Daily Sabah: Επενδύσεις για το νερό στην Κύπρο, ενώ ο τουρκικός αγωγός τροφοδοτεί τα κατεχόμενα

Περίπου 230 εκατ. ευρώ (σχεδόν 260 εκατ. δολάρια) σχεδιάζει να διαθέσει η Κυπριακή Δημοκρατία το 2027 για υποδομές και προμήθειες νερού, καθώς η επιδείνωση της ξηρασίας πιέζει τους υδάτινους πόρους, γράφει η φιλοκυβερνητική τουρκική Daily Sabah. Το δημοσίευμα αντιπαραβάλλει τα σχέδια αυτά με τη λειτουργία του υποθαλάσσιου αγωγού που μεταφέρει νερό από την Τουρκία στα κατεχόμενα εδώ και μία δεκαετία.

Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα που επικαλείται η εφημερίδα, προετοιμάζονται τουλάχιστον 65 έργα ύδρευσης και άρδευσης, ενώ περίπου το 43% του προτεινόμενου προϋπολογισμού του υπουργείου Γεωργίας προορίζεται για τον τομέα του νερού. Από το συνολικό ποσό, 158 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την αγορά αφαλατωμένου νερού.

Ο υπουργός Γεωργίας Χρίστος Σενέκης δήλωσε ότι ο προτεινόμενος προϋπολογισμός για το νερό είναι αυξημένος κατά περίπου 30 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το 2026. Σχεδιάζονται 15 μεγάλα έργα υποδομής, ενώ οι υφιστάμενες μονάδες αφαλάτωσης θα συνεχίσουν να λειτουργούν αδιάλειπτα.

Σήμερα λειτουργούν πέντε μόνιμες και πέντε κινητές μονάδες αφαλάτωσης, ενώ προβλέπονται δύο ακόμη κινητές μονάδες για την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας.

Ο αγωγός νερού από την Τουρκία στα κατεχόμενα

Όπως αναφέρει η Daily Sabah, η Τουρκία υδροδοτεί τα κατεχόμενα μέσω υποθαλάσσιου αγωγού από το 2015. Το έργο εγκαινιάστηκε στις 17 Οκτωβρίου 2015 από τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίσει τις χρόνιες ελλείψεις νερού στην τουρκοκυπριακή πλευρά.

Το σύστημα, γνωστό στην Τουρκία ως «Έργο του Αιώνα», μεταφέρει γλυκό νερό από το φράγμα Αλακοπρού στο Ανανμούρ της επαρχίας Μερσίνης, στη νότια Τουρκία, μέσω της Μεσογείου στο φράγμα Γκετσίτκιοϊ στα κατεχόμενα.

Ο αγωγός περιλαμβάνει υποθαλάσσιο τμήμα περίπου 80 χιλιομέτρων και έχει ετήσια δυναμικότητα μεταφοράς 75 εκατ. κυβικών μέτρων. Από αυτά, περίπου 37,76 εκατ. κυβικά μέτρα προορίζονται για πόσιμο νερό, οικιακή και βιομηχανική χρήση και 37,24 εκατ. για αγροτική άρδευση. Στόχος είναι η μείωση της εξάρτησης από τους περιορισμένους τοπικούς υδάτινους πόρους και η στήριξη της αγροτικής παραγωγής και της οικονομικής ανάπτυξης.

Πρόταση για υδροδότηση ολόκληρου του νησιού

Η Τουρκία έχει εκφράσει προθυμία να επεκτείνει τα οφέλη του έργου πέρα από τα κατεχόμενα, υπό τις κατάλληλες πολιτικές συνθήκες. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών για το 2015, το σύστημα θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να εξυπηρετεί ολόκληρο το νησί, εφόσον η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδείκνυε την αναγκαία πολιτική βούληση. Η πρόταση ανέδειξε τις υποδομές νερού ως πιθανό πεδίο συνεργασίας των δύο κοινοτήτων.

Ο ηγέτης της λεγόμενης κυβέρνησης στα κατεχόμενα, Ουνάλ Ουστέλ, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά παραμένει ανοιχτή στη συνεργασία με την ελληνοκυπριακή ηγεσία τόσο για το νερό όσο και για το φυσικό αέριο. «Η πόρτα μας είναι πάντα ανοιχτή στην ελληνοκυπριακή ηγεσία τόσο για το νερό όσο και για το φυσικό αέριο», ανέφερε σε γραπτή δήλωση.

Ο Ουστέλ πρόσθεσε ότι η πλευρά του παρακολουθεί στενά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες και την αλληλογραφία της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον ΟΗΕ και την ΕΕ, προειδοποιώντας ότι μονομερείς ενέργειες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων θα μπορούσαν να υπονομεύσουν περαιτέρω τη σταθερότητα στο νησί.

Τα σχέδια για αγωγό φυσικού αερίου

Η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή πλευρά υπέγραψαν στις 10 Ιουλίου μνημόνιο κατανόησης για την προμήθεια φυσικού αερίου. Στη συνέχεια, ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, ανακοίνωσε ότι άρχισαν οι εργασίες για υποθαλάσσιο αγωγό που θα τις συνδέει.

Σύμφωνα με τον Μπαϊρακτάρ, ο σχεδιαζόμενος αγωγός θα έχει μήκος 101 χιλιομέτρων, εκ των οποίων 97 υποθαλάσσια και τέσσερα χερσαία, συνδέοντας το Ανανμούρ με το Τεκνετζίκ στα κατεχόμενα.

Το έργο προβλέπει δύο αγωγούς διαμέτρου 22 ιντσών, σχεδιασμένους για αμφίδρομη λειτουργία. Έτσι, θα μπορεί να μεταφέρεται φυσικό αέριο από την Τουρκία στα κατεχόμενα, αλλά και ενδεχόμενη μελλοντική παραγωγή από το νησί προς την Τουρκία και πιθανώς στη συνέχεια προς την Ευρώπη.