Εκλογές στην Αλάσκα: Γιατί το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να καθυστερήσει έως τις 18 Νοεμβρίου

Η μάχη για τη Γερουσία στην Αλάσκα παραμένει ανοιχτή, καθώς έχει καταμετρηθεί σχεδόν το 75% των ψήφων, ενώ περίπου 80.000 ψηφοδέλτια εκκρεμούν. Κανένας υποψήφιος δεν έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής την απόλυτη πλειοψηφία.

Προβάδισμα, μικρό και επισφαλές, έχει ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Νταν Σάλιβαν, που βρίσκεται μπροστά από την αντίπαλό του των Δημοκρατικών, την πρώην βουλευτή Μαίρη Πέλτολα.

Το εκλογικό σύστημα της πολιτείας, σε συνδυασμό με τις επιστολικές ψήφους, σημαίνει πως η αναμέτρηση μπορεί να παραμείνει χωρίς οριστικό αποτέλεσμα έως τις 18 Νοεμβρίου.

Το ασυνήθιστο σύστημα «top four»

Στην Αλάσκα εφαρμόζεται το σύστημα των «τεσσάρων κορυφαίων» (top four primary), μια διαδικασία που δίνει τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην κούρσα πολλοί υποψήφιοι με ισχυρή παρουσία.

Τους κύριους διεκδικητές της συγκεκριμένης αναμέτρησης αποτελούν ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Νταν Σάλιβαν, που επιδιώκει να εκλεγεί για τρίτη θητεία, και η Δημοκρατική Μαίρη Πέλτολα. Εκείνη έχασε την έδρα της στη Βουλή το 2024, με διαφορά τριών ποσοστιαίων μονάδων.

Η παρουσία δύο ακόμη Ρεπουμπλικανών κάνει την εικόνα πιο περίπλοκη: πρόκειται για τον Νταν Τζ. Σάλιβαν, ο οποίος έχει ακριβώς το ίδιο ονοματεπώνυμο με τον εν ενεργεία γερουσιαστή, και τον Τζέραλντ Κέικες. Ο πρώτος είχε αρνηθεί τις κατηγορίες πως οι Δημοκρατικοί τον «φύτεψαν» για να μπερδέψουν τους ψηφοφόρους.

Τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας διατυπώθηκαν καταγγελίες πως η ομάδα της Πέλτολα είχε συμβάλει στη στρατολόγηση του δεύτερου υποψηφίου με το όνομα Νταν Σάλιβαν. Η ίδια αρνήθηκε ότι είχε οποιαδήποτε ανάμειξη.

Σε ομιλία της, η Πέλτολα αναφέρθηκε εμμέσως στο ζήτημα, λέγοντας στους υποστηρικτές της ότι μπροστά της έβλεπε μια αίθουσα γεμάτη «έξυπνους ανθρώπους που ξέρουν ακριβώς ποιον ψηφίζουν».

Η εκλογική μάχη στην κάλπη

Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της ημέρας των εκλογών είναι ευνοϊκά για τον Σάλιβαν, ωστόσο ο εν ενεργεία γερουσιαστής κινείται χαμηλότερα από τα ποσοστά που είχε καταγράψει ο Ντόναλντ Τραμπ το 2024.

Στις 27 περιφέρειες όπου η καταμέτρηση των ψήφων της κάλπης είχε ολοκληρωθεί έως το πρωί της Τετάρτης, ο Σάλιβαν υπολειπόταν κατά μέσο όρο 12 ποσοστιαίες μονάδες από τις επιδόσεις του Τραμπ.

Το μεγαλύτερο μέρος των ψήφων που απομένουν είναι επιστολικά ψηφοδέλτια. Κάποια στάλθηκαν λίγο πριν από τις εκλογές, ενώ άλλα εξακολουθούν να φτάνουν, καθώς στην Αλάσκα γίνονται δεκτές ψήφοι από ψηφοφόρους του εξωτερικού έως και 15 ημέρες μετά την αναμέτρηση.

Οι επιστολικές ψήφοι και τα προσωρινά ψηφοδέλτια —έντυπα που προσμετρώνται αφού οι εκλογικοί υπάλληλοι επιβεβαιώσουν το δικαίωμα ψήφου— αναμένεται να ενισχύσουν την Πέλτολα.

Η καταμέτρηση των συγκεκριμένων ψήφων πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 18 Νοεμβρίου, ημερομηνία κατά την οποία εκπνέει η επίσημη προθεσμία.

Η εκλογική πρόβλεψη των New York Times έδινε μικρό προβάδισμα στην Πέλτολα πριν από την παύση λειτουργίας των συστημάτων της εφημερίδας το πρωί της Τετάρτης. Δεν έχει ξεκαθαρίσει, πάντως, αν κάποιος από τους υποψηφίους θα υπερβεί το 50%, ποσοστό που απαιτείται για καθαρή επικράτηση από τον πρώτο γύρο.

Σημαντικές πηγές αβεβαιότητας είναι τόσο ο αριθμός των ψηφοφόρων που δεν έβαλαν σε σειρά προτίμησης επιπλέον υποψηφίους μετά την πρώτη επιλογή τους όσο και η σύγχυση που μπορεί να προκύψει από τη συμμετοχή υποψηφίων όπως ο Νταν Τζ. Σάλιβαν.

Ranked-Choice Voting: Πώς θα γίνει η καταμέτρηση και τι ακολουθεί

Αν κανείς δεν λάβει πάνω από το 50% των ψήφων πρώτης επιλογής, θα ακολουθήσει καταμέτρηση με βάση την κατάταξη των προτιμήσεων (ranked-choice tabulation). Η διαδικασία αυτή δεν πρόκειται να αρχίσει πριν από τις 18 Νοεμβρίου.

Με βάση το σύστημα, απομακρύνεται από την κούρσα ο υποψήφιος που έχει συγκεντρώσει τις λιγότερες ψήφους και τα ψηφοδέλτιά του κατανέμονται εκ νέου, σύμφωνα με την επόμενη επιλογή των ψηφοφόρων, ώσπου να μείνουν δύο υποψήφιοι.

Οι Δημοκρατικοί είχαν ήδη εξασφαλίσει τον συνολικό έλεγχο του Κογκρέσου πριν ολοκληρωθεί η ψηφοφορία στην Αλάσκα. Παρ’ όλα αυτά, ο Νταν Σάλιβαν κάλεσε τους υποστηρικτές του να κάνουν υπομονή, επισημαίνοντας τις ιδιαιτερότητες της πολιτείας.

«Είχαμε ένα “μπλε κύμα” στις κάτω 48 πολιτείες, αλλά εμείς είμαστε διαφορετικοί, σωστά;» είπε, υπενθυμίζοντας πως η πολιτική πραγματικότητα στην Αλάσκα συχνά διαφέρει από τις τάσεις που επικρατούν σε εθνικό επίπεδο.