Δυτική Σαχάρα: Ανακαλύφθηκε τάφος 4.400 ετών – Τι αποκάλυψε η ανασκαφή

Στη Δυτική Σαχάρα, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Χιρόνα στην Ισπανία έφεραν στο φως έναν ιδιαίτερο πέτρινο τάφο, μήκους 54,5 μέτρων και ηλικίας άνω των 4.000 ετών.

Το μνημείο εντοπίστηκε στην περιοχή Lawash el Telli, κοντά σε αρχαία κοίτη ποταμού, αλλά και στον αρχαιολογικό χώρο Sluguilla Lawash, που είναι γνωστός για τις βραχογραφίες του.

Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στις 20 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό African Archaeological Review. Πρόκειται για την πρώτη άμεση χρονολόγηση τέτοιου ταφικού μνημείου στην περιοχή του Ατλαντικού της Σαχάρας.

Ένα μνημείο με δύο πέτρινες «κεραίες»

Ο συγκεκριμένος τάφος κατατάσσεται στους λεγόμενους «τάφους με κεραίες» (antennae tumuli). Στη μία του άκρη βρίσκεται ένας ελλειψοειδής σωρός λίθων, μήκους περίπου 12,5 μέτρων, από τον οποίο εκτείνονται προς τα ανατολικά δύο μακριές σειρές από πέτρες. Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκε τοπικός ασβεστόλιθος, χωρίς κονίαμα ή άλλο υλικό σύνδεσης, και το ύψος της δεν υπερβαίνει τα τρία μέτρα.

Η ανασκαφή, που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2018, έφερε στο φως τα οστά ενός ενήλικα, ηλικίας περίπου 25 έως 35 ετών κατά τον θάνατό του. Η κακή διατήρησή τους δεν επέτρεψε στους αρχαιολόγους να προσδιορίσουν το φύλο του ατόμου.

Το σώμα είχε τοποθετηθεί ανάσκελα, με το κεφάλι προς τον νότο και τα πόδια λυγισμένα προς τα δυτικά. Δίπλα στον σκελετό βρέθηκαν τέσσερις μικρές, κυκλικές χάντρες από κέλυφος αυγού στρουθοκαμήλου, τα μοναδικά αντικείμενα που εντοπίστηκαν στο εσωτερικό του τάφου. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανότατα αποτελούσαν μέρος προσωπικού κοσμήματος.

Με ποια μέθοδο προσδιορίστηκε η ηλικία του τάφου

Οι πρώτες απόπειρες χρονολόγησης με άνθρακα-14 απέτυχαν, καθώς το κολλαγόνο στα οστά είχε διατηρηθεί σε κακή κατάσταση. Έτσι, το 2025 οι ερευνητές εξέτασαν τον βιοαπατίτη, δηλαδή το ανόργανο μέρος των οστών. Τα αποτελέσματα δύο αναλύσεων τοποθέτησαν την ταφή πριν από 4.417 έως 4.100 χρόνια.

Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί για ποιον λόγο οι κατασκευαστές έφτιαξαν τις δύο μακριές πέτρινες προεκτάσεις ούτε ποιο είναι το νόημα του ανατολικού προσανατολισμού τους. Σύμφωνα με μία θεωρία, η διάταξη ίσως σχετίζεται με αστρονομικές παρατηρήσεις, ωστόσο δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να επιβεβαιωθεί αυτή η υπόθεση.

Οι επιστήμονες τονίζουν πως απαιτούνται νέες ανασκαφές και συγκριτικές μελέτες, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι ταφικές πρακτικές των προϊστορικών κοινοτήτων της Σαχάρας.