Αυτόνομη οδήγηση: Πόσο πιο ασφαλής είναι

Θα άφηνες το αυτοκίνητο να κινηθεί μόνο του, ενώ εσύ κοιτάζεις έξω από το παράθυρο; Τα συστήματα αυτόνομης οδήγησης κάνουν πλέον κάτι τέτοιο εφικτό. Πόση ασφάλεια προσφέρουν όμως στην πράξη;

Θεωρητικά, ένα όχημα που οδηγείται πλήρως αυτόνομα είναι ασφαλέστερο από ένα αυτοκίνητο με οδηγό. Οι υπολογιστές, άλλωστε, δεν σφάλλουν ποτέ, σε αντίθεση με τους ανθρώπους — έτσι δεν είναι;

Η απάντηση μάλλον είναι αρνητική. Νέα έρευνα δείχνει ότι όσο προχωρούν τα συστήματα αυτόνομης οδήγησης, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος, με τους ανθρώπους να ευθύνονται γι’ αυτό.

Όπως αναφέρει η New York Times, ειδικοί περιγράφουν ένα φαινόμενο κατά το οποίο οι οδηγοί εμπιστεύονται απόλυτα τα αυτόνομα συστήματα, πιστεύοντας ότι μπορούν να ανταποκριθούν σωστά σε κάθε περιστατικό.

Στην πραγματικότητα, τα αυτόνομα συστήματα επιπέδου 2, όπως το σύστημα της Tesla με την ονομασία «Full Self-Driving System», προϋποθέτουν την παρουσία ανθρώπου στο τιμόνι. Ο οδηγός οφείλει να κοιτάζει τον δρόμο και να μπορεί να αναλάβει ανά πάσα στιγμή τον έλεγχο. Αυτή η σημαντική λεπτομέρεια σημαίνει ότι, σε περίπτωση ατυχήματος, την πλήρη ευθύνη φέρει ο οδηγός.

Πολλά τέτοια ατυχήματα έχουν συμβεί στις ΗΠΑ, όπου η αυτόνομη οδήγηση χρησιμοποιείται ευρύτερα. Ανάμεσα στους οδηγούς που είχαν σχετική εμπειρία είναι ο Κάιλ Σάναχαν, προπονητής των San Francisco 49ers, ο οποίος αξιοποιούσε το σύστημα της Tesla επί χρόνια. Στο τέλος, συγκρούστηκε μετωπικά με οχήματα που κινούνταν στο αντίθετο ρεύμα.

Πίστευε ότι το σύστημα είχε ενεργοποιηθεί και έσκυψε για να πάρει το κινητό του, όταν το Tesla του πέρασε στην απέναντι λωρίδα. Η σύγκρουση είχε ως συνέπεια να υποστεί διάσειση και να σπάσει κόκαλα, ενώ ο κ. Σάναχαν ανέλαβε την πλήρη ευθύνη.

Μετά το ατύχημα, ο προπονητής είπε πως αναθεώρησε συνολικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει την αυτόνομη οδήγηση. «Όταν ταξιδεύεις με 40 χλμ/ώρα και είσαι στον αυτόματο πιλότο, έχεις μηδενικές έγνοιες. Αυτό ήταν ένα καλό μάθημα του ότι ποτέ δεν μπορείς να έχεις πραγματικά μηδενικές έγνοιες, και πιστεύω πως μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για πολλούς ανθρώπους».

Τα συστήματα αυτόνομης οδήγησης που συναντάμε στα επιβατικά αυτοκίνητα δεν είναι ίδια με εκείνα των ρομποταξί: στα πρώτα απαιτείται οδηγός έτοιμος να επέμβει, ενώ στα δεύτερα δεν χρειάζεται κανείς στο τιμόνι. Ωστόσο, αρκετοί οδηγοί εμπιστεύονται την τεχνολογία των αυτοκινήτων τους περισσότερο από όσο πρέπει. Μια 72χρονη οδηγός Tesla Model Y, για παράδειγμα, είπε ότι βλέπει με μεγάλη δυσκολία τη νύχτα και πως το Tesla την απέτρεψε από το να παρασύρει πεζό.

