Πόσο διαφέρει η τετρακίνηση AWD από την 4WD;

Ένα αυτοκίνητο με AWD, όπως και ένα με 4WD, μπορεί να στείλει ισχύ και στους τέσσερις τροχούς. Οι δύο ονομασίες, όμως, αντιστοιχούν σε διαφορετική φιλοσοφία λειτουργίας και δυνατότητες.

Παρότι οι όροι AWD (All-Wheel Drive) και 4WD (Four-Wheel Drive) συχνά χρησιμοποιούνται σαν να περιγράφουν ακριβώς το ίδιο πράγμα, η κοινή δυνατότητα μετάδοσης της ροπής και στους τέσσερις τροχούς δεν αναιρεί τις διαφορές τους. Εκείνο που ξεχωρίζει τα συστήματα είναι ο τρόπος λειτουργίας τους και, κυρίως, ο σκοπός για τον οποίο έχει σχεδιαστεί κάθε σύστημα.

Σε πολλά επιβατικά αυτοκίνητα και SUV συναντάμε πλέον τετρακίνηση AWD, η οποία κατά κανόνα ρυθμίζει αυτόματα την κατανομή της ροπής. Χωρίς να χρειάζεται παρέμβαση του οδηγού όταν δυσκολεύουν οι συνθήκες, το σύστημα ελέγχει διαρκώς την πρόσφυση και την ολίσθηση των τροχών και προσαρμόζεται ανάλογα.

Η λειτουργία του AWD δεν είναι ίδια σε κάθε αυτοκίνητο. Στα μόνιμα συστήματα, η ροπή μεταδίδεται διαρκώς και στους δύο άξονες, με δυνατότητα αλλαγής της μεταξύ τους αναλογίας. Αντίθετα, ένα σύστημα κατ’ απαίτηση μπορεί αρχικά να κινεί μόνο τον έναν άξονα και να ενεργοποιεί τον δεύτερο όταν χρειάζεται καλύτερη πρόσφυση.

Επομένως, η ένδειξη AWD δεν σημαίνει ότι η ροπή μοιράζεται συνεχώς ισόποσα και στους τέσσερις τροχούς. Ανάλογα με την κατασκευή του συστήματος, η κατανομή μπορεί να αλλάζει σημαντικά, ακόμη και ανάμεσα στους τροχούς του ίδιου άξονα.

Σε αντίθεση με το AWD, η παραδοσιακή τετρακίνηση 4WD συνδέεται κυρίως με σκληροτράχηλα SUV και pickup, σχεδιασμένα για απαιτητικές διαδρομές εκτός δρόμου. Στην κλασική εκδοχή της περιλαμβάνει κιβώτιο μεταφοράς (transfer case) και επιτρέπει στον οδηγό να διαλέξει τη λειτουργία μετάδοσης.

Στα συστήματα αυτά υπάρχουν συχνά οι ρυθμίσεις 2H, 4H και 4L: η 2H κινεί δύο τροχούς, η 4H ενεργοποιεί την τετρακίνηση με κανονική σχέση μετάδοσης, ενώ η 4L επιλέγει τις κοντές σχέσεις. Με αυτές αυξάνεται η ροπή που φτάνει στους τροχούς και το όχημα μπορεί να κινείται πολύ αργά σε απότομες κλίσεις, βράχια ή βαθιά λάσπη.

Ορισμένα παραδοσιακά συστήματα 4WD επιτρέπουν ακόμη να παραμένουν σταθερά συνδεδεμένοι οι δύο άξονες, με τον εμπρός και τον πίσω άξονα μετάδοσης να γυρίζουν με την ίδια ταχύτητα. Η δυνατότητα αυτή βοηθά σημαντικά όταν η πρόσφυση είναι πολύ χαμηλή. Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλη για οδήγηση σε στεγνή άσφαλτο, επειδή στις στροφές οι τροχοί πρέπει να περιστρέφονται με διαφορετικές ταχύτητες.

Σήμερα, τα όρια ανάμεσα στις δύο κατηγορίες είναι λιγότερο ευδιάκριτα. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες εφαρμόζουν ποικίλες τεχνολογίες και εμπορικές ονομασίες, ενώ ο εξηλεκτρισμός έχει φέρει και διατάξεις όπου ένας ηλεκτροκινητήρας κινεί τον δεύτερο άξονα, χωρίς αυτός να συνδέεται μηχανικά με τον πρώτο.

Μόνο από το σήμα AWD ή 4WD στο αμάξωμα δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει τις πραγματικές δυνατότητες του αυτοκινήτου. Ως γενικός κανόνας, το AWD αποσκοπεί κυρίως στην αυτόματη διαχείριση της πρόσφυσης στην καθημερινή οδήγηση, ενώ το παραδοσιακό 4WD δίνει στον οδηγό περισσότερο έλεγχο της μετάδοσης και διαθέτει εξοπλισμό ιδιαίτερα χρήσιμο σε πολύ δύσκολες εκτός δρόμου συνθήκες.

Όποιο σύστημα τετρακίνησης κι αν διαθέτει ένα αυτοκίνητο, ισχύει το ίδιο: δεν μπορεί να προσφέρει περισσότερη πρόσφυση από εκείνη που εξασφαλίζουν τα ελαστικά, τα οποία συχνά καθορίζουν αν το όχημα θα καταφέρει να κινηθεί σε δύσκολες συνθήκες.