Οδήγηση van με δίπλωμα Β κατηγορίας: Ποια είναι τα δύο «αγκάθια»

Από τον Μάρτιο του 2026 το ΥΠΥΜΕ έχει αποσαφηνίσει τους όρους και τις προϋποθέσεις για την οδήγηση οχημάτων έως 4.250 κιλών με εναλλακτικά καύσιμα, όπως το ρεύμα και το υδρογόνο, από κατόχους άδειας οδήγησης Β κατηγορίας.

Στο νόμο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός και Αναβάθμιση Μεταφορών: Τεχνικός Έλεγχος – Εγκαταστάσεις Εξυπηρέτησης Οχημάτων, Συγκοινωνιακοί Φορείς, Επιβατικές – Οδικές – Εμπορευματικές Μεταφορές, Ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και άλλες διατάξεις», το άρθρο 9 περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ακόλουθη πρόβλεψη: «Οδήγηση οχημάτων με εναλλακτικά καύσιμα – Προσθήκη περ. ια) στην παρ. 2 του άρθρου 4 του π.δ. 51/2012. Η διάταξη αναφέρει: «ια. Η κατηγορία Β ισχύει και για την οδήγηση, εντός της Ελληνικής Επικράτειας, οχημάτων με εναλλακτικά καύσιμα, που αναφέρονται στο άρθρο 3 του π.δ. 77/1998 (Α’ 71), με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα άνω των 3.500 χιλιογράμμων και έως 4.250 χιλιόγραμμα για τη μεταφορά εμπορευμάτων που λειτουργούν χωρίς ρυμουλκούμενο, εφόσον ισχύουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: i. κατοχής της κατηγορίας Β πάνω από 2 έτη, ii. ότι η μάζα άνω των 3.500 χιλιογράμμων οφείλεται αποκλειστικά στην πλεονάζουσα μάζα του συστήματος πρόωσης, σε σχέση με το σύστημα πρόωσης ενός οχήματος με τις ίδιες διαστάσεις, το οποίο διαθέτει συμβατικό κινητήρα εσωτερικής καύσης με επιβαλλόμενη ανάφλεξη ή ανάφλεξη με συμπίεση, και ότι δεν αυξάνεται η ικανότητα φορτίου σε σύγκριση με το ίδιο όχημα.»

Η ρύθμιση αποτελεί σαφώς βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς ανταποκρίνεται στις ανάγκες πολλών επαγγελματιών και συμβαδίζει με την ευρωπαϊκή πρακτική και τις νεότερες τάσεις στην αγορά επαγγελματικών οχημάτων. Παρά τα θετικά της, η ανάλυση και η πρακτική εφαρμογή της αναδεικνύουν δύο ζητήματα που, αν δεν επιλυθούν, μπορεί να αναιρέσουν στην πράξη τον σκοπό της. Το ένα αφορά τον ταχογράφο και το άλλο τη μίσθωση.

Ταχογράφος σε όχημα που οδηγείται με δίπλωμα Β

Με βάση τη νομοθεσία, τα επαγγελματικά οχήματα με μικτό βάρος άνω των 3,5 τόνων διαθέτουν υποχρεωτικά από την κατασκευή τους ταχογράφο. Έτσι, αν επαγγελματίας επιλέξει όχημα εναλλακτικών καυσίμων μικτού βάρους έως 4,25 τόνων και το οδηγήσει με δίπλωμα κατηγορίας Β, χωρίς περιορισμό στο ωφέλιμο φορτίο, προκύπτει σημαντικό νομοθετικό κενό. Παρότι το όχημα πρέπει να φέρει ταχογράφο, ο οδηγός δεν μπορεί να ζητήσει από το Υπουργείο Μεταφορών κάρτα ταχογράφου, καθώς δεν καλύπτει τις προϋποθέσεις που ισχύουν για διπλώματα ανώτερης κατηγορίας. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή της νέας ρύθμισης δεν καθίσταται πρακτικά εφικτή. Σε ενδεχόμενο έλεγχο, άλλωστε, δεν είναι σαφές αν ο τροχονόμος θα καταγράψει παράβαση σε βάρος του οδηγού.

Μίσθωση van με λειτουργική μίσθωση

Στην Ελλάδα, η λειτουργική μίσθωση (operational leasing) για ελαφρά επαγγελματικά οχήματα αφορά μόνο οχήματα μικτού βάρους έως 3,5 τόνων. Για οχήματα μεγαλύτερου τονάζ προβλέπεται μόνο η χρηματοδοτική μίσθωση (financial leasing), η οποία προσφέρεται σε περιορισμένη κλίμακα και συγκεντρώνει ακόμη μικρότερο ενδιαφέρον από τους επαγγελματίες, εξαιτίας των μειωμένων φορολογικών και άλλων κινήτρων. Καθώς πάνω από το 60% της αγοράς επαγγελματικών οχημάτων στρέφεται σήμερα στη χρονομίσθωση, ενώ η ηλεκτροκίνηση στις εμπορευματικές και αστικές μεταφορές αποτελεί ξεκάθαρη επιδίωξη της πολιτείας, η έλλειψη αντίστοιχης πρόβλεψης στη νομοθεσία μπορεί να αποθαρρύνει πολλούς ενδιαφερόμενους από τη χρήση της νέας, ευνοϊκής ρύθμισης.

Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι ο νόμος καλύπτει μόνο επαγγελματικά οχήματα και δεν περιλαμβάνει πρόβλεψη για επιβατικές μεταφορές, όπως τα 9θέσια ή άλλα επιβατικά οχήματα αυξημένου βάρους εξαιτίας των μπαταριών. Η παράλειψη αυτή ενδέχεται να προκαλέσει επιπλέον αρρυθμίες.

Κενά στη νομοθεσία για τα οχήματα έως 4,25 τόνους

Παρότι έχει θετικό πρόσημο, η ρύθμιση του άρθρου 9 του Ν. 5290/2026 παραμένει ελλιπής μέχρι να αντιμετωπιστούν άμεσα τα παραπάνω ζητήματα. Το όριο των 3,5tn θα πρέπει να αυξηθεί στα 4,25tn, όταν πρόκειται για όχημα με εναλλακτικά καύσιμα ή, γενικότερα, για όχημα ειδικού σκοπού. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να καλυφθούν κενά που ενδέχεται να οδηγήσουν σε αντιφάσεις και προβλήματα στην καθημερινή χρήση, όπως στα όρια ταχύτητας και στο ωράριο εργασίας. Παράλληλα, θα εξασφαλιστεί η πλήρης, ομαλή και κυρίως αποτελεσματική εφαρμογή της διάταξης, προς όφελος των επαγγελματιών σε όλους τους κλάδους και της ευρύτερης στρατηγικής προώθησης της ηλεκτροκίνησης στις εμπορευματικές μεταφορές.