Η Tesla συμβάλλει στην ενίσχυση αυτής της επικίνδυνης αντίληψης. Ο επίσημος λογαριασμός της στο X αναδημοσίευσε τη μαρτυρία ενός ανθρώπου με εγκεφαλική παράλυση, ο οποίος είπε ότι το σύστημα FSD του Tesla τού έδινε τη δυνατότητα να πηγαίνει όπου ήθελε και όποτε ήθελε. Η εταιρεία χαρακτήρισε το σύστημα «Φύλακας άγγελος για εσάς, και τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου».

Τα τελευταία χρόνια, η Tesla και οι υπόλοιπες εταιρείες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην τεχνολογία τους. Τα συστήματα αυτόνομης οδήγησης και υποβοήθησης λειτουργούν ως διαρκώς επιτηρητικοί φρουροί, έτοιμοι να επέμβουν όταν απαιτηθεί. Αυτό, όμως, δεν δικαιολογεί να στηριζόμαστε ολοκληρωτικά σε αυτά.

Την ίδια άποψη εκφράζει ο Γκάι Μαντζιαμέλε, επικεφαλής της AMCI Testing, εταιρείας που ειδικεύεται στην αξιολόγηση νέων τεχνολογιών για αυτοκίνητα. Παρότι επαίνεσε τις καινοτομίες της Tesla, τόνισε ότι οι οδηγοί πρέπει να παραμένουν σε επιφυλακή. «Μπορεί να χρειαστούν 500 μίλια, μπορεί και 1.000 (σ.σ 800 και 1.600 χλμ. αντίστοιχα), όμως κάποια στιγμή κάτι θα πάει λάθος. Αν δεν έχεις το 100% της προσοχής σου, έτοιμος να αναλάβεις τον έλεγχο, θα είσαι κίνδυνος για τον εαυτό σου και τους υπόλοιπους».

Η Rivian ετοιμάζεται τώρα να παρουσιάσει τη δική της τεχνολογία αυτόνομης οδήγησης, η οποία θα δίνει τη δυνατότητα στους οδηγούς να απομακρύνουν τα χέρια τους από το τιμόνι. Το σύστημα ανήκει στο επίπεδο 2, συνεπώς ο άνθρωπος θα εξακολουθεί να έχει την ευθύνη του αυτοκινήτου.

Η εταιρεία, ωστόσο, αντιμετωπίζει διαφορετικά τη λειτουργία αυτή. Δεν θεωρεί ότι το σύστημα θα καλύψει αδυναμίες στην οδηγική ικανότητα, αλλά ότι θα συμβάλει στην ξεκούραση των οδηγών και θα τους βοηθά να παραμένουν σε εγρήγορση.

Πότε αναμένεται να κυκλοφορήσουν τα πραγματικά αυτόνομα αυτοκίνητα; Η Ford έχει γνωστοποιήσει ότι το Blue Cruise επιπέδου 3 θα παρουσιαστεί το 2028, επιτρέποντας στους οδηγούς να απομακρύνουν το βλέμμα τους από τον δρόμο. Αντίστοιχα συστήματα αναπτύσσουν η GM και η Rivian.

Ο Τζέιμς Φίλμπιν, αντιπρόεδρος του τομέα τεχνητής νοημοσύνης και αυτονομίας της Rivian, εκτιμά ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία θα είναι έτοιμη σε διάστημα μικρότερο των πέντε ετών.

Αντίθετη άποψη διατυπώνει ο ερευνητής του M.I.T Μπράιαν Ρέιμερ, ο οποίος υποστηρίζει ότι η εξέλιξη αυτή θα έρθει «σε δεκαετίες, όχι χρόνια».