Νεφρόλιθος 2 εκατοστών στη Ρωσία αποκάλυψε τι βασάνιζε έναν άνδρα πριν από 5.300 χρόνια

Αρχαιολογικό εύρημα ηλικίας περίπου 5.300 ετών αποκάλυψε τα σοβαρά προβλήματα υγείας που πιθανότατα αντιμετώπιζε ένας άνδρας της Εποχής του Χαλκού, ο οποίος κατοικούσε στη σημερινή νοτιοδυτική Ρωσία.

Μέσα στον τάφο του άνδρα, κοντά στη Μαύρη Θάλασσα, οι επιστήμονες βρήκαν έναν νεφρόλιθο με μέγεθος περίπου όσο ένα σταφύλι.

Από την εξέτασή του, οι ερευνητές συμπέραναν ότι ο άνδρας ενδέχεται να υπέφερε από χρόνια ουρολοίμωξη, με έντονο πόνο σχεδόν σε καθημερινή βάση.

Η ηλικία του όταν πέθανε υπολογίζεται περίπου στα 40 χρόνια.

Η Ναταλία Μπερεζίνα, ανθρωπολόγος στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας και επικεφαλής της έρευνας, εκτιμά ότι η λοίμωξη τον ταλαιπωρούσε πιθανότατα για μεγάλο διάστημα κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

«Έπασχε από χρόνια ουρογεννητική λοίμωξη. Δεν επρόκειτο για ένα σύντομο επεισόδιο. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του πιθανότατα χαρακτηρίζονταν από ισχυρό και σχεδόν διαρκή πόνο», ανέφερε η ερευνήτρια στο Live Science.

Το αρχαιολογικό εύρημα που έφερε στο φως την ασθένεια

Η ανακάλυψη του λίθου έγινε κατά την εργαστηριακή μελέτη των οστών, μετά την ανασκαφή υπόγειου ταφικού θαλάμου κάτω από τύμβο στην περιοχή της Σταυρούπολης.

Ο συγκεκριμένος τάφος ήταν μέρος αρχαίου νεκροταφείου τύπου Κουργκάν, που συναντάται στις κοινωνίες της στέπας.

Ο νεφρόλιθος είχε καφέ απόχρωση, σχεδόν σφαιρικό σχήμα με μικρές προεξοχές και διάμετρο περίπου 2,1 εκατοστά.

Σύμφωνα με τις χημικές εξετάσεις, το υλικό του αποτελούνταν κυρίως από ασβέστιο και φώσφορο. Εντοπίστηκε επίσης γουιτλοκίτης, σπάνιο ορυκτό που έχει βρεθεί σε λίθους από τα νεφρά, την ουροδόχο κύστη και τον προστάτη.

Το συγκεκριμένο ορυκτό σχετίζεται με βακτηριακές λοιμώξεις, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι ο λίθος δημιουργήθηκε λόγω χρόνιας λοίμωξης στο ανώτερο ουροποιητικό σύστημα.

Παραμένει άγνωστο αν ο λίθος είχε σχηματιστεί στα νεφρά ή αν είχε ήδη μετακινηθεί στην ουροδόχο κύστη.

Οι επιστήμονες αναφέρουν πως ενδεχόμενη απόφραξη του ουρητήρα από τον λίθο θα μπορούσε να έχει προκαλέσει βαριές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων νεφρική διόγκωση, δευτερογενή λοίμωξη ή ακόμη και σηψαιμία.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι κάποια από αυτές τις επιπλοκές οδήγησε στον θάνατό του.

Τι έδειξε η εξέταση του σκελετού

Από τη μελέτη των οστών προέκυψαν και στοιχεία για τη ζωή του άνδρα: είχε μυώδη σωματική διάπλαση, εκφυλιστικές βλάβες στις αρθρώσεις και τουλάχιστον τέσσερα κατάγματα που είχαν επουλωθεί.

Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ο λίθος να σχετιζόταν είτε με βακτηριακή προστατική λοίμωξη είτε με κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Τα ενδεχόμενα αυτά, πάντως, παραμένουν υποθέσεις και δεν έχουν επιβεβαιωθεί.

Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στις 30 Σεπτεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Archaeological and Anthropological Sciences.