Ηλιακή καταιγίδα άλλαξε ξαφνικά συμπεριφορά και προβληματίζει τους επιστήμονες

Μια ηλιακή καταιγίδα που κινήθηκε προς τη Γη παρουσίασε απρόβλεπτη συμπεριφορά, ανατρέποντας τις μέχρι τώρα επιστημονικές εκτιμήσεις: το μαγνητισμένο νέφος πλάσματος αντί να ψυχθεί, αυξήθηκε σε μέγεθος κατά 21% και η θερμοκρασία του έγινε τριπλάσια.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα έκαναν μια εντυπωσιακή ανακάλυψη, η οποία θέτει υπό αμφισβήτηση όσα θεωρούνταν γνωστά για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται οι ηλιακές καταιγίδες.

Εξετάζοντας μια ισχυρή στεμματική εκπομπή μάζας που σημειώθηκε στις 4 και 5 Νοεμβρίου 2021, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι το γιγαντιαίο νέφος μαγνητισμένου πλάσματος διογκώθηκε κατά 21% καθώς ταξίδευε προς τη Γη, ενώ η θερμοκρασία του τριπλασιάστηκε. Κατά την απειλητική πορεία του προς τον πλανήτη μας, το νέφος άρχισε να θερμαίνεται και να μεγαλώνει με ανεξήγητη ταχύτητα, αντί να ψυχθεί, όπως θα προέβλεπαν τα επιστημονικά μοντέλα.

Η ομάδα του Πανεπιστημίου της Αϊόβα χρειάστηκε σχεδόν πέντε χρόνια ενδελεχούς ανάλυσης, επεξεργασίας των δεδομένων και μαθηματικών προσομοιώσεων, προκειμένου να εξηγήσει τι ακριβώς είχε συμβεί.

Για να καταγράψουν την ταχεία ανάπτυξη του νέφους, οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από δύο διαστημικά σκάφη, το Solar Orbiter και το Wind, τα οποία βρίσκονταν πάνω στην τροχιά του. Τα ευρήματά τους θέτουν υπό αμφισβήτηση τα υφιστάμενα μοντέλα για τις ηλιακές καταιγίδες και ενδέχεται να συμβάλουν σε ακριβέστερες προβλέψεις διαστημικών καιρικών φαινομένων, που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες σε δορυφόρους, συστήματα πλοήγησης και ηλεκτρικά δίκτυα.

Η προέλευση του νέφους ήταν μια στεμματική εκπομπή μάζας, η οποία απελευθέρωσε μεγάλες ποσότητες θερμού, ηλεκτρικά φορτισμένου αερίου. Καθώς το νέφος, που είχε σχήμα μισοφέγγαρου, πλησίαζε τη Γη, το Solar Orbiter κατέγραψε τη μορφή του από απόσταση περίπου 78 εκατομμυρίων μιλίων από τον Ήλιο. Αργότερα, το Wind μέτρησε το ίδιο νέφος σε απόσταση περίπου 91 εκατομμυρίων μιλίων. Αυτή η σπάνια ευθυγράμμιση έδωσε στους επιστήμονες τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις ιδιότητές του σε δύο κοντινά σημεία της διαδρομής, αποκαλύπτοντας ότι επεκτεινόταν με ρυθμό περίπου 192 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, πολύ υψηλότερο από το συνηθισμένο εύρος.

Η μεταβολή άρχισε όταν το νέφος αλληλεπίδρασε με τον ηλιακό άνεμο που το περιέβαλλε: πρώτα συμπιέστηκε και στη συνέχεια θερμάνθηκε απότομα, ενώ διογκώθηκε εντυπωσιακά. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι, παρά τη σημαντική επέκταση, η πίεση του μαγνητικού πεδίου παρέμεινε σταθερή. Το εύρημα δείχνει πως τα μαγνητικά νέφη περνούν από πολύ πιο σύνθετες μεταβολές απ’ όσες είχαν αναγνωριστεί μέχρι σήμερα και υπενθυμίζει ότι ο διαστημικός καιρός ενδέχεται να κρύβει κινδύνους που δεν γνωρίζουμε ακόμη.