκολεύει την εξεύρεση αποτελεσματικής θεραπείας, κυρίως όταν πρόκειται για στελέχη που δεν ανταποκρίνονται στα συνηθισμένα αντιβιοτικά.

Οι επιστήμονες τονίζουν πως χρειάζεται καλύτερη ενημέρωση για τη μετάδοση, αναγνώριση των συμπτωμάτων σε πρώιμο στάδιο και σχεδιασμός αποτελεσματικότερων μέτρων πρόληψης.

Το CDC ζητά να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στο ζήτημα, καθώς η εξάπλωση ανθεκτικών στελεχών σιγκέλλας φέρνει νέες δυσκολίες για τη δημόσια υγεία.