Ιρλανδία: Προτείνει περικοπές 141 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Ιρλανδία προτείνει περικοπές 141 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, ποσό που αντιστοιχεί στο 8% της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η αναθεωρημένη συμβιβαστική πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) αποσκοπεί στη γεφύρωση των διαφορών ανάμεσα στα κράτη-μέλη, ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, στις 15 και 16 Οκτωβρίου.

Με βάση το σχέδιο της Ιρλανδικής Προεδρίας, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2028-2034 ανέρχεται σε περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές 2025. Το ποσό αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ένωσης, ενώ η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προέβλεπε ποσοστό 1,26%.

«Ελπίζω ότι θα υπάρξει συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα», ανέφερε ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας, Τόμας Μπερν, παρουσιάζοντας σήμερα την αναθεωρημένη πρόταση για το ΠΔΠ. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «η έγκαιρη συμφωνία είναι απαραίτητη προκειμένου οι πολίτες και η ευρωπαϊκή οικονομία να επωφεληθούν από το νέο ΠΔΠ από την 1η Ιανουαρίου 2028» και ευχήθηκε το σημερινό σχέδιο να αποτελέσει αφετηρία για τη συνέχιση των συνομιλιών, ώστε οι ηγέτες να καταλήξουν σε συμφωνία έως το τέλος του έτους.

Ο Τόμας Μπερν εξήγησε ότι η Ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να συνδυάσει τη χρηματοδότηση νέων προτεραιοτήτων της ΕΕ —όπως η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η καινοτομία, η ασφάλεια και η άμυνα— με τη συνέχιση των παραδοσιακών πολιτικών της, μεταξύ των οποίων η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής, χωρίς να παραγνωρίζονται οι δημοσιονομικοί περιορισμοί των κρατών-μελών. Πρόσθεσε ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα του νέου ΠΔΠ λαμβάνουν περισσότερη χρηματοδότηση από ό,τι στο τρέχον πλαίσιο. Οι προσαρμογές, όπως σημείωσε, αποσκοπούν τόσο στη διατήρηση των νέων προτεραιοτήτων όσο και στην προστασία των βασικών πολιτικών της ΕΕ.

Τα ποσά και οι μεταβολές που παρουσίασε ο Τόμας Μπερν έχουν ως εξής:

• Συνοχή, γεωργία, αλιεία και αγροτικές κοινότητες: Το προβλεπόμενο ποσό ανέρχεται σε 914 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 11% σε σχέση με το ισχύον ΠΔΠ, αλλά μειωμένο κατά 3% έναντι της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Ιρλανδική Προεδρία διατηρεί τις εθνικές κατανομές που αναθεώρησε η Κυπριακή Προεδρία, επιδιώκοντας να διασφαλίσει την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την πολιτική συνοχής.
• Ανταγωνιστικότητα, ευημερία και ασφάλεια: Για τον συγκεκριμένο τομέα προβλέπονται 456 δισ. ευρώ, δηλαδή 106% περισσότερα από το τρέχον ΠΔΠ και 13% λιγότερα από όσα πρότεινε η Επιτροπή. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα ξεπερνούν τα 400 δισ. ευρώ και αποσκοπούν στην τόνωση των επενδύσεων, της ευρωπαϊκής οικονομίας και της απασχόλησης.
• Global Europe – εξωτερική δράση της ΕΕ: Η χρηματοδότηση διαμορφώνεται σε 157 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 31% έναντι του τρέχοντος ΠΔΠ, αλλά χαμηλότερη κατά 17% από την πρόταση της Επιτροπής. Παραμένουν τα κονδύλια για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, καθώς και τα 25 δισ. ευρώ που προορίζονται αποκλειστικά για ανθρωπιστική βοήθεια.
• Διοικητικές δαπάνες: Το ποσό ανέρχεται σε 95 δισ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 12% σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ και μείωση 8,8% από την πρόταση της Επιτροπής.

Για τους Ίδιους Πόρους, ο Τόμας Μπερν ανέφερε ότι η Ιρλανδική Προεδρία εισηγείται ένα πακέτο νέων πόρων, το οποίο μπορεί να αποφέρει 55 δισ. ευρώ τον χρόνο. Σκοπός είναι να εξασφαλιστούν επιπλέον έσοδα για τις ανάγκες της ΕΕ, ενώ θα περιοριστεί η επιβάρυνση των εθνικών συνεισφορών. Η πρόταση περιλαμβάνει δύο βασικές αλλαγές: αφενός, την αύξηση από 75% σε 90% του μεριδίου των εσόδων από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) που αποδίδεται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό· αφετέρου, τη σταδιακή εφαρμογή του ίδιου πόρου που συνδέεται με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).

Ο Ιρλανδός υπουργός παραδέχθηκε ότι το σχέδιο δεν είναι δυνατόν να καλύψει όλες τις απαιτήσεις των κρατών-μελών και επισήμανε ότι για να επιτευχθεί συμφωνία χρειάζονται συμβιβασμοί. Οι συνομιλίες θα συνεχιστούν τις επόμενες ημέρες στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και, στις 15 και 16 Οκτωβρίου, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με τη συμμετοχή των ηγετών.

Η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026 θεωρείται απαραίτητη, προκειμένου η νομοθετική διαδικασία να ολοκληρωθεί το 2027. Έτσι, ο νέος προϋπολογισμός θα μπορέσει να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2028, χωρίς να διακοπεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.