Νίκος Δένδιας: «Οι Ένοπλες Δυνάμεις μεταβαίνουν στη νέα αρχιτεκτονική C5 ISRT» – Η δήλωση για τα εγκαίνια της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έδωσε σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, το «παρών» στα εγκαίνια της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας. Την τελετή τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ.κ. Αθηναγόρας.

Ακολούθως, ο Νίκος Δένδιας ενημερώθηκε σχετικά με την αποστολή της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος και είδε οπτικοακουστικό υλικό για το έργο της.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας περιηγήθηκε ακόμη στις εγκαταστάσεις της Διοίκησης και παρακολούθησε επίδειξη του τρόπου λειτουργίας του Κέντρου Επιχειρήσεων Διαστήματος.

Η Διοίκηση Διαστήματος αποτελεί μέρος της «Ατζέντας 2030», που προβλέπει την πλήρη ανάπτυξη της διαστημικής αρχιτεκτονικής των Ενόπλων Δυνάμεων, με αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών και δυνατοτήτων και απόκτηση νέων.

Με τη δημιουργία της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος επιδιώκεται η Ελλάδα να αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα στον συγκεκριμένο τομέα και να διασφαλίσει τα εθνικά συμφέροντά της.

Στην τελετή των εγκαινίων βρέθηκαν ακόμη:

• ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης,
• ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφαλείας, Θάνος Ντόκος,
• ο Αρχηγός ΓΕΣ, Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης,
• ο Αρχηγός ΓΕΝ, Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ,
• ο Αρχηγός ΓΕΑ, Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης,
• ο Διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, αρμόδιου για ζητήματα Μετεξέλιξης, Καινοτομίας και Αμυντικής Τεχνολογίας, Υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης,
• Επίτιμοι Αρχηγοί, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων,
• σπουδαστές της Σχολής Ικάρων.

Ο Δένδιας δήλωσε στον χαιρετισμό του:

«Η σημερινή ημέρα που εγκαινιάζουμε το Κέντρο Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής μας Αεροπορίας είναι ένα, θα μου επιτρέψετε να πω, πολύ ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή.

Και στην πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, είχα τονίσει ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να προσαρμοστούν στη σύγχρονη πραγματικότητα των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, που έχει ήδη διαμορφωθεί, το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος και το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδέονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων: θάλασσα-αέρας-στεριά.

Και τα διδάγματα που έχουμε ήδη δείχνουν ότι το Διάστημα είναι η κρίσιμη διάσταση της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Παρακαλώ, παρατηρήστε τι συνέβη στις ουκρανικές επικοινωνίες πριν από λίγο καιρό, όταν έχασαν την πρόσβαση σε διαστημικές δυνατότητες.

Σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, η οποία ήδη μας έχει ξεπεράσει, έρχεται να δώσει απάντηση το Κέντρο που εγκαινιάζουμε σήμερα. Όπως ανέφεραν ο Διοικητής και ο κύριος Αρχηγός, αποστολή του είναι να αξιοποιεί συστηματικά τις δυνατότητες των δορυφόρων και να τις εντάσσει στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στις επιχειρήσεις των Ενόπλων μας Δυνάμεων.

Ως τώρα προμηθευόμαστε τέτοιες υπηρεσίες από το εξωτερικό, κάτι που προφανώς δεν επαρκεί. Είναι απολύτως αναγκαίο οι δορυφορικές πληροφορίες να ανήκουν στην Ελλάδα και να ενσωματώνονται στα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, ώστε να μπορούν να αξιοποιούνται εγκαίρως σε όλα τα επίπεδα επιχειρήσεων.

Η συγκεκριμένη κατεύθυνση αποτυπώνεται στη μετάβαση από το παλαιό «C4I» στη σύγχρονη αρχιτεκτονική «C5 ISRT». Το νέο μοντέλο συνενώνει τη Διοίκηση, τον Έλεγχο, την Υπολογιστική Επεξεργασία, τις Επικοινωνίες, τον Κυβερνοχώρο, τις Πληροφορίες, την Επιτήρηση, την Αναγνώριση και τη Στοχοποίηση σε μία ενιαία, καθετοποιημένη επιχειρησιακή αρχιτεκτονική.

Με αυτό το σύστημα θα καθίσταται δυνατή η αξιοποίηση πληροφοριών από δορυφόρους και αισθητήρες – είναι πάρα πολλοί, με πιο κοντινό στον οπλίτη τη διόπτρα που φέρει στο κράνος του – από πλοία, αεροσκάφη, χερσαίες Μονάδες και συνολικά από τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Καλύπτουμε, με άλλα λόγια, ένα μεγάλο και υπαρκτό κενό. Δεν είμαστε πρωτοπόροι σε αυτό· αντιμετωπίζουμε ένα τεράστιο κενό που υπάρχει ήδη. Θέλω να γίνει πλήρως κατανοητό, ιδίως καθώς άλλες χώρες – και μάλιστα κράτη της περιοχής μας – έχουν ήδη ισχυρή παρουσία στο Διάστημα.

Και βεβαίως αντιλαμβάνεστε πως, για παράδειγμα, δεν συνιστά αποδεκτή λύση για τον 21ο αιώνα να εξαρτώνται σε περίοδο κρίσης οι επικοινωνίες της Πατρίδας μας από ιδιωτική εταιρεία τρίτης- από δορυφόρο που ανήκει σε εταιρεία άλλης χώρας-, με “beneficial ownership” τρίτης χώρας.

Προχωρούμε, λοιπόν, στην υλοποίηση ενός πολυεπίπεδου συστήματος, που είναι απολύτως αναγκαίο. Πρώτα αξιοποιούμε, εκσυγχρονίζουμε και εντάσσουμε όσα ήδη διαθέτουμε. Όπως γνωρίζετε, ο δορυφορικός σταθμός εδάφους του Ευρωπαϊκού Στρατιωτικού Προγράμματος «HELIOS–II» έχει ήδη εγκατασταθεί στην 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα.

Υπάρχει επίσης ο επίγειος σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών στην Αταλάντη. Τους τελευταίους μήνες έχουν γίνει και νέα βήματα: αποκτήσαμε ήδη 16 οπτικούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, διττής χρήσης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Για τη συνεργασία αυτή θέλω να ευχαριστήσω τον Υπουργό, κύριο Παπαστεργίου.

Όμως οι υπάρχουσες δυνατότητες απέχουν πολύ από το να θεωρηθούν επαρκείς. Για να ενισχυθούν περαιτέρω, ο σχεδιασμός που βρίσκεται σε εξέλιξη —όπως είδατε προηγουμένως— περιλαμβάνει την ανάπτυξη 6 δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, 3 για τη συλλογή ηλεκτρονικών σημάτων SIGINT και 3 δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος.

Ίσως όλα αυτά να ακούγονται κάπως παράξενα σε έναν ακροατή ή παρατηρητή —όχι σε εσάς, που οι περισσότεροι είστε ειδικοί του αντικειμένου— και να αναρωτιέται: «Γιατί και οπτικούς δορυφόρους και δορυφόρους ραντάρ;». Τι μπορεί να κάνει ο οπτικός δορυφόρος όταν υπάρχει ομίχλη; Και, όταν θεωρητικά πρέπει αυτή τη στιγμή να έχουμε πλήρη εικόνα για όσα συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή μας, ποιος Υπουργός μπορεί να περιμένει 24 ώρες ώσπου να αγοράσει φωτογραφία της περιοχής από ξένο πάροχο;

Κυρίες και κύριοι, σκοπός του σχεδιασμού είναι να δημιουργηθεί ένα πλήρες σύστημα δορυφορικής επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών χαμηλής τροχιάς, το οποίο θα παρέχει άμεση επιχειρησιακή αντίληψη.

Για να γίνει αυτό, απαιτείται ασφαλής και αξιόπιστη μετάδοση της πληροφορίας. Γι’ αυτό η ανάπτυξη στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών αποτελεί ένα ακόμη απολύτως κρίσιμο και αναγκαίο σκέλος του εθνικού σχεδιασμού.

Έχει ήδη αποφασιστεί να φιλοξενηθεί στην Αττική ένας από τους δύο ευρωπαϊκούς κόμβους του προγράμματος «GOVSATCOM», κάτι με ιδιαίτερη σημασία. Ο κόμβος θα στηρίζει ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίες, την προστασία κρίσιμων υποδομών και τη διαχείριση κρίσεων, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει στη χώρα μας ρόλο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Σημαντική είναι επίσης η συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ασφαλούς Δορυφορικής Συνδεσιμότητας «IRIS2», η οποία συνδέεται με τον σχεδιασμό για την απόκτηση τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς. Επιδιώκουμε διαρκώς να αξιοποιούμε τις δυνατότητες που προσφέρει η συμμετοχή μας στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Παράλληλα, είναι αναγκαίο να διαθέτουμε και αυτοτελή παρουσία, μέσω ενός εθνικού συστήματος στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών. Για τον λόγο αυτό, ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών προβλέπει την ταχεία απόκτηση γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών.

Πρόκειται για επιτακτική εθνική ανάγκη. Αν δεν αποκτηθεί αυτός ο δορυφόρος, η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με τεράστια προβλήματα σε περίοδο κρίσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Εθνικό Πρόγραμμα MILSATCOM στοχεύει στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελληνικής ιδιοκτησίας, όπου ο δορυφόρος, οι επίγειες υποδομές και το δίκτυο επικοινωνιών θα βρίσκονται υπό πλήρη εθνικό επιχειρησιακό έλεγχο.

Αξιωματικοί, δεν χρειάζεται να αναλύσω τη στρατηγική σημασία αυτής της επιλογής: διασφαλίζεται η δυνατότητα της Πατρίδας να ελέγχει τις κρίσιμες στρατιωτικές επικοινωνίες χωρίς να εξαρτάται από υπηρεσίες τρίτων, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης.

Για να αναπτυχθούν οι εθνικές διαστημικές δυνατότητες, είναι πλέον απαραίτητη και η δημιουργία εγχώριας τεχνολογικής βάσης, ικανής να υποστηρίζει και να αναβαθμίζει τους δορυφόρους.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η λειτουργία της ελληνικής υποδομής συναρμολόγησης, ενσωμάτωσης και δοκιμών διαστημικού υλικού, στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας. Την επισκέφθηκα την προηγούμενη εβδομάδα ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο.

Έτσι μπορούμε να πραγματοποιούμε εργασίες στην Ελλάδα, να καλλιεργούμε την τεχνογνωσία μας και να εξασφαλίζουμε τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα διαστημικά προγράμματα. Και αυτή η δυνατότητα αποτελεί μέρος της αυτονομίας μας.

Κυρίες και κύριοι, παρουσιάστηκε λοιπόν ένα συνολικό πλαίσιο δράσεων που στηρίζει την παρουσία μας στο Διάστημα. Όπως επαναλαμβάνω, δεν πρόκειται μόνο για ένα βήμα προς το μέλλον, αλλά και για την κάλυψη ελλείψεων που κληρονομήσαμε από το παρελθόν.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις οφείλουν να ανταποκρίνονται διαρκώς στις απαιτήσεις της εποχής, ώστε να εγγυώνται την ασφάλεια και την ανεξαρτησία της Πατρίδας μας, καθώς και το δικαίωμα της ελληνικής κοινωνίας και του ελληνικού λαού να επιλέγουν ελεύθερα το μέλλον τους. Σας ευχαριστώ πολύ».