Η λέξη των αρχαίων Ελλήνων για τον «γύπα»: Πώς λεγόταν αυτός που κοιτούσε επίμονα τις γυναίκες

Μπορεί η λέξη «γύπας» να έχει καθιερωθεί στη σύγχρονη αργκό για τον άνδρα που δείχνει επίμονο ενδιαφέρον για τις γυναίκες, όμως η συγκεκριμένη συμπεριφορά φαίνεται πως είχε τη δική της ονομασία ήδη από την αρχαιότητα.

Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τη λέξη «παρθενοπίπης», έναν ιδιαίτερα χαρακτηριστικό όρο που περιέγραφε τον άνδρα ο οποίος παραμόνευε, παρατηρούσε επίμονα γυναίκες και επιδίωκε την προσοχή τους με πονηρό σκοπό.

Η λέξη αποτελεί σύνθεση των όρων «παρθένος» και «οπιπεύω». Το δεύτερο ρήμα συνδεόταν με την έννοια της παρακολούθησης, της κατασκοπείας ή του επίμονου κοιτάγματος. Στον πληθυντικό, ο όρος αποδίδεται ως «παρθενοπίπαι».

Ένα πλούσιο λεξιλόγιο για κάθε περίσταση

Η αρχαία ελληνική γλώσσα διέθετε ένα ιδιαίτερα μεγάλο και συχνά ευρηματικό λεξιλόγιο για προσβολές, χαρακτηρισμούς και χυδαίες εκφράσεις.

Στο βιβλίο του Μάριου Βερέττα «Τα βρωμόλογα των αρχαίων Ελλήνων» καταγράφονται αρκετοί από αυτούς τους όρους, οι οποίοι αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι της εποχής περιέγραφαν πρόσωπα και συμπεριφορές.

Ανάμεσα στις λέξεις που ξεχωρίζουν είναι ο «γυναικοπίπης», για τον άνδρα που παρακολουθεί γυναίκες, ο «ανασεισίφαλλος», ένας χαρακτηρισμός για ιδιαίτερα φιλήδονη γυναίκα, και ο «εύπυγος», που αναφερόταν σε γυναίκα με καλοσχηματισμένα οπίσθια.

Υπήρχαν ακόμα όροι όπως ο «κόβαλος», που χρησιμοποιούνταν για τον τιποτένιο ή το παράσιτο, ο «κύντερος» για τον αναίσχυντο, ο «μιάστωρ» για το μίασμα και ο «ρωποπερπερήθρας» για εκείνον που μιλούσε ακατάπαυστα και έλεγε ανοησίες.

Το λεξιλόγιο περιλάμβανε επίσης ιδιαίτερα ευφάνταστους χαρακτηρισμούς για σωματικά χαρακτηριστικά, επαγγέλματα και συμπεριφορές, αποδεικνύοντας ότι η γλωσσική δημιουργικότητα δεν έλειπε ούτε από τις πιο χυδαίες εκφράσεις της εποχής.

Από πού προέρχεται η «βωμολοχία»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προέλευση της λέξης «βωμολοχία», η οποία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για να περιγράψει την αισχρολογία και τις χυδαίες εκφράσεις.

Η λέξη συνδέεται με τον «βωμολόχο», δηλαδή τον επαίτη που παραμόνευε κοντά στους βωμούς κατά τη διάρκεια των θυσιών, περιμένοντας να εξασφαλίσει μέρος από τα κρέατα.

Όπως αναφέρεται στην ετυμολογική ερμηνεία του όρου, ο «βωμολόχος» ήταν αυτός που «λοχούσε» γύρω από τον βωμό, δηλαδή παραμόνευε. Όταν η αναμονή και η διεκδίκηση της τροφής οδηγούσαν σε αντιπαράθεση με τον υπεύθυνο της θυσίας, η συζήτηση μπορούσε να εξελιχθεί σε ανταλλαγή προσβλητικών και χυδαίων εκφράσεων.

Έτσι, η συγκεκριμένη μορφή λεκτικής αντιπαράθεσης συνδέθηκε με τη λέξη «βωμολοχία», η οποία έφτασε μέχρι τις μέρες μας με τη σημασία της χυδαιολογίας.