Πολωνία: Πολιτική θύελλα μετά την προειδοποίηση του Γιάροσλαβ Κατσίνσκι ότι «θα χυθεί αίμα»

Η πολιτική ένταση στην Πολωνία κλιμακώνεται, καθώς η κυβέρνηση του φιλελεύθερου πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ και η δεξιά εθνικιστική αντιπολίτευση ανταλλάσσουν βαριές κατηγορίες. Στο επίκεντρο βρέθηκε ο 77χρονος Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, συνιδρυτής του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), ο οποίος προειδοποίησε πως «θα χυθεί αίμα» αν η σημερινή κυβέρνηση δεν αποδεχθεί πιθανή ήττα στις βουλευτικές εκλογές του 2027.

Την Τρίτη, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε ενόψει της εθνικής εορτής της Πολωνίας στις 11 Νοεμβρίου, ο Κατσίνσκι έκανε την επίμαχη δήλωση. Παράλληλα, εμφανίστηκε βέβαιος ότι το κόμμα του θα επανέλθει στην εξουσία στις επόμενες εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο του 2027.

Παρά την αισιοδοξία του, ο Κατσίνσκι δεν απέκλεισε μια σοβαρή πολιτική κρίση, σε περίπτωση που ο Ντόναλντ Τουσκ και η κυβέρνησή του αρνηθούν να αποδεχθούν το αποτέλεσμα της κάλπης.

Κατσίνσκι: Νέες κατηγορίες κατά της κυβέρνησης Τουσκ

Την Τετάρτη, μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο TVN24 και απαντώντας σε ερώτηση για την προειδοποίησή του, ο ηγέτης του PiS επανέλαβε τη θέση του με πιο επιθετικό τόνο. Κατηγόρησε, μάλιστα, την κυβέρνηση ότι υπηρετεί ξένα συμφέροντα.

Ο Κατσίνσκι ισχυρίστηκε ότι «Η άλλη πλευρά είναι αληθινά ικανή για τα πάντα» και περιέγραψε την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ ως «τόσο αδίστακτη και βάρβαρη». Κατά την άποψή του, θα μπορούσε να «χύσει πολωνικό αίμα».

Την καταδίκη του για τις δηλώσεις εξέφρασε αμέσως ο Πολωνός πρωθυπουργός, σε επίσημη ομιλία για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας στην πόλη Στέτσιν.

Απαντώντας, ο Τουσκ τόνισε ότι «Έχουμε την ευθύνη να εγγυηθούμε ότι δεν θα χυθεί ποτέ πολωνικό αίμα» για πολιτικούς λόγους, απευθύνοντας ξεκάθαρη έκκληση να μην κλιμακωθεί η πολιτική αντιπαράθεση.

Την ανάγκη να επιδεικνύουν μεγαλύτερη υπευθυνότητα οι πολιτικοί υπογράμμισε και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Βλοτζιμίρς Σάσαστα, επικρίνοντας τον Κατσίνσκι.

Ο Σάσαστα δήλωσε: «Ειδικά έπειτα από αυτό που έγινε στην Κρακοβία, οι πολιτικοί πρέπει να δείχνουν υπευθυνότητα, να δαγκώνουν τη γλώσσα τους και να σκέφτονται πριν μιλήσουν».

Η επίθεση στην Κρακοβία που όξυνε την πολιτική ένταση

Η πολιτική αντιπαράθεση διεξάγεται μετά την πολύνεκρη επίθεση του περασμένου Σαββάτου σε αγορά της Κρακοβίας. Ένας νεαρός πυροβόλησε με τουφέκι εφόδου, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν έξι άνθρωποι και να τραυματιστούν ακόμη 15. Οι αρχές βρήκαν νεκρούς στο σπίτι τους τους γονείς και την αδελφή του δράστη, ενώ εκείνος υπέκυψε στα τραύματα που είχε αποκομίσει στην επίθεση.

Δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί τα κίνητρα της αιματηρής επίθεσης. Με βάση τα πρώτα στοιχεία της έρευνας, οι πολωνικές αρχές εξέτασαν αρχικά αν ο δράστης είχε «πολύ ριζοσπαστικές», ακροδεξιές απόψεις.

Αργότερα εκτιμήθηκε ότι μπορεί να είχε επηρεαστεί από τον Άντερς Μπέρινγκ Μπράιβικ, τον ακροδεξιό που πραγματοποίησε τις επιθέσεις στο Όσλο και στο νορβηγικό νησί Ούτεγια το 2011. Εκπρόσωπος της εισαγγελίας, ωστόσο, φάνηκε στη συνέχεια να απομακρύνεται από αυτό το σενάριο, λέγοντας ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως ο δράστης «εμπνεόταν από τη μια ή την άλλη ιδεολογία».

Ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, από την πλευρά του, χαρακτήρισε «ξεδιάντροπο ψέμα» την πρώτη εκτίμηση των αρχών ότι ο δράστης είχε ακροδεξιές πεποιθήσεις.

Πολωνία: Πολιτική πόλωση και σύγκρουση στους θεσμούς

Το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), που βρισκόταν στην κυβέρνηση της Πολωνίας από το 2015, έχασε την εξουσία το 2023, όταν ο Ντόναλντ Τουσκ έγινε πρωθυπουργός.

Η επίθεση στην Κρακοβία, μαζί με τις δηλώσεις του Κατσίνσκι, έχει εντείνει κι άλλο την κατάσταση σε μια χώρα όπου η πολιτική πόλωση είναι ήδη ισχυρή.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Τουσκ βρίσκεται σε οξεία αντιπαράθεση με τον συντηρητικό πρόεδρο της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, για τον διορισμό μελών στο Συνταγματικό Δικαστήριο.

Κυβέρνηση και πρόεδρος αλληλοκατηγορούνται ότι παραβιάζουν τις αρχές του κράτους δικαίου. Η θεσμική αυτή σύγκρουση προσθέτει ένα ακόμη μέτωπο στο ήδη φορτισμένο πολιτικό σκηνικό της Πολωνίας